«Սեւ Ծով»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Ավելացվել է 550 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ Ծով (արեւմտահայերէն)
|Անուանում = Սեւ Ծով
|Բնագիր անուանում = {{resize|85%|{{Լեզու el|Μαύρη Θάλασσα;}} {{Լեզու bg|Черно море;}} {{Լեզու tr|Karadeniz;}} {{Լեզու ro|Marea Neagră;}} {{Լեզու ru|Чёрное море;}} {{Լեզու uk|Чорне море}}}}
|Բնագիր անուանում =
|Պատկեր = Map of the Black Sea with bathymetry and surrounding relief.svg
|պատկերի չափ = 300px
 
== Աշխարհագրութիւն ==
 
[[Պատկեր:Заливы Черного моря.JPG|400px|մինի|աջից|Սեւ ծովու հիւսիսային ծոցերը]]
Սեւ ծովու ափերը քիչ կտրտուած են. մասնաւորապէս կտրտուած են՝ հիւսիսային հատուածին մէջ։ Միակ մեծ թերակղզին Ղրիմն է։ Մեծ ծոցերն են՝ Յագորլիկի, Թենդրայի, Ջարիլգաչիի ծոցերը Ուքրաինայի, Կարկինիտայի (Ուքրանիա, Ռուսաստան), Կալամիտայի եւ Թեոտոսիոյ ծոցերը Ռուսաստանի մէջ, Վառնայի եւ Պուրկասի ծոցերը Պուլկարիոյ մէջ, Սինոպի եւ Սամսունի ծոցերը՝ ծովու հարաւային ափերուն՝ Թուրքիոյ մէջ։ Հիւսիսային եւ հիւսիս-արեւմտեան մասէրու մէջ, գետերու թափման վայրին մէջ կ'առաջանայ գետաբերան կան ջրատարածքներ եւ աղահամ տարածքներ։ Ափի գիծի ընդհանուր երկարութիւնը՝ 3400 քմ. է։
<gallery mode="packed" heights="120px">
 
Untitled panoramio - Wolodymyr Lavrynenko (58).jpg
Адлер (Сочи), Черноморское побережье, РФ.JPG
Arapya.jpg
Cape Aya, Crimea, Ukraine.jpg
</gallery>
Ծովու առափնեայ հատուածները ունին իրենց սեփական անուանումները՝ «[[Ղրիմի Հարաւային Ափ]]», «[[Կովկասի Սեւծովեան Ափեր]] » Ռուսաստանի մէջ, «[[Անատոլիական Ափ]]» եւ «[[Ռումելի Ափ]]» Թուրքիոյ մէջ։ Արեւմուտքի եւ հիւսիս-արեւմտեան ափին կան կտրուկ կտրուածքներ, Ղրիմի ցածրադիր շրջանին հիմնականին մէջ՝ անփոփոխ է, բացառութիւնկը կազմեն հարաւային լեռնոտ ափերը եւ Թարխանկուտ թերակղզին արեւմուտքին մէջ։ Ծովու արեւմտեան եւ արեւելեան ափերուն ընդհուպ ծովուն կը մօտենան Կովկասի եւ Պոնտոսի լեռները։
 
Սեւ ծովուն մէջ, կղզիները քիչ են։ Ամենամեծ կղզին՝ Ջարիլգաչ կղզին է, որ տարածքը կը կազմէ 62 քմ²։ Մնացած կղզիները աւելի փոքր են։ Աւելի մեծ կղզիներն են՝ Բերեզան եւ Զմէինի կղզիները (երկու կղզիներու տարածքներն ալ փոքր է 1 քմ²-էն)։
 
Սեւ ծով կը թափուին հետեւեալ գետերը՝ [[Տանուպ]], [[Տնեփր]], [[Տնեսթր]], ինչպէս նաեւ աւելի փոքր գետեր՝ [[Մզիմտա]], [[Փսոու]], [[Բզիպ]], [[Ռիոնի]], [[Քոտոր]], [[Ինկուրի]] (ծովու արեւելք բաժնին մէջ), Ճորոխ, Կիզիլիրմակ, Եշիլիրմակ, Սակարյա (հարաւում), Հարաւային Բուգ (հիւսիսի բաժնին մէջ), [[Կամչիա]], [[Վելեկա]] (արեւմուտք բաժնին մէջ)։ Տարեկան Սեւ ծով կը թափուի մօտաւորապէս 310 քմ³ ջուր, որ 80%-ը կը թափուի հիւսիս-արեւմտեան մաս՝ հիմնականում [[ԴանուբէնՏանուպէն]] եւ [[ԴնեպրէնՏնեփրէն]]։
== Կենդանական Աշխարհ ==
 
<gallery mode="packed" heights="180px">
Black sea fauna actinia 01.jpg
Black sea fauna jelly 01.jpg|Մետուսա
Rapana Black Sea 2008 G1.jpg
</gallery>
== Պատկերասրահ ==
<gallery mode="packed" heights="120px">
Սև ծովի մայրամուտը.jpg|Սեւ ծովու մայրամուտը
Մայրամուտ Սև ծովում.jpg |Մայրամուտ Սեւ ծովուն մէջ