«Բանահիւսութիւն» խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Չ
լեզվի կաղապար
(Նոր էջ «{{ԱՀ}} {{Արևելահայերեն|Բանահյուսություն}} '''Բանահիւսութիւն''', ժաղավրդական ֆոլքլոր (անգլ.folk-lore-ժողով...»:)
 
Չ (լեզվի կաղապար)
{{ԱՀ}}
{{Արևելահայերեն|Բանահյուսություն}}
'''Բանահիւսութիւն''', ժաղավրդական ֆոլքլոր (անգլ.folk-lore-ժողովրդական իմաստութիւն, գիտելիք), այս կամ այն ժողովուրդի կերտած բանաւոր [[Ստեղծագործութիւն|ստեղծագործութիւն]]ներու ամբողջութիւն։ Բանահիւսութեան մէջ [[ժողովուրդ]]ը արտացոլած է իր պատմութեան առաւել կարեւոր դէպքերը, իր դարաւոր փորձն ու իմաստութիւնը, ձգտումներն ու իտեալները։ Ըստ էութեան, բանահիւսութիւնը (ֆոլքլորը) ժողովուրդի կեանքի եւ աշխարհազգացողութեան հայելին է։ Ժողովրդական բանահիւսութեան [[երկ]]երն ստեղծուած եւ դարերով պահպանուած են բանաւոր, հաղորդուած սերունդէ սերունդ։ Շատ յաճախ [[բանասաց]]ի կողմէ կատարուած, նոյնիսկ ստեղծուած են ուղղակի լսարանի առջեւ, երբեմն [[երգ]]ի եւ նուագի ուղեկցութեամբ։ Բանահիւսական ստեղծագործութիւնները [[ժամանակ]]ի ընթացքին փոխած, զարգացուցած եւ հարստացուցած են բազմաթիւ անանուն [[հեղինակ]]ներու կողմէ։ Այդ է պատճառը, որ բանահիւսական երկերը սովորաբար շարք մը տարբերակներ կ՜ունենան։ Ժողովրդական բանահիւսութեան [[տեսակ]]ները բազմազան են` [[Առակ (արեւմտահայերէն)|առակ]], [[Հեքիաթ (արեւմտահայերէն)|հեքիաթ]], [[Հանելուկ (արեւմտահայերէն)|հանելուկ]], [[Ասացուածք|ասացուածք]], [[Առասպել (արեւմտահայերէն)|առասպել]], [[Աւանդավէպ|աւանդավէպ]], [[Ասք (արեւմտահայերէն)|ասք]], [[Աւանդութիւն|աւանդութիւն]], [[Վիպերգութիւն|վիպերգութիւն]] ([[Էպոս (արեւմտահայերէն)|էպոս]]), աշխատանքային, սիրոյ երգեր եւ այլն։ Այս [[ժանր]]երէն իւրաքանչիւրն ունեցած է բովանդակութեան, կառուցուածքի, պատկերաւորութեան կայուն իւրայատկութիւն։ Բացի այդ` իւրաքանչիւր ազգի բանահիւսութեան մէջ եղած են ուրոյն ժանրային ձեւեր, օրինակ` ռուսական [[Պիլինա]]ն, [[չասթուշկա]]ն, [[Ուքրանիա |ուքրանական]] տուման եւ այլն։ [[Հայ հին բանահիւսութիւն|Հայ հին բանահիւսութեան]] մէջ եղած են բազմազան տեսակներ` [[Զրոյց|զրոյց]], առասպել, աւանդավէպ, [[Վիպասանք (արեւմտահայերէն) |վիպասանք]] եւ այլն։ Բանահիւսութեան շատ թեմաներ, [[Սիւժէ|սիւժէ]]ներ ու [[կերպար]]ներ մշակուած եւ ընդհանրացուած են տարբեր [[գրող]]ներու կողմէ։ Բաւական է նշել միայն [[Յովհաննէս Թումանեան]]ի եւ [[Աւետիք Իսահակեան]]ի բալլադները, հեքիաթներն ու [[Պոեմ (արեւմտահայերէն)|պոեմ]]ները, որոնք ստեղծուած են ժողովրդական [[Աղբիւր |աղբիւր]]ներու հիման վրայ։
 
== Աղբիւրներ ==