«Անաստաս Միկոյեան»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Չ
փոխարինվեց: ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ
Չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-http://www.youtube.com/ +https://www.youtube.com/))
Չ (փոխարինվեց: ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Անաստաս Յովհաննէսի Միկոեան''' ({{lang-ru|Анастас Иванович Микоян}}, [[25 Նոյեմբեր]], [[1895]], գ. [[Սանահին (գիւղ) (արեւմտահայերէն)|սանահին]] — [[21 Հոկտեմբեր]], [[1978]], [[Մոսկուա]]), Խորհրդային պետական ու քաղաքական գործիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1943): Յայտնի է որպէս խորհդային ժամանակաշրջանի ամենաերկար քաղաքական կենսագրութիւն ունեցող գործիչներէն մէկը (1919-1974 թթ․), որ նոյնիսկ դարձած է քաղաքական սատիրայի թեմայ<ref>[http://izvestia.ru/news/308952 "Он сам смеялся над шуткой "от Ильича до Ильича"]</ref><ref>[http://anekdotov.net/anekdot/all/oilichabezinfarktaiparalichapodzagolovokpjatdesjatletvstruju.htm Микоян пишет мемуары…]</ref>:
 
Յայտնի է նաեւ Հայաստանի մէջ 1500-2000 հայերու, որոնցմէ են`են՝ Հայաստանի Հանրապետութեան զինուած ուժերու սպաներու, մշակութային եւ քաղաքական գործիչներու գնդակահարութիւնը կազմակերպելու նպատակով ԽՍՀՄ ներքին գործերու ժողկոմ Եժովի միջոցով [[Իոսիֆ Ստալին (արեւմտահայերէն)|ստալինին]] ուղղուած կը դիմէ-խնդրանքով,<ref>Ռուսաստանի պետական արխիւի սոցիալ-քաղաքական պատմութեան բաժնի բարերար:</ref><ref>[http://www.alexanderyakovlev.org/almanah/inside/almanah-doc/1006600 1] [http://operativ.am/?p=74556/%D4%B1%D5%B5%D5%B6-%D6%83%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A9%D5%A8,-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D4%B1%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%BD-%D5%84%D5%AB%D5%AF%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%AD%D5%B6%D5%A4%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A7-%D5%8D%D5%BF%D5%A1%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%B6-%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A3%D5%B6%D5%A4%D5%AF%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%A1%D5%B6%D5%B1%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%A9%D5%AB%D5%BE%D5%A8-700-%D5%B8%D5%BE-%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%AC%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-(%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80) 2] Այդ փաստաթուղթը, որուն հետ Անաստաս Միկոյեանը կը խնդրէ Ստալինին Հայաստանին մէջ գնդկահարուող անձերու թիւը 700-ով աւելցնել:</ref> ինչպէս նաեւ [[Արցախ (արեւմտահայերէն)|Արցախը]], [[Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետութիւն|նախիջեւանն]] ու [[Գարդմանք (արեւմտահայերէն)|Գարդմանքը]] Խորհրդային Ադրբեջանի կազմին մէջ ձգելու, Հայկական հարցը միջազգային ասպարէզէն հեռացնելու<ref>[http://www.lragir.am/index/arm/0/society/view/98876 Անաստաս Միկոյեանի սարսափելի նամակը]</ref> անխախտ դիրքորոշումով եւ պահանջով։ <ref>[http://hetq.am/arm/news/54419/mikoyani-ardzany-orpes-hishecum.html Միկոյեանի արձանը որպէս յիշեցում(յօդուած hetq.am կայքում)]</ref><ref>[http://archive.ankakh.com/2011/12/167235/ Անաստաս Միկոյեան` հայ քաղաքական մտքի ամենայայտնի ու ամենահակասական գործիչը (յօդուած ankakh.com կայքում)]</ref><ref>[http://news.am/arm/news/207511.html Անաստաս Միկոյեան. ինչ է արել նա Հայաստանի համար եւ ինչու նրա արձանը պէտք է դրուի Երեւանում (յօդուած news.am կայքում)]</ref>:
 
== Կենսագրութիւն ==
Անաստաս Յովհաննէսի Միկոյեան, ծնած է 1895 թ. 13 Նոյեմբերին՝ [[Սանահինի վանք (արեւմտահայերէն)|Սանահին]] գիւղին մէջ (ներկայիս`ներկայիս՝ ՀՀ Ալաւերդի քաղաքի Սանահին թաղամաս): Գիւղական դպրոցը աւարտելէ ետք ընդունուած է [[Թիֆլիս]]ի հոգեւոր ճեմարանը։ [[1914]] թ. Միկոյեանը միացած է հայ կամաւորականներու ջոկատին, եւ մինչեւ [[1915]] թ. գարունը կռուած թրքական ճակատին վրայ {{փաստ}}, սակայն հիւանդութեան պատճառով ձգած է ծառայութիւնը եւ վերադարձած է Թիֆլիս։ [[1916]]-ին ընդունուած է Էջմիածնի հոգեւոր ճեմարանը, իսկ յաջորդ տարիէն ետք սկսած է կուսակցական աշխատանքը Թիֆլիսի եւ [[Պաքու|Պաքուի մէջ]]:
 
Արդէն որպէս Պաքուի ՌՍԴ(բ) կ կոմիտէի նախագահութեան անդամ Միկոյեանը խմբագրած է նաեւ «Социал-демократէ եւ «Известия Бакинского Советаէ թերթերը:
1919 թ. հոկտեմբերին ան կանչուեցաւ [[Մոսկուա]] եւ դարձաւ ՌԿԳԿ անդամ։ Բոլշեւիկներու կողմէն Պաքուն գրաւելէ ետք Միկոյեանը վերադարձաւ Պաքու որպէս 11-րդ բանակի ռազմայեղափոխական կոմիտէի լիազօր։ Այնուհետեւ, մինչեւ 1920 թուականը ղեկավարած է Նիժնի Նովգորոդի նահանգային կոմիտէն։
 
1926-1949 թթ․ եւ 1953-1955 թթ․ եղած է ԽՍՀՄ Կառավարութեան կազմին մէջ, ղեկավարելով, ըստ հերթականութեան, ԽՍՀՄ Արտաքին եւ ներքին առեւտուրի, Մատակարարման, Սննդի արդիւնաբերութեան ժողովրդական կոմիսարիաները, Արտաքին առեւտուրի, Առեւտուրի նախարարութիւնները։ 1946–1949 թթ․ եւ 1953-1955 թթ․ ան նաեւ ԽՍՀՄ Նախարարներու Խորհուրդի նախագահի տեղակալն էր, 1957-1964 թթ`թթ՝ առաջին տեղակալը։
 
Անաստաս Միկոյեանի անուան հետ է կապուած ԽՍՀՄ սննդի արդիւնաբերութեան ծաւալումը։ Դեռեւս 1931 թ., հանդիսանալով ԽՍՀՄ Սննդի արդիւնաբերութեան ժողովրդական կոմիսար, Անաստաս Միկոյեանը ԽՍՀՄ կառավարութեանը ներկայացուց Խորհրդային սննդի արդիւնաբերութեան զարգացման համալիր ծրագիր։ [[1936]] թ. Միկոյեանը իր կնոջ`կնոջ՝ Աշխէնի հետ երկու ամիս այցով գտնուեցաւ [[ԱՄՆ (արեւմտահայերէն)|ԱՄՆ]]-ի մէջ (ԽՍՀՄ պատմութեան մէջ կառավարութեան գործող անդամի ամենաերկարատեւ արտաքին ուղեւորութիւնն էր), որուն ընթացքին հիմնաւորապէս ուսումնասիրեց ամերիկեան սննդի արդիւնաբերութիւնը, մեծ ծաւալի տեխնիկական գնումներ կատարուեցան, որոնք նպաստեցին Խորհրդային սննդի արդիւնաբերութեան վերազինմանը։ Միկոյեանի շնորհիւ ԽՍՀՄ-ի մէջ սկսաւ պաղպաղակներու արտադրութիւնը։ Մինչեւ իր պաշտօնավարման վերջը Անաստաս Միկոյեանը անձնական հսկողութեան տակ կը պահէր պաղպաղակի որակը։
 
1962 թ․ աշխոյժօրէն մասնակցած է [[Կարիբեան ճգնաժամ]]ի կարգաւորմանը, անձամբ բանակցելով [[Ջոն Քէնեդի|ջոն Քէնեդու]] եւ [[Ֆիդէլ Կաստրոյ]]յի հետ։ Այդ ընթացքին Մոսկուայի մէջ մահացաւ անոր կինը։ Նոյեմբեր 1963 թուականին ան կը ներկայացնէր ԽՍՀՄ ղեկավարութիւնը Ջոն Քէնեդիի թաղման արարողութեանը։
Անոր անունով կը կոչուի Մոսկուայի միսկոմբինատը<ref>[http://www.mikoyan.ru/ «միկոյանիէ միսկոմբինատի պաշտօնական կայքէջը]</ref>:
 
Առանձին գիրքով ռուսերէն հրատարակուած են անոր յիշողութիւնները`յիշողութիւնները՝ «այսպէս եղած է վերնագրով<ref>Микоян А.И. Так было. — М.: Вагриус, 1999, — 612 с.: 48 полос ч/б ил. ISBN 5-264-00032-8 [http://militera.lib.ru/memo/russian/mikoyan/index.html]</ref>:
 
== Ընտանիքը ==