«Իպերական Թերակղզի»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Առանց խմբագրման ամփոփման
Չ (Սեւան Դանիէլեան Մկրեան տեղափոխեց էջը «Իբերական Թերակղզի»-էն «Իպերական Թերակղզի»)
[[Պատկեր:Iberian peninsula.jpg|350px|մինի|աջից|'''ԻբերականԻպերական Թերակղզի''']]
'''ԻբերականԻպերական Թերակղզի'''<ref name="ՏՈՒՏ">{{ՏՈՒՏ|section=II.A.3|page=53}}</ref> ([[սպաներէն]]՝ Península Ibérica}}, [[քաթալոներէն]]՝ Península Ibèrica}}, [[ֆրանսերէն]]՝ Péninsule Ibérique}}, [[պասքերէն]] Iberiar Penintsula), տեղակայուած է [[Եւրոպա]]յի հարաւ արեւմտեան մասին մէջ եւ կ՛ընդգրկէ ներկայիս [[Սպանիա|Սպանիոյ]], [[Փորթուկալ]]ի, [[Ֆրանսա]]յի, [[Անտորրա]]յի տարածքները եւ [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] տիրապետութեան տակ գտնուող [[Ճիպրալթար]]ը։ Այն ԵւրոպայիՀարաւ երեքարեւելքէն հիմնական թերակղզիներէնեւ մէկն է։ Հարաւէնարեւելքէն սահմանակից է՝ [[Միջերկրական Ծով|Միջերկրական ծով]]ուն, արեւմուտքէն, հարաւէն եւ հարաւէնհարաւ արեւմուտքէն՝ [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ատլանտեան ովկիանոս]]ին, իսկ արեւելքիհարաւ արեւելքէն որոշ հատուածով ահմանակից է Եւրոպայի միւս տարածքներուն։ ԱյնԱնիկա Եւրոպայի երկրորդ մեծ թերակղզին է, որուն մակերեսը 580,000 քմ² է։
 
== Աշխարհագրութիւն ==
 
ԻբերականԻպերական թերակղզին մնացեալհեռաւոր Եւրոպայէնարեւմուտքի կըգլխաւոր բաժնուիերեք երիտասարդթերակղզիներէն [[Իբերականէ՝ լեռներ]]ով։իպերական, Հարաւայինիտալական մասինեւ մէջպալքանեան: թերակղզինՄնացեալ գրեթէԵւրոպայէն կը միանայ,բաժնուի որուներիտասարդ այն[[Իբերական կըլեռներ|Իպերական նմանի իր ափերու հարթ, քիչ կտրատուած գծագրութեամբ։լեռներ]]ով։ Ափրիկէի հիւսիսը գտնուող Ատլասի լեռները կը կազմեն ԻբերականԻպերական թերակղզիիթերակղզիին հարաւը գտնուող երիտասարդ Անտալուսիան լեռներու շարունակութիւնը։
 
ԹերակղզուԹերակղզիին ամբողջ միջին մասը կը գրաւէ [[Մեսեթա սարահարթ]]ը, որ կազմուած է հնագոյն լեռնային ապարներէն։
 
ԻբերականԻպերական թերակղզին հարուստ է օգտակար հանածոներով։հանքերով։ ԱյստեղՀոս կան գունաւոր մետաղներու հանքավայրեր, առանձնապէսյատկապէս [[Պղինձ|պղնձիպղինձի]] հանքեր (հարաւը), հազուագիւտ մետաղներ՝ [[վոլփրամ]]իլիթոմի (''Lithium'') եւ [[ուրանիոն|ուրանում]]ի (''uranium'') հանքեր (արեւմուտքը), [[սնդիկ]]ի հանքեր (հարաւը), ինչպէս նաեւ երկաթահանք եւ [[քարածուխ]]։
 
ԱյստեղՀոս, ուր մեծ քանակութեամբ տեղումներ կ՛ըլլանկ'ըլլան, կ՛աճինկ'աճին մշտադալար [[կաղնի]]ի (խցանակաղնիի) անտառներ եւ մակվիսի (մերձափնեայ մշտադալար մացառներու) բարձր թփեր։թուփեր։ Թերակղզիին ներքին մասերուն մէջ տեղումներտեղումները քիչ կ՛ըլլանկ'ըլլան, ձմեռը մեղմ է (+4° +5&nbsp;°C), բայց երբեմն սառնամանիքներ եւ ձիւնաբուք կ՛ըլլայ։կ'ըլլայ։ ԱյստեղՀոս կը գերակշռեն նոսրնօսր, ցած հասակ ունեցող թփուտները եւ չորութիւն սիրող խոտերը, որոնք տեղանքին կուկիսաանապատային տանտեսք կիսաանապատայինմը կու տեսք։տան։ Հիւսիս-արեւմուտքը՝ ՎեսգայանՎեկայան ծոցի մօտերը, կլիման ծովային է, բարեխառնէն միջերկրածովայինի փոխուող։ ԱյստեղՀոս կը տարածուին լայնատերեւ ([[հաճարենի]]ի եւ կաղնիի) անտառները եւ հիւթալի խոտածածկ [[մարգագետին]]ները։
 
== Բնակչութիւն ==
Բնակչութիւնը բաղկացած է գլխաւորապէս [[սպանացիներ]]է եւ [[փորթուկալացիներ]]է։ Պասքեան ծոցի ափերուն կ՛ապրին [[պասքեր]]ը՝ թերակղզիիթերակղզիիn հնագոյն բնակիչներու սերունդները։
 
== Աղբիւրներ ==