«Վաղարշապատ» խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}
'''Վաղարշապատ''' (ճանաչելի է նաեւ [[''Էջմիածին]]'' անունով), քաղաք [[Հայաստան]]ի [[ԱրմաւիրԱրմաւիրի մարզ]]ի մարզինին մէջ։ Հայաստանի քաղաքներէն մեծութեամբ 4-րդն է։ Վաղարշապատ (Էջմիածնին մէջ) կայ 5 եկեղեցի, որոնցմէ մէկը՝ Էջմիածնի Մայր Տաճարը, Հայաստանի գլխաւոր եկեղեցին է եւ կը գտնուի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի համալիրին մէջ, որ [[Հայ Առաքելական Եկեղեցի|Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ]] հոգեւոր եւ վարչական կեդրոնն է։
 
Վաղարշապատն ունի գլխաւոր ճանապարհ դէպի մայրաքաղաք [[Երեւան]]։ Միացուած է Երեւանին գիւղերով։ Վաղարշապատէն դէպի Երեւան մայրուղին 15-16 քմ է։
 
=== Արտիմեդ ===
Բնակավայրի Արտիմեդ անուանումը, հաւանաբար, պայմանաւորուած եղած է այնտեղ գտնուող Արտիմեդ՝ Անահիտ աստուածուհիին նուիրուած տաճարով[1]։տաճարով։ Այդ ենթադրութիւնը կը հիմնաւորեն՝ 1950-ական թուականներուն, Մայր եւ Սուրբ Հռիփսիմէ տաճարներու պեղումներու ժամանակ իրենց հիմքերէն յայտնաբերուած հեթանոսական տաճարներու բեկորները[2]։բեկորները։
 
=== Վարդգէսաւան ===
 
=== Վաղարշապատ ===
2-րդ դարու առաջին կէսին, ըստ [[Մովսէս Խորենացի]]իԽորենացիի, Սանատրուկ Բ.-ի որդի Վաղարշ Ա. թագաւորը [[Վարդգէսաւան]]ը կը պատէ պարիսպով եւ մեծ ամբարտակով, դարձնելով թագաւորանիստ քաղաք՝ վերակոչելով այն Վաղարշապատ կամ Նոր Քաղաք, Վաղարշ Ա. Արշակունիի ժամանակից (Ք.Ե. 191-211 թուականներ)<ref name="Մովսես" />։ Միջին դարերուն, յատկապէս միջնադարուն, Վաղարշապատ մերթ ընդ մերթ կոչուած է նաեւ Էջմիածին, որ համանուն վանքին եւ ո՛չ ամբողջ բնակավայրին անունն է։
 
{{քաղվածք|Այս (Վաղարշ Ա. Արշակունին, ըստ Խորենացիի թագաւորած [[191]]-[[211]] թուականներուն) պատեաց պարիսպով հզօր աւանն Վարդգէսի, որուն դիմաց Քասախ գետը, զորմէ զառասպելն կ՝ըսէ Հատուած գնացեալ Վարդգէս մանուկն ի Տուհաց գաւառէն զ[[Քասախ Գետ|Քասախ գետ]]ով, եկեալ նստաւ զՇրեշ բլուրով, զԱրտիմեդ քաղաքով, զՔասախ գետով կռել կոփել զդուռնն Երուանդայ արքայի։ Այս Երուանդ առաջինն է, Սակաւակեացն է, որ ի Հայկեանց, զորուն զքոյրն կին առաւ Վարդգէսի՝ շինեց զաւանս զայս, յորուն եւ Տիգրան միջին յԱրշակունեաց (Տիգրան Բ Մեծ) նստոյց զհասարակ առաջնոյ գերութեանն Հրէից, որ եղաւ քաղաքիւղ վաճառօք։ Այժմ այս Վաղարշ պատեաց պարիսպով եւ հզօր ամբարտակով, եւ անուանեաց Վաղարշապատ, որ եւ Նոր քաղաք։|Մովսես Խորենացի}}
=== Կայնեպոլիս ===
163 թուականէն մինչեւ 193 թուական հռոմէացիք Վաղարշապատը նոյնիսկ մայրաքաղաք կը հռչակեն գրաւուած եւ աւերուած [[Արտաշատ]]ի փոխարէն եւ կ'անուանէ Կայնեպոլիս (Նոր քաղաք)<ref>[http://www.sno.pro1.ru/lib/trever_ocherki_istorii_kultury_drevney_armenii/trever_ocherki_istorii_kultury_drevney_armenii.pdf К. В. Тревер, Очерки по истории культуры древней Армении, Москва-Ленинград, 1963, էջ 251-270]</ref><ref name="քաղաք">[http://էջմիածին.հայ/mer-qaxaq/patmutyun/42-.html Էջմիածնի քաղաքապետաչանի պաշտոնական կայք, պատմություն]</ref>:
 
<br />
 
== Պատկերասրահ ==
<gallery>
Պատկեր:Հուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ (8).jpg|'''Հուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Մշակույթի տուն, Վաղարշապատ (5).jpg|'''Մշակոյթի տուն, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Հուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ (2).jpg|'''Յուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Մշակույթի տուն, Վաղարշապատ (2).jpg|'''Մշակոյթի տուն, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Հուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ (8).jpg|'''Յուշարձան Կոմիտասի, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սբ. Գայանե, Վաղարշապատ 20.jpg|'''Սբ. Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սբ. Գայանե, Վաղարշապատ 17.jpg|'''Սբ. Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սբ. Գայանե, Վաղարշապատ 23.jpg|'''Սբ. Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 29.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 35.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 47.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 40.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 09.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 41.jpg|'''Սուրբ Գայիանէ, Վաղարշապատ'''
Պատկեր:Վազգեն Առաջին կաթողիկոսի հուշարձան (Վաղարշապատ).JPG|'''Վազգէն Առաջին կաթողիկոսի յուշարձան'''
Պատկեր:Վաղարշապատ Սուրբ Հռիփսիմե 36.jpg|'''Սուրբ Հռիփսիմէ'''
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Վաղարշապատ (12).jpg|'''Ս. Աստուածածին եկեղեցի'''
Պատկեր:Վաղարշապատ Շողակաթ եկեղեցի 05.jpg|Շողակաթ եկեղեցի
Պատկեր:Սուրբ Գայանե, Վաղարշապատ 46.jpg|Ս. Գայիանէ
Պատկեր:Մատենադարանի շենք.jpg|Մատենադարանի շէնք
</gallery><br />
 
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
{{Արտաքին յղումներ}}
 
[[Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքներ]]
15 615

edits