«Մոլեռանդութիւն»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Առանց խմբագրման ամփոփման
Չ (→‎Ծանօթագրութիւններ: clean up, replaced: [[Կատեգորիա: → [[Ստորոգութիւն: (4) using AWB)
'''Մոլեռանդութիւն''' (յունարէն.՝ Φανατισμός, լատիներէն՝ fanatismus — լատիներէն՝ fanaticus-էն, [[Մոլեռանդ|«մոլեռանդ»]] — լատիներէն՝ fanum-էն [[Տաճար|«տաճար»]]<ref>Օտար լեզուներու բառարան, 18-րդ հրատ., — Մ։ Русский язык, 1989. — էջ՝ 531</ref>) կոյր, համոզումի ծայրայեղութիւն, յատկապէս կրօնա-փիլիսոփայական շրջանին, ազգային եւ քաղաքական ոլորտներու մէջ. ծայրայեղութեան հասած կապուածութիւն որոշ գաղափարներու, հաւատալիքներու կամ տեսակէտներու, սովորաբար կը համադրուին օտար հայեացքներու եւ համոզմունքներուհամոզումներու անհանդուրժողականութեան հետ։ [[Ինքնաքննադատութիւն|ՍեփականԱնձնական համոզմունքներուհամոզումներու ընկալման]] [[Քննադատական մտածելակերպ|քննադատութեան]] բացակայութիւն։ Մոլեռանդ՝ մոլեռանդՄոլեռանդ մարդ (ուղիղ եւ փոխաբերական իմաստներով)։
 
== Մոլեռանդութեան Ընկալումները==
Մոլեռանդութիւնը, ինչպէս յուզական արտայայտութիւնարտայայտութիւնը, կը բնութագրուի չափէն դուրս մղումով, ոգեւորութեամբ, մոլեգնութեամբ, իր (աւելի յաճախ ծայրահեղ կրօնական կամ քաղաքական) համոզմունքներուհամոզումներու կոյր հաւատքով, սեփականանձնական պաշտամունքի եւ իր հետեւորդներուհետեւորդներուն, «յանձինս իրեն», առաւելութեամբ եւ բացառիկութեամբ։
 
[[Պատկեր:Ֆանատիզմ.jpg|thumb|300px|right|Կրօնական մոլեռանդութեան դրսեւորում [[Աղանդաւորութիւն|աղանդաւորական]]ներու մօտ]]
 
Ըստ ամերիկացի փիլիսոփայ [[Ճորճ Սանթայանա]]յի՝ «Մոլեռանդութեան էութիւնը կը կայանայ ջանքերու կրկնապատկման մէջ, երբ մոռցուած է նպատակը»<ref>Santayana, George. Life of Reason: Reason in Common Sense. (New York: Charles Scribner’s Sons)</ref>. ըստ [[Ուինսթըն Չըրչիլ]]ի՝ «Մոլեռանդը ան է, որ ի վիճակի չէ փոխել իր որոշումը եւ երբեք չի փոխեր թեման»։ Այս երկու բնորոշումներն ալ կը նախատեսեն ծայրայեղ խիստ պահանջներու ներկայացման եւ անհանդուրժողականութիւն որեւէ շեղումներու հանդէպ։
 
''ՄոլեռանդիՄոլեռանդին'' եւ ''երկրպագուիերկրպագուին'' տարբերությունըտարբերութիւնը այն է, որ մոլեռանդիմոլեռանդին վարքը կը դիտարկուի որպէս ընդունուած ընկերային վիճակներու խախտում այն պարագային, երբ երկրպագուն այդ վիճակները չի խախտեր (չնայածհակառակ անոր, որ վարքը կարելի է տարօրինակ թուիլ)<ref>{{cite journal|last=Thorne|first=Scott|last2=Bruner|first2=Gordon C.|title=An exploratory investigation of the characteristics of consumer fanaticism|url=http://www.emeraldinsight.com/Insight/ViewContentServlet?Filename=Published/EmeraldFullTextArticle/Articles/2160090104.html|journal=Qualitative Market Research: An International Journal|publication-date=2006|volume=9|issue=1|pages=51-72|doi=10.1108/13522750610640558|issn=1352-2752}}</ref>։ Երկրպագուները եւ մոլեռանդները կը միաւորէ իրենցզիրենք կլանող ցանկութիւնը, սէրը այս կամ այն գործունէութեան ոլորտիոլորտին, զբաղմունիզբաղումին, հակուածութեան, ինչպէս նաեւ մարդու նկատմամբ։
 
Այսպէս կոչուած ''տարօրինակ մարդիկ'' ''մոլեռանդներէն'' կը տարբերին գաղափարներով, որոնքորոնց իրենք կը դաւանենդաւանին եւինչպէս զբաղմուններովնաեւ զբաղումներով, որոնցմով իրենք կը զբաղին, սովորաբար անվնաս են, բայց խիստ կը տարբերին համընդհանուր պատկերացումներէն կամ շրջապատող մարդոց կենսակերպի սովորական պահուածքէն։ Իսկ այն ինչ կը վերաբերի ''մոլեռանդներուն'', ապա իրենց երկրպագութեան առարկան կամ հետաքրքրութիւնները իրենք իրենցմով կրնան դիտարկուիլ որպէս «բնական», եւ միայն մոլեռանդութեան աստիճանը շրջապատողներուն կը թուի չափէն աւելի կամ «անբնական»։
== Մոլեռանդութեան Դասակարգում ==
Մոլեռանդութեան միասնական դասակարգումը կը բացակայի։ Գոյութիւն ունեցող դասակարգումներուն մէջ ալ կ'օգտագործուին համակարգման տարբեր սկզբունքներ եւ անոնցմէ իւրաքանչիւրը կը գործածուի կախուած հետազօտութեան նպատակէն։նպատակէն մեկնելով։
 
== Գրականութիւն ==
* Беляев, И. А. [http://elibrary.ru/item.asp?id=17273689 Религиозный фанатизм как иллюзорная компенсация недостаточности духовно-душевных составляющих целостного мироотношения] / И. А. Беляев // Вестник Челябинской государственной академии культуры и искусств. — 2011. — № 4 (28).— С. 68-71.
* [http://yro.narod.ru/bibliotheca/Berdiaev.htm Бердяев Н. А. О фанатизме, ортодоксии и истине/ «Человек», № 9, 1997 г.]
* [http://ec-dejavu.ru/f-2/Fanaticism.html В. Ким. Некоторые аспекты формирования фанатизма: на примере религий // Международный сборник научных трудов. Вып 10 / ВолгГТУ. — Волгоград, 2006, с. 29-35]
* [http://yro.narod.ru/bibliotheca/Religioved/fanatizm/fanatizm.htm Священник Георгий (Чистяков). Философские и психологические основы фанатизма]
* [http://evolkov.iatp.ru/rpec/books/True_Believer/index.html Хоффер Э. Истинно верующий: Мысли о природе массовых движений]
 
== Ծանօթագրութիւններ ==