«Տեղային Թմրութիւն Եւ Ասղնտոց»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(Նոր էջ «{{ԱՀ}} '''Տեղային թմրութիւնը (numbness) եւ ասղնտոցը''' (tingling) անբնական զգացումներ են, որոնք կը պատահին մարմ...»:)
 
{{ԱՀ}}
'''Տեղային թմրութիւնը (numbness) եւ ասղնտոցը''' (tingling) անբնականոչ զգացումներբնական զգայութիւններ են, որոնք կը պատահին մարմինի մակերեսի որեւէ մէկ մասին վրայ, բայց առաւելաբար՝ բազուկներուն, ձեռքերուն, սրունքներուն, ոտքերուն եւ դէմքին վրայ: Տեղային թմրութիւն եւ ասղնտոց կը պատահին որեւէ մէկ տարիքի եւ առանց սեռի խտրութեան, սակայն անոնք կը զարգանան ծերութեամբ: Մեզմէ շատեր ամէն օր կ՛ունենան այս փորձառութիւնը, մանաւանդ՝ որոշ դիրքով նստելու եւ քնանալու ընթացքին:
 
Զանազան զգայութիւններ (sensations) մարմինի մակերեսէն կը հասնին ուղեղ յատուկ ջիղերու ցանցերով: Այս զգայութիւնները մորթիմորթին մակերեսէն յատուկ ջիղերով կը փոխանցուին եւ կը հասնին ողնուղեղ (spinal cord), ուրկէ կը բարձրանան եւ կը հասնին [[Ուղեղ (արեւմտահայերէն)|ուղեղ]]: Այս ուղեւորութեան ընթացքին որեւէ արգելք պատճառ կրնայ հանդիսանալ անբնական զգացումներուզգայութիւններու եւ խանգարումներու զարգացման: Տեղային թմրութիւնը եւ ասղնտոցը այս անբնական զգացումներէն են: Արգելքերը կրնան գոյութիւն ունենալ ուղեղին, ողնուղեղին եւ անոնց ջիղերուն վրայ, ինչպէս նաեւ մարմինի ծայրամասային ջիղերուն վրայ:
 
Տեղային թմրութիւնը եւ ասղնտոցը կրնան ըլլալ ժամանակաւոր-անցողակի կամ երկարատեւ-մնայուն: Ժամանակաւոր-անցողակի թմրութիւնը եւ ասղնտոցը անվնաս են եւ մտահոգիչ չեն: Իսկ երկարատեւ-մնայուն տարբերակները կրնան ըլլալ մտահոգիչ եւ լուրջ հարցի մը նախանշանը:
# Նստելու եւ քնանալու սխալ դիրք, ուր արեան անօթները ճնշումով կը խցուին. այս կը պատահի, երբ կը նստինք մէկ ծունկը միւս ծունկին վրայ դնելով եւ երբ կը քնանանք բազուկը գլուխէն բարձր պահելով եւ բազուկը պահելով կրծքավանդակին կամ բարձին տակը.
# Զարկերակներու արտաքին ճնշում, որ կը յառաջանայ զարկերակները շրջապատող լաւորակ եւ վատորակ ուռերով.
# Զարկերակներու արիւնախիցքաւորում (blood clotting), որ կը յառաջանայ արեան բարձրմէջ մաղձաճարպովմաղձաճարպի հիւանդութեան (cholesterol) եւ շաքարախտովշաքարախտի պատճառով.
# Խոր երակներու արիւնախիցքաւորումարիւնախցանում (deep vein thrombosis).
# Զարկերակային հանգոյցներ.
# Սառնահարութիւն-ցրտահարութիւն (frost bite).
դ. Շաքարախտի ջղախտ (diabetic neuropathy).
 
ե. B-12 կենսանիւթի անբաւարա-րութիւնանբաւարարութիւն-նուազում.
 
զ. Ծայրամասային ջիղերու թունաւորում՝ կապարի թունաւորում եւ ալքոլի թունաւորում՝ ալքոլի ջղախտ (alcohol neuropathy).
Ողնուղեղային վնաս կը յառաջանայ հետեւեալ ախտաբանական երեւոյթներով՝ լաւորակ եւ վատորակ ուռեր, ողնոսկրաթափութիւն-միջողնային սկաւառակի ճողուածք (herniated-dislocated disc), հիւծած միջողնային սկաւառակ (atrophic disc), ողնայարի ոսկրափխրում (osteoporosis) եւ ողնայարի յօդաբորբ եւ ոսկրայօդաբորբ:
 
Ուղեղային եւ ողնուղեղային վնասով յառաջացած տեղայնական թմրութեան եւ ասղնտոցին կ՛ուղեկցին այլ ախտանշաններ՝ համաձայն վնասի վայրին եւ տարողութեան: Այս ախտանշաններէն կարեւորագոյններն են՝են այրուածքի զգացում, անձկութիւն, կռնակի եւ վիզի ցաւ, գլխացաւ, գլխապտոյտ, տեսողական տկարութիւն կամ կորուստ, խօսելու դժուարութիւն, շնչահեղձութիւն, գիտակցութեան կորուստ, մկանային պրկումներ, մկանային տկարութիւն եւ անդամալուծութիւն, յաճախամիզութիւն (frequent urination) եւ մէզի անպահութիւն (urinary incontinence):
 
Ժամանակաւոր եւ անցողակի թմրութեան եւ ասղնտոցի ախտաճանաչումը ընդհանրապէս դիւրին է: Կարելի կ՛ըլլայ ախտաճանաչումը կատարել լսելով հիւանդին պատմականը, ապա որոշ թելադրութիւններ տալով անհետացնել տեղային թմրութիւնն ու ասղնտոցը:
 
Հետեւեալ թելադրութիւնները կրնան օգտակար ըլլալ՝ երկար ժամանակ ոտքի չկանգնիլ, սր-ունքներըսրունքները իրարու վրայ դրած չնստիլ, բազուկները գլխէն վեր դիրքով չպառկիլ, բազուկները կրծքավանդակին կամ բարձին տակը դնելով չպառկիլ, սրունքները եւ բազուկները շարժել եւ մարձել։
 
== Տեղային թմրութեան եւ ասղնտոցի ախտաճանաչումը ==
զ. Ուղեղագրութիւն (encephalography)։
 
Մնայուն տեղային թմրութեան եւ ասղնտոցի դարմանումը կ՛ըլլայ, թեթեւ պարագաներուն՝ պարզ ցաւաբեկ դեղերով, օրինակ՝ acetaminophen եւ նման դեղեր, իսկ զօրաւոր ցաւի պարագային, Morphine եւ codeine ցաւաբեկ դեղերով, B-12 կենսանիւթով եւ հիմնական հիւանդութիւնը դարմանելով:
 
Բժիշկին պէտք է դիմենքդիմել, երբ տեղային թմրութիւնը եւ ասղնտոցը մնայուն են եւ անոնց կ՛ուղեկցի վերը յիշուած այլ ախտանշաններէն որեւէ մէկը:
 
== Գրականութիւն ==
126

edits