«Մլեհ»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Չ
→‎top: clean up, replaced: Տարսոն (արեւմտահայերէն) → Տարսոն using AWB
(→‎top: կատեգորիայի հեռացում using AWB)
Չ (→‎top: clean up, replaced: Տարսոն (արեւմտահայերէն) → Տարսոն using AWB)
'''Մլեհ''' (ծն.թ.անյայտ–1175), Կիլիկեան Հայաստանի Մեծ իշխան 1169-ին։ Լեւոն Ա. Ռուբինեանի որդին։ Յաջորդած է եղբօրը՝ Թորոս Բ–ին։ Հօր գերեվարութեան տարիներուն ապրած է [[Եդեսիա (արեւմտահայերէն)|Եդեսիոյ]] մէջ՝ քեռիին մօտ։ Այնուհետեւ իր եղբայր Ստեփանէի հետ աւելի քան երեք տասնամեակ գլխաւորած է հայկական բանակը, եռանդուն աջակցած է Թորոս Բ–ին՝ երկրի ազատագրման եւ պետականութեան կայունացման գործերուն մէջ։ Հռչակ ստացած է իր քաջութեամբ ու հմուտ դիւանագիտութեամբ։ 1160–ական թթ. 2 կէսին, արտաքին քաղաքականութեան հարցերուն մէջ հակարակելով Թորոս Բ–ի հետ, արտաքսուած է երկրէն։ Թորոս Բ–ի մահէն յետոյ Մլեհը վերադարձած է հայրենիք, գրաւած է իշխանանիստ Վահկան եւ հռչակուած՝ Մեծ իշխան։
 
1171-72–ին, երկրէն վտարելով խաչակիր ասպետները ու ֆրանկ հոգեւորականները, բռնագրաւած է Կիլիկիոյ մէջ անոնց յատկացուած կալուածները։ Պարտութեան մատնած է խաչակիրներուն աջակցող [[Անտիոք (արեւմտահայերէն)|Անտիոքի]] դքսութեան եւ [[Երուսաղէմ (արեւմտահայերէն)|Երուսաղէմի]] թագաւորութեան միացեալ ուժերուն։ 1173–ին [[Հալէպ (արեւմտահայերէն)|Հալէպի]] ամիրա Նուր ադ Դինի զինական օգնութեամբ ջախջախած է բիւզանդական զօրքը, գրաւած է [[Տարսոն (արեւմտահայերէն)|Տարսոն]], [[Ատանա (արեւմտահայերէն)|Ատանա]]յ եւ [[Պոմպեապոլիս (արեւմտահայերէն)|Պոմպեապոլիս]] քաղաքները, ազատագրած է Դաշտային Կիլիկիայի մեծ մասը։ Նոյն թուականին Կիլիկեան Հայաստանի նոր մայրաքաղաքը հռջակած է վերակառուցած է [[Սիս (արեւմտահայերէն)|Սիսը]]։ Մլեհը դաժանորէն պատճած է իր քաղաքական գծին ընդդիմացող հայ իշխաններուն եւ [[լատին (արեւմտահայերէն)|լատինամոլ]] կղերականներուն։ Ի վերջոյ Մլեհը դարձած է պալատական դաւադրութեան զոհ։ Ստեփանէի որդին Ռուբէն Բ. դաւադիրները դատապարտած է մահապատժի, իսկ Մլեհի դին, իր զէնք ու զրահով, ամփոփած է Մեծքար վանքը։
15 615

edits