«Օսմանեան Կայսրութիւն» խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(Նոր էջ «{{ԱՀ}} Նախապէս, '''օսմանցի թուրքերը''' թուրանական փոքր ցեղախումբ մըն էին բազմաթիւ ուրիշներու պէս. ԺԳ....»:)
 
No edit summary
[[Պատկեր:Osmanli armasi.svg|մինի|Օսմանեան Կայսրութեան պատկերանիշը (լօկօն).]]
{{Արևելահայերեն|Օսմանյան կայսրություն}}
{{ԱՀ}}
 
Նախապէս, '''օսմանցի թուրքերը''' թուրանական փոքր ցեղախումբ մըն էին բազմաթիւ ուրիշներու պէս. ԺԳ. դարուն, մոնկոլական արշաւանքներու հետեւանքով, ստիպուեցան լքել իրենց բնակավայրը՝ Թուրքեստանը եւ գաղթել դէպի [[Փոքր Ասիա (արեւմտահայերէն)|Փոքր Ասիա]], որ այն ատեն կը գտնուէր [[սելճուք]] թուրքերու տիրապետութեան տակ:
 
== Ստեղծում ==
Օժանդակած ըլլալով սելճուքներու սուլթանին, կռուի մը ընթացքին, զոր ան կը մղէր մոնկոլներու դէմ, օսմանցի թուրքերու պետը՝ [[Էրթողրուլ]] (չշփոթել ԺԱ. դարու սելճուք թուրքերուն պետին հետ), արտօնութիւն ստացաւ իր ցեղախուբով հաստատուելու ներկայ Էսկի Շէհիրի շրջանին մէջ:
 
Օսմանցի թուրքերը, որոնք իրենց կորովով, կարգապահութեան ոգիով, ինչպէս նաեւ կազմակերպչական որոշ յատկութիւններով ամէնէն նշանաւորը հանդիսացան թուրանական ժողովուրդներուն, երկու դարու ընթացքին պիտի յաջողէին հաստատել մեծ կայսրութիւն մը: Անշուշտ շնորհիւ նաեւ բացառիկ պայմաններուն, որ մեծապէս նպաստեցին իրենց: ԺԳ. դարու վերջը սելճուք թուրքերու կայսրութիւնը, որ կ'իշխէր ամբողջ Փոքր Ասիոյ, քայքայուեցաւ եւ վերածուեցաւ թուրանական փոքր պետութիւններու, ինչ որ վերջին ծայր դիւրացուց օսմանցի թուրքերու գործը: Միւս կողմէ, բիւզանդական կայսրութիւնը անկումի մէջ էր: Ներքին պայքարներով պառակտուած, խաչակիրներու Պոլիս մուտքով տկարացած՝ ԺԲ. եւ ԺԳ. դարերուն ան չկրցաւ մինչեւ իսկ այն նուազագոյն ճիգը ընել, որ պիտի բաւէր սելճուքները Փոքր Ասիայէն վտարելու<ref>www.britannica.com/place/Ottoman-Empire</ref><ref>www.allaboutturkey.com www.allaboutturkey.com</ref>:
 
Էրթողրուլի յաջորդող իր որդին՝ Ղազի Օսման Ա., օգտուելով [[Բիւզանդիոն|Բիւզանդիոնի]] տկարութենէն, ԺԴ. դարու զկիսբը ընդարձակեց օսմանցի թուրքերու հողամասը ի վնաս այն ստացուածքներուն, որ Փոքր Ասիոյ մէջ կը մնար Բիւզանդիոնի<ref>www.theottomans.org/english/history/empire.asp</ref>:
 
Իր յաջորդը՝ Օրխան Ա. գրաւեց Պրուսան, որ դարձաւ օսմանցի թուրքերու մայրաքաղաքը, յետոյ Նիկիան եւ Նիկոմիտիան: Այսպէսով ԺԳ. դարու կեսերուն Բիւզանդիոն կորսնցուցած էր Փոքր Ասիոյ իր վերջին հողամասերն ալ: Բայց օսմանցի թուրքերու պետութիւնը կը մնար փոքր պետութիւն մը, որ իր մէջ կ'առներ միայն Պրուսայի շրջանը, Նիկիան, Իզմիտը եւ Էսկի Շէհիրը:
 
== Աղբիւրներ ==
* Հայոց Պատմութիւն, Հրանդ Փաստրմաճեան, Դ. Տպագրութիւն (Խտացուած եւ Պատկերազարդուած), Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» Հրատարակչատուն, Պէյրութ, 2007: Էջ 9-10:
 
== Տե՛ս Նաեւ ==
* [[Հայաստան (արեւմտահայերէն)|Հայաստան]]
* [[Հայոց Ցեղասպանութիւն]]
 
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{reflist}}