Պէպօ Սիմոնեան Պետրոս Տիգրան Գալայճեան (ծանօթ` Պէպօ Սիմոնեան անունով) լիբանանահայ անուանի գրող, գրականագէտ, բազմավաստակ կրթական մշակ, բանաստեղծ, արձակագիր,լրագրող, հասարակական գործիչ: Խիստ բարձր էր Պէպօ Սիմոնեանի գրական ու մշակութային ներդրումը Հայաստան-սփիւռք կապերու սերտացման ճիգերուն մէջ: Աւելի քան յիսուն տարիներու ընթացքին հարստացուցած է սփիւռքահայ ժամանակակից հայ գրականութիւնը` գրական եւ հրապարակագրական բազում իրագործումներով:


Ծնած է 16 Սեպտեմբեր, 1937
Ծննդավայր Ալեքսանտրէթ
Վախճանած է 27 Մարտ, 2015
Քաղաքացիութիւն Լիբանանցի
Ազգութիւն Հայ
Կրօնք Քրիստոնեայ
Կարողութիւն կրթական մշակ, մանկավարժ, գրագէտ
Մասնագիտութիւն Գրագէտ
Աշխատավայր Ուսուցիչ եւ Տնօրէն

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Պէպօ Սիմոնեան ծնած է Ալէքսանտրէթ, Կիլիկիա (այժմ՝ Թուրքիա)): Ասպարէզով մանկավարժ, վարած է՝ Պէյրութի Սահակեան - Լեւոն Մկրտիչեան Քոլէճի տնօրէնութիւնը, եղած է «Արարատ» օրաթերթի մշակութային էջի խմբագիր եւ Սփիւռքահայ գրականութեան դասախօս՝ Հիւսիսեան Հայագիտական ամպիոնին:

Գրական ասպարէզ մտած է 1960-ական թուականներուն։ Աշխատակցած է «Նայիրի» երկշաբաթաթերթին, «Արարատ» եւ «Զարթօնք» օրաթերթերուն,«Շիրակ» ամսագիրն, «Ահեկան» եռամսեային,«էջեր Գրականութեան եւ Արուեստի» պարբերաթերթին, « Նայիրի » շաբաթաթերթ «Նայիրի» եւ «Հայրենիքի Ձայն» շաբաթաթերթերուն,«Սովետական Հայաստան» ամսագիր «Սովետական Հայաստան» ամսագրին։


1980-ական թուականներուն, երբ Լիբանանի ժողովուրդը կ՛ապրէր քաղաքացիական պատերազմի դժոխային մթնոլորտին մէջ: Այս իրողութեամբ, հակառակ մայրաքաղաքը երկփեղկող վտանգաւոր սահմանագիծերու եւ անցարգելներու գոյութեան, Պէպօ Սիմոնեան կը յանդգնէր անցնիլ քաղաքին մէկ շրջանէն միւս շրջանը` գրական եւ մշակութային հանդիսութիւններու ներկայ ըլլալու կամ հրապարակային դասախօսութիւններ տալու առաքելութեամբ, արհամարհելով ամէնուրեք տիրապետող մահուան սարսափն ու անդոհանքը:

Գրականագիտութեան բնոյթովԽմբագրել

Պէպօ Սիմոնեան հեղինակ էր բազմաթիւ չափածոյ, արձակ, գրաքննադատական եւ հրապարակախօսական ժողովածուներու:

Իր Կողմէ խմբագրուած հատորներ՝

Անոր գրականագիտական ուսումնասիրութիւնները ամփոփուած են 2012-ին լոյս ընծայուած «Էջեր եւ նիւթեր գրականութեան» երկու հատորներու մէջ:

Բանաստեղծական գիրքերէն յիշատակելի ենԽմբագրել

Բանաստեղծութիւններու շարքին կը դասուին հետեւեալ քերթողագիրքերը.

  • «Նախերգանք» (1968),
  • «Կանաչներու առասպելը» (1977),
  • «Մարդեղութիւն» (1981),
  • «Ծառին ճիչը» (1991),
  • «Միջերկրականի լոյսերուն դիմաց» (2004) ժողովածուները, որ հրատարակուած է արժանանալով Գէորգ Մելիտինեցի գրական մրցանակի գնահատանքին:

Արձակ գործերէն յիշատակելի ենԽմբագրել

Իսկ արձակ էջերուն մաս կը կազմեն հետեւեալ երկերը.

  • «Հեքիաթ Հայաստանի Մասին» (1979),
  • «Ծուէն-ծուէն Երիզներ » (1981),
  • «Մայրիներու Արմատները» (1986):
  • «Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն» (2012) գիրքերը:
  • «Գմբէթ Արեգ» (2015)

2012-ին, Պէյրութ, Շիրակ հրատարակչատան մէջ լոյս տեսաւ լիբանանահայ բանաստեղծ, հրապարակագիր, խմբագիր եւ գրաքննադատ Պէպօ Սիմոնեանի «Ակնթարթներ մարդու եւ կեանքի առօրեայէն», խորագրեալ գործը` մեկենասութեամբ հեղինակի զաւակներուն` Տիգրան եւ Սիլվի Գալայճեաններուն եւ Ռազմիկ եւ Հերա Գալայճեաններուն:

Հատորը կը բաղկանայ 324 էջերէ եւ կ՛ընդգրկէ 40 արձակ գրութիւններ, որոնց արծարծած նիւթերը առհասարակ տոգորուած են ազգասիրական ապրումներով եւ ունին հայրենասիրական եւ համամարդկային բնոյթ:

Մրցանակ, Շքանշաններ եւ պարգեւներԽմբագրել

1995-ին Ռուբէն Սեւակի մրցանակով կը պարգեւատրուի գրականագէտ, բանաստեղծ Պէպօ Սիմոնեանը:

2002-ին Պէպօ Սիմոնեան պարգեւատրուած էր Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան կողմէ:

2005-ին Պէպօ Սիմոնեան արժանացեր է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանին:

2013-ին Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Սերժ Սարգսեանի կողմէ պարգեւատրուած է «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Լիբանանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Աշոտ Քոչարեան ողջունեց ներկաները` յայտնելով, որ հրապարակախօս, մանկավարժ, Հայաստանի գրողներու միութեան անդամ Պէպօ Սիմոնեան կը պարգեւատրուի «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով: Չորեքշաբթի, 6 նոյեմբեր 2013-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատան մէջ, Ռապիէ:

Գրողներու Միութիւն եւ գրական հանդէսներու անդամակցութիւնԽմբագրել

2012-ին Պէպօ Սիմոնեան անդամակցած է Հայաստանի գրողներու միութեան:

Անդամ էր Լիբանանահայ գրողներու համախմբումին եւ քարտուղարութեան:

Անդամ էր «Կամար» եւ «Շիրակ» գրական հանդէսներու խմբագրական կազմերուն:

ՑաւակցագիրԽմբագրել

  «Բագին» գրական հանդէսի խմբագրութեան եւ աշխատակիցներուն անունով կը յայտնենք, որ խորապէս զգացուած ենք Պէպօ Սիմոնեանի մահով: Պէպօ Սիմոնեան հայ գիրի, գրականութեան եւ մշակոյթի անխոնջ օրինակելի սպասարկու մը եղաւ իր ամբողջ կեանքին ընթացքին: Այս մահը առաւել եւս սուգի կը մատնէ իր բոլոր գրչեղբայրները: Սփիւռքի հարազատ արտայայտութիւնը հանդիսացաւ Պէպօ Սիմոնեան, միաժամանակ հայրենահանուածի ցաւով տառապող հայրենասէր մը, որ սիրեց նաեւ զինք եւ իր սերունդը որդեգրած հայրենիք Լիբանանը: Իբրեւ գրող եւ ուսուցիչ հաւատաց հայերէնի էական կարեւորութեան տարագիր սերունդներուն եւ անոնց ժառանգներու գոյատեւման պայքարին համար: Անհետացող գրողին մահը աւելի կսկծալի է նաեւ այն պատճառով, որ իւրաքանչիւր մեկնողի դիրքը պատնէշին վրայ կը մնայ անտէր:

Մեր ցաւակցութիւնները տիկին Ազատուհի Սիմոնեանին, որ այնքան սիրով գուրգուրաց մեր բոլորին սիրելի բնական բարութեամբ օժտուած Պէպոյին վրայ:

- Յաակոբ Պալեան, «Բագին»-ի խմբագիր
 


ՊատկերասրահԽմբագրել

ԱղբիւրներԽմբագրել

ԿԱՄԱՐ Գրականութեան եւ Գեղարուեստի Անկախ Պարբերաթերթ 2015

Պէպօ Սիմոնեան «Գրականութեան Ճամբուն Վրայ» Գիրքին Շնորհահանդէսը:

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն էջ 763։