Յօրաբորբը (arthritis) յօդի բորբոքում, որուն պատճառը ընդհանրապէս ոչ-մանրէական է (infalmmation): Յօդաբորբը կը պատահի որեւէ տարիքի՝ առանց սեռի խտրութեան: Յօդաբորբը կրնայ անցողակի-ժամանակաւոր ըլլալ եւ կամ մնայուն-երկարատեւ:

Osteoarthritis.jpg

ՊատճառներԽմբագրել

Յօդաբորբ կը յառաջանայ հետեւեալ պատճառներով.

  • Մարմնի ինքնավարակամերժութեան հիւանդութիւն (autoimmune disease).
  • Ոսկրային կոտրուածք.
  • Յօդերու երկարատեւ գործածութիւն եւ ծանրաբեռնութիւն.
  • Մանրէական եւ ժահրային բորբոքում.

ԱխտանշաններԽմբագրել

Յօդաբորբը կը յայտնուի տարբեր ախտանշաններով՝ տեղային եւ մարմնական ընդհանուր.

Տեղային ախտանշաններն են.

  • Յօդացաւ.
  • Յօդի կարմրութիւն, ջերմութիւն, ուռեցք.
  • Յօդին շուրջ ջրակուտակում եւ յօդաւիշային հեղուկի կուտակում յօդախոռոչին մէջ.
  • Յօդի անշարժութիւն կամ շարժումի նուազում.
  • Յօդամկանային ցաւ եւ տկարութիւն.
  • Յօդային այտաքին տարբեր ձեւաւորումներ, աղաւաղումներ եւ տձեւութիւններ.

Մարմնական ընդհանուր ախտանշաններն են՝

ՏեսակներԽմբագրել

Գոյութիւն ունին յօդաբորբի տարբեր տեսակներ.

  1. Ոսկրաբորբ (osteoarthritis) կամ հիւծիչ յօդաբորբ (degenerative arthritis), որ կը յառաջանայ ծերութեանէ, յօդի վնասումին եւ մանրէական յօդավարակումի պատճառով.
  2. Շարահիւսուածքային յօդաբորբ (rheumatoid arthritis).
  3. Մանրէախտածին յօրաբորբ կամ մանրէայօդաբորբ (septic infectious arthritis).
  4. Բորակածնային յօդաբորբ (gout).

ԱխտաճանաչումԽմբագրել

Յօդաբորբի ախտաճանաչումը կը կատարուի յօդի զանազան նկարումներով եւ արեան ու ձուսպահեղուկի քննութիւններով:

ԴարմանումԽմբագրել

Յօդաբորբի դարմանումին հիմնական նպատակը իրավիճակը մեղմացնելն է, այսինքն չէզոքացնել կամ մեղմացնել յօդացաւը, կասեցնել յօդաբորբը եւ կանխել յօդի մաշումը եւ անշարժութիւնը: Յօդաբորբը հիմնական դարմանում չունի, սակայն կարելի է մեղմացնել կացութիւնը որոշ միջոցներով, օրինակ՝

 
Մտախոհոթիւն
  1. Ջերմութիւն կամ պաղութիւն կիրարկել յօդին վրայ.
  2. Մարզանք ընել.
  3. Յօդը անշարժ պահել ոսկրակալի-բեկակալի (splint) գործածութեամբ.
  4. Մարձում կատարել (massage).
  5. Լաւ եւ բաւարար քնանալ, այսինքն նուազագոյնը 8 ժամ.
  6. Երկար ժամանակի ընթացքին նոյն ձեւով չնստիլ կամ ոտքի չկանգնիլ.
  7. Մտախոհութիւն կատարել (meditation).
  8. Կանոնաւոր սնունդի հետեւիլ, առատ պտուղ եւ բանջարեղէն ուտել.
  9. E կենսանիւթ, կրածին (calcium) եւ Օմեկա 3 գործածել.
  10. Հակաբորբոքիչ եւ ցաւաբեկ դեղեր գործածել.
  11. Վիրաբուժական միջոցառումներ կատարել, օրինակ՝ յօդի վերակենդանացում (arthroplasty), յօդի փոխարինում:

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • «Բժիշկին Դ. Խօսքը», Բժիշկ Կարպիս Հապոյեան, Հրտրկ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս-Լիբանան, 30 Ապրիլ 2014 , էջ 45-46: