Բացել գլխավոր ցանկը

Լուիզա Ասլանեան (5 Մայիս 1906(1906-05-05), Թաւրիզ30 Յունուար 1945(1945-01-30), Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար), հայ գրող, հասարակական գործիչ, հայկական ծագմամբ ֆրանսացի հակաֆաշիստ, կոմունիստ, Ֆրանսական դիմադրութեան ականաւոր գործիչ, գրող։

Լուիզա Ասլանեան
Louise Aslanian (Las).jpg
Ծննդեան անուն հայ.՝ Լուիզա Գրիգորեան
Ծնած է 5 Մայիս 1906(1906-05-05)
Ծննդավայր Թաւրիզ, Իրան
Վախճանած է 30 Յունուար 1945(1945-01-30) (38 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար, Գերմանիա
Քաղաքացիութիւն Իրան
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն գրագէտ, հասարակական գործիչ, բանաստեղծուհի, French Resistance fighter
Աշխատավայր Զանգու
Կուսակցութիւն Ֆրանսայի Կոմունիստական Կուսակցութիւն
Ամուսին Արփիար Ասլանեան

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է Թաւրիզ՝ Սրապիոն եւ Մանիա Գրիգորեաններու ընտանիքին մէջ։ Ուսանած է Թաւրիզի կեդրոնական թեմի վարժարանին մէջ եւ Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիային մէջ։ Դպրոցական տարիներուն ցուցաբերած է գրական ձիրք՝ գրելով քնարական բանաստեղծութիւններ, թարգմանութիւններ կատարելով ռուսերէնէն ու ֆրանսերէնէն։ Վաղ տարիքէն նուագած է դաշնամուր։ Վերադառնալով Թաւրիզ՝ 1923-ին ամուսնացած է մասնագիտութեամբ իրաւաբան Արփիար Ասլանեանի հետ։

1923-ին երիտասարդ ամուսինները տեղափոխուած են Փարիզ. անոնց հետ գացած են նաեւ Լուիզայի մայրը՝ Մանիան, եւ քոյրը՝ Արշալոյսը։ Փարիզի մէջ Լուիզան ցանկացած է շարունակել երաժշտական կրթութիւնը (դաշնամուր նուագել), սակայն դրամական խնդիրներու պատճառով ստիպուած եղած է հրաժարիլ իր երազանքէն։ Արդիւնքով հետեւած է Սորպոնի համալսարանի գրականութեան դասընթացներուն։ Փարիզի մէջ ան աշխոյժ մասնակցութիւն ունեցած հայ-ֆրանսական գրական միութեան աշխատանքներուն, աշխատած է թերթերուն, ծանօթացած գրական շրջանակներու ներկայացուցիչներու հետ եւ վերցուցած «Լաս» գրական կեղծանունը։

1920-ականներու կէսերուն հայ-ֆրանսական մամուլին մէջ հրատարակած է «Մետաղադրամների հաւաքածու», «Գինու երկաթէ վաճառական», «Ճահիճ» եւ այլ պատմուածքներ[1]։ Իր ստեղծագործութիւնները գրած է հայերէն եւ ֆրանսերէն։

1928-ին լոյս տեսեած է կարճ պատմուածքներու «Khan» («Խան») ժողովածուն, 1935-ին՝ «Gtsits durs» («Գծիցդուրս») պատմուածքներու ժողովածուն[2] երկու հատորով։

Կռուած է ֆրանսական դիմադրութեան շարքերուն մէջ եւ զոհուած Ռաւենսպրիւկ համակեդրոնացման ճամբարին[3]։

ԳործերէնԽմբագրել

  • «Հարցական Ուղիներով»
  • «Գծից Դուրս»

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. «Հայաստանի Հանրապետութեան Սփիւռքի նախարարութեան արխիւ»։ ww25.libmindiaspora.am։ արտագրուած է՝ 2019-08-04 
  2. Aslanian Louisa (1956)։ «Գծից դուրս» պատմուածքներու ժողովածուն Ֆրանսայի ազգային գրադարանի գրրացուցակկին մէջ։ Pēyrut': Gratown Geġam L. Sewani 
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, Ա. հատոր, Երեւան, 2005