«Յօդաբորբ» խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Ավելացվել է 2266 բայտ ,  3 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
Յօդաբորբ կը յառաջանայ հետեւեալ պատճառներով՝
 
* Մարմնի ինքնավարակամերժութեան հիւանդութիւն (autoimmune disease).
* [[Ոսկոր (արեւմտահայերէն)|Ոսկրային]] կոտրուածք.
* Յօդերու երկարատեւ գործածութիւն եւ ծանրաբեռնութիւն .
* [[Մանրէ (արեւմտահյերէն)|մանրէական]] եւ ժահրային բորբոքում.
 
== Ախտանշաններ ==
Տեղային ախտանշաններն են՝
 
* [[Յօդացաւ (արեւմտահայերէն)|Յօդացաւ]] .
* Յօդի կարմրութիւն, ջերմութիւն, ուռեցք .
* Յօդին շուրջ ջրակուտակում եւ յօդաւիշային հեղուկի կուտակում՝ յօդախոռոչին մէջ .
* Յօդի անշարժութիւն կամ շարժումի նուազում .
* Յօդամկանային ցաւ եւ տկարութիւն .
* Յօդային այտաքին տարբեր ձեւաւորումներ, աղաւաղումներ եւ տձեւութիւններ .
 
Մարմնական ընդհանուր ախտանշաններն են՝
 
* յոգնածութիւն.
* Քալելու դժուարութիւն կամ բոլորովին անկարողութիւն .
* Ընդհանուր կարողութեան նուազում .
* [[Գիրութիւն]]՝ [[Նստակեաց Կեանք|նստակեաց կեանքի]] հետեւանքով .
* [[Ընկճուածութիւն]] եւ [[Անձկութիւն|անձկութիւն]].
 
== Տեսակներ ==
Յօդաբորբի տարբեր տեսակներ գոյութիւն ունին.
 
# Ոսկրաբորբ (osteoarthritis) կամ հիւծիչ յօդաբորբ (degenerative arthritis), որ ծերոթենէն, յօդի վնասումէն եւ մանրէական յօդավարակումէն առաջ կու գայ.
# Շարահիւսուածքային յօդաբորբ (rheumatoid arthritis).
# Մանրէախտածին յօրաբորբ կամ մանրէայօդաբորբ (septic infectious arthritis).
# Բորակածնային յօդաբորնբ (gout).
 
== Ախտաճանաչում ==
Յօդաբորբի ախտաճանաչումը կը կատարուի յօդի զանազան նկարումներով եւ արեան ու ձուսպահեղուկի քննութիւններով:
 
== Դարմանում ==
Յօդաբորբի դարմանումի հիմնական նպատակը կացութիւնը մեղմացնելն է, այսինքն չէզոքացնել կամ մեղմացնել յօդացաւը, կասեցնել յօդաբորբը եւ կանխել յօդի մաշումը եւ անշարժութիւնը: Յօդաբորբը հիմնական դարմանում չունի, սակայն կարելի է մեղմացնել կացութիւնը որոշ միջոցներով, օրինակ՝
 
# Ջերմութիւն կամ պաղութիւն կիրարկել յօդին վրայ.
# Մարզանք ընել.
# Յօդը անշարժ պահել ոսկրակալի-բեկակալի (splint) գործածութեամբ.
# Մարձում կատարել.
# Լաւ եւ բաւարար քնանալ, այսինքն նուազագոյն 8 ժամ.
# Երկար ժամանակի ընթացքին նոն ձեւով չնստիլ կամ ոտքի չկայնիլ.
# Մտախոհութիւն կատարել.
# Կանոնաւոր սննունդի հետեւեիլ, արատ պտուղ եւ բանչարեղէն ուտել.
# E կենսանիւթ, կրածին եւ Օմեկա 3 գործածել.
# Հակաբորբոքիչ եւ ցաւաբեկ դեղեր գործածել.
# Վիրաբուժական միջոցառումներ կատարել, օրինակ՝ յօդի վերակենդանացում (arthroplasty), յօդի փոխարինում:
== Աղբիւրներ ==
* «Բժիշկին Դ. Խօսքը», Բժիշկ Կարպիս Հապոյեան, Հրտրկ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս-Լիբանան, 30 Ապրիլ 2014 , էջ 45-46: