Բացել գլխավոր ցանկը

Էմիլ Ֆրանսուա Զոլա (ֆր.՝ Émile Zola, 2 Ապրիլ 1840, Փարիզ29 Սեպտեմբեր 1902, Փարիզ) ֆրանսացի գրող, հրապարակախօս, քաղաքական գործիչ։

Էմիլ Զոլա
ֆր.՝ Émile Zola
Emil Zola.jpg
Ծննդեան անուն ֆր.՝ Émile Édouard Charles Antoine Zola
Ծնած է 2 Ապրիլ 1840
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսա
Վախճանած է 29 Սեպտեմբեր,1902 (62 տարեկան)
Մահուան վայր Փարիզ, Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն[1][2]
Քաղաքացիութիւն Ֆրանսացի
Ազգութիւն ֆրանսիացիներ
Մայրենի լեզու Ֆրանսերէն
Կրօնք Աթէիզմ
Ուսումնավայր Սենտ-Լուիսի լիցեյ
Ազդուած է Օնորե դը Բալզակ
Երկեր
  • Ժերմինալ
  • Ծուղակ
  • Նանա
Ժանրեր Վէպ եւ պատմուածք
Մասնագիտութիւն Վիպագիր
Վարած պաշտօններ ընկերության նախագահ
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա
Ամուսին Ալեքսանդրին Զոլա եւ Ժաննա Ռոզրոտ
Ծնողներ հայր՝ Francesco Zola, մայր՝ Émilie Aubert
Երեխաներ Դենիզ Ռոզրոտ եւ Ժակ Ռոզրոտ
Ստորագրութիւն
Zola signature.svg

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Էմիլ Ֆրանսուա Զոլան եղած է 19-րդ դարու 2-րդ կէսի իրատեսութեան ամենավառ ներկայացուցիչներէն մէկը, եւ բնապաշտ շարժումին առաջնորդն ու տեսաբանը։

Ֆրանսական գրականութեամբ բայց իտալական ծագում ունեցող Զոլան, իր գրական ստեղծագործական գործունէութիւնը սկսած է իբրեւ լրագրող՝ համագործակցելով «L’evenement», «Le Figaro», «Le Rappel», «Tribune» թերթրուն հետ։ 1867-ին իր վէպերը՝ «Մարսելեան Գաղտնիքներ»-ը վէպ-թերթեր էին։

Զոլա յայտնի է որպէս արդիւնաբերական հասարակութեան ժամանակաշրջանին ազատամտութեան հետեւորդ։

ՍտեղծագործութիւններԽմբագրել

Էմիլ Զոլայի առաջին ստեղծագործութիւնները տպագրուած են 1800-ական թուականներուն «հեքեաթներ Նինոնին» (Conte à Ninon, 1860 ), «Կլոդի խոստովանութիւնը» (Le confession de Claude, 1865), «Մահացած Կնոջ Կտակարանը»( Le vœu d'une morte,1866) «Մարսելեան Գաղտնիքները» (Les mystères de Marseille)։ «Թերեզ Ռաքեն»[3] (Thérèse Raquin,1867) եւ «Ռուգոն-Մակկարներ» ( Les Rougon-Macauquarts) աւելի լուրջ վէպեր են։ Աւելի ուշ կը հրատարակէ «Ապրելու Բերկանքը» («La joie de vivre»,1884), «Սիրոյ Էջը» («Une page d'amour»,1878) , «Երազանք» («Լe rêve»,1888), վէպերը։

Քաղքենիութեան նիւթը շարունակուեցաւ նաեւ «Աբբա Մուրէի Յանցագործութիւնը» ( La faute de l’abbe Mouret, 1875), «Բլասանի գրաւումը» (La conquête de Plassan 1874), « Հրէշ մարդը» (La bête humaine1890), «Կանացի Երջանկութիւն» (Au bonheur des dames, 1883) «Աւար» (La curée, 1872), «Փող»[4] (L’argent 1891) , «Ծուղակ» (L’assomoir,1877), «Ժերմինալ» (Germinal, 1885

Զոլայի յաջորդ շրջանի ստեղծագործական ոճը կը դառնայ գիտական։ Զոլայի նոր մոտեցումը հիմնաւորուեցաւ «Փորձարարական Վէպ» (Le roman experimental, 1880) վէպին մէջ։ Ունեցած է անաւարտ գործեր «Պտղաբերութիւն» (Fécondité,1899), «Աշխատանք» (Travail, 1901), «Ճշմարտութիւն» (Vérité,1902))։ «Աւետարաններ» շարքին նախորդած է «Քաղաքներ» եռագրութիւնը «Լուրդ» (Lourdes,1894),«Հռոմ» (Rome,1896),«Փարիզ» (Paris,1898

 
Հրէշ մարդը

Էմիլ Զոլայի մահըԽմբագրել

Զոլան կը մահանայ 29 Սեպտեմբեր 1890-ին՝ Փարիզի մէջ։ Կ'ենթադրեն, որ ան թունաւորուած է, սակայն փաստ չկայ։

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Балашов В. П. Золя // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.
  2. Золя Эмиль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. Թերեզ Ռաքեն։ Վէպ / Է. Զոլա; Ֆրանս. թարգմ.՝ Ա. Կոթիկեան, Ա. Եղիայեան; Խմբ.՝ Դ. Եսայեան. - Երեւան։ Հայպետհրատ, 1964.- 233 էջ։
  4. Փողը։ Վէպ / Է. Զոլա; Ֆրանս. թարգմ.՝ Ս. Չաղայեան; Առաջաբ.՝ Յու. Ուվարով. - Երեւան։ Հայպետհրատ, 1963. - 524 էջ։