«Աճարիոյ Ճգնաժամ (2004)»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Չ
կետադրություն և բացատներ, փոխարինվեց: ն՝Ա → ն՝ Ա (2) oգտվելով ԱՎԲ
Չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ք: → ք։ (27))
Չ (կետադրություն և բացատներ, փոխարինվեց: ն՝Ա → ն՝ Ա (2) oգտվելով ԱՎԲ)
{{Քաղվածք|Այսօր Աճարիոյ մէջ, կ'որոշուի ամբողջ Վրաստանի ճակատագիրը: Աճարիոյ վարչական սահմանը գրաուած հանցագործներու հետ փոխզիջման մասին ոչ մէկ խօսք չի կրնար ըլալ: Կամ մենք հիմա բոլորս ոտքի կը կանգնենք եւ յաւէտ Վրաստանէն արմատախիլ կանենք հանցագործներուն, ֆեոդալիզմն ու դաւաճանութիւնը, կամ մենք՝ իբրեւ պետութիւն, գոյութիւն չենք ունենար<ref>{{cite news|title=Автономия строгого режима|publisher=Коммерсантъ|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=c61d7df8-c25a-4202-9d4b-430e6499c488&docsid=457700|date=16.03.2004}}</ref>:}}
[[Պատկեր:Saakashvili76589.jpg|left|thumb|[[Միխէիլ Սաակաշուիլի]]]]
Մարտի 18-ին, խորհրդարանի նախագահ [[Նինօ Բուրջանաձէ]]ի հետ համաձայնութեան արդիւնքով, Պաթումի մէջ, կայացաւ Միխէիլ Սահակաշուիլիի եւ Ասլան Աբաշիձէի հանդիպումը, որուն ընթացքին Սահակաշուիլին համաձայնեցաւ հանել Աճարիոյ տնտեսական շրջափակումը, իսկ Աբաշիձէն՝ զինաթափել զինուած խմբաւորումներն ու չխոչընդոտել ինքնավարութեան տարածքին մէջ, խորհրդարանական ընտրութիւններու անցկացմանը<ref>{{cite news|title = Аджария разблокирована|publisher = Коммерсантъ|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=0dea66ab-c803-4eb7-9a2d-a14e32d4ee58&docsid=458893|date = 19.03.2004}}</ref>: Բայց չորս օր անց՝ Վրաստանի նախագահը Աճարիոյ ղեկավարին մեղադրեց ձեռք բերուած համաձայնութիւններու փլուզման մէջ։ Մարտ 23-ին, Վրաստանի ԱԳ նախարարութիւնը չեղեալ համարեց Աճարիոյ բարձրաստիճան պաշտօնեաններու արտերկրեայ անձնագրերը, այդ թիւին՝Ասլանթիւին՝ Ասլան Աբաշիձէի, անոր որդիին՝ Գէորգի Աբաշիձէի եւ Աճարիոյ ՆԳ նախարար Ճեմալ Գոգիձէի, իսկ՝ Վրաստանի Ազգային բանկը ձեռնամուխ եղաւ Պաթումի Ծովային բանկի լուծարմանը<ref>{{cite news|title = Последние новости|publisher = Коммерсантъ|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=52c0b2a8-69bd-4d48-a899-268148c6b3f9&docsid=460062|date = 24.03.2004}}</ref>: Մարտ 25-ին, ելոյթ ունենալով պաթումական հեռուստաընկերութեամբ, Աբաշիձէն հասկացրեց, որ չէ պատրաստուած զինաթափել ընդդիմադիրներու խումբերը։ Ան, մասնաւորապէս, ըսաւ.
 
{{Քաղվածք|Ազգաբնակչութիւնը զէնք ունի դեռեւս 1991 թուականէն, երբ ինքնավար հանրապետութիւն կը փորձէին մուտք գործել բանտերէն յատուկ ազատ արձակուած կրկնահանցագործները: Այն ժամանակ միայն զինուած ապստամբները կրցան փրկել Աճարիան պաշտպանել սահմանադրական կարգը: Իսկ՝ հիմա ապստամբները կը պաշտպանեն իրենց տուները, ընտանիքները եւ հենց այդ նոյն սահմանադրական կարգը: Ինքնավար հանրապետութեան մէջ, ապստամբներու զինաթափին մէջ, տեղի կ'ունենայ այն ժամանակ, երբ Վրաստանի մէջ, կը կառուցուի ժողովրդավարութիւն<ref>{{cite news|title=Аслан Абашидзе бережет патроны|publisher=Коммерсантъ|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=cbc97091-cccb-4e08-a150-21d3b46f751e&docsid=460956|date=26.03.2004}}</ref>:}}
 
=== «Աճարական Յեղափոխութիւն» ===
Ապրիլի կէսերուն, Ասլան Աբաշիձէի ենթակայութեան տակ իր [[զորամաս]]ով անցաւ Վրաստանի Զինվուած ուժերու պաթումական 25-րդ մոտոհրաձգային բրիգադի [[հրամանատար]] [[ճեներալ]] Ռոման Դումբաձէն<ref>{{cite news |title = Президент Саакашвили разжаловал генерала в изменники|author = ВЛАДИМИР Ъ-НОВИКОВ|publisher = Газета «Коммерсантъ»|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=d267b778-014d-4542-a5dd-652d5e99c26c&docsid=468813|date = 21.04.2004|lang = ru}}</ref>: Ապրիլի 21-ին, Աճարիոյ ղեկավարի ենթակայութեան տակ անցաւ Վրաստանի ՆԳ նախարարութեան Ներքին զօրքերու 3-րդ վարչութիւնը՝ [[գնդապետ]] Մուրատ Ցինցինաձէի ղեկավարութեամբ<ref>{{cite news | |title = Одно из управлений МВД Грузии переходит на сторону Аджарии|publisher = РИА НОВОСТИ|url = http://www.rian.ru/society/20040421/574361.html|date = 21/04/2004|lang = ru}}</ref>: Ապրիլի 27-ին, Աբաշիձէն Աճարիոյ ինքնավարութեան մէջ, հանընդհանուր [[զորահավաք]] անցկացնելու [[հրամանագիր]] ստորագրեց<ref name="Кризис2">{{cite news |title = Асланово кресло|author = ВЛАДИМИР НОВИКОВ|publisher = Журнал «Власть»|url = http://www.kommersant.ru/doc-rss.aspx?DocsID=472992|date = 10.05.2004|lang = ru}}</ref>: Միեւնոյն ժամանակ ինքնավարութեան ղեկավարի անձնական հրամանատարութեան ներքեւ գտնուող արագ արձագանքման խումբի քանի մը զինծառայողներ ձգեցին Աճարիան՝ անցնելով վրացական իշխանութիւններու կողմը<ref>{{cite news | |title = ОБР Аджарии перешел на сторону Тбилиси|publisher = РИА НОВОСТИ|url = http://www.rian.ru/society/20040427/578655.html|date = 27/04/2004|lang = ru}}</ref>: Ապրիլի 30-ին , Աճարիոյ յատուկ նշանակութեան խումբը եւ արագ արձագանքման խումբը ցրեցին Պաթումի քաղաքային դատարանի մօտ անցկացուող բողոքի ցոյցը<ref>{{cite news |title = Аджарский спецназ разогнал митинг оппозиции в Батуми|publisher = Lenta.ru|url = http://lenta.ru/vojna/2004/04/30/meeting/_Printed.htm|date = 30.04.2004|lang = ru}}</ref>:[[Պատկեր:Bridge over Choloki Adzharia.jpg|thumb|265px|Կամուրջ Չոլոկի ([[Ճորոխ]]) գետի վրայ (կեդրոնին մէջ՝ [[2004]] թվուականին, Աճարիոյ ճգնաժամի ժամանակ պայթած կամուրջի մնացորդները, աջէն՝ նոր կամուրջը)]]Մայիս 2-ին, Աճարիոյ ղեկավարութեան որոշումով պայթեցուցին Ճորոխ գետի վրայով անցնող երեք աւտոմոբիլային կամուրջները, որոնք կարեւոր կապող օղակ էին՝ Աճարիոյ եւ Վրաստանի մնացեալ քաղաքներու միջեւ, իսկ՝ Քոբուլեթի եւ Ցիխիսձիրի քաղաքներուն մէջ, քանդուեցաւ՝ Պաթումը Վրաստանի հետ կապող երկաթուղիի գիծը։ Նոյն օրը Սահակաշուիլին Աճարիոյ ղեկավարին, մինչ Մայիսի 12-ը երկօրեայ վերջնագիր ներկայացուեցաւ զինաթափել անօրինական զինուած խմբաւորումները՝ հակառակ դէպքին մէջ՝ սպառնալով Աճարիոյ կառավարութեան եւ խորհրդարանի լուծարումով<ref>{{cite news |title = США призывают Аслана Абашидзе к разоружению вооруженных группировок|publisher = Civil Georgia|url = http://www.civil.ge/rus/article.php?id=5148|date = 4 մայիսի 2004|lang = ru}}</ref>: Վրաստանի գործողութիւններուն հավանութիւն տուաւ [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]-ը. ԱՄՆ [[Պետքարտուղարութիւն|Պետքարտուղարութեան]] պաշտօնական ներկայացուցիչ՝ Ռիչըրտ Բաուրեը յայտարարեց, որ պաշտօնական [[Ուաշինգթոն ԿՇ|Ուաշինգթոնը]] ''«խորապէս մտահոգուած է աջարական առաջնորդ Ասլան Աբաշիձէի՝ կամուրջները քանդելու որոշումէն»'', եւ ''«մէզի համար հիմնահարց է այն, որ ճջարիան Վրաստանի մէկ մասն է: Մենք վճռականօրէն, կ'աջակցենք վրացական կառավարութեան՝ Աճարիոյ մէջ, իր իշխանութիւնը եւ գերակայութիւնը հաստատելու ջանքերուն»''<ref>{{cite news |title = Тбилиси обвиняет во взрыве мостов российского генерала|publisher = Русская служба Би-би-си|url = http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_3681000/3681807.stm|date = 04 Մայիսի, 2004|lang = ru}}</ref>: Մայիս 4-ին, Աճարիոյ մէջ, կասեցուեցապ վրացական հեռուստաալիքներու հեռարձակումը, իսկ՝ ինքնավարութեան մայրաքաղաքին մէջ՝ համալսարանի շէնքի մօտ, 5 հազար մարդ բողոքի ցոյց սկսաւ՝ Աբաշիձէի պաշտօնանկութեան պահանջով<ref name="Кризис2"/>: Յաջորդ օրը, մասնակիցներու թիւը հասաւ 15 հազարի. անոնց կողմը անցան 25 զինուորական եւ խորհրդարանի 4 պատգամաւոր, իրենց հրաժարականի մասին յայտնեցին Աճարիոյ ՆԳ փոխնարար [[Էլղուդա Ջինչիրաձէ]]ն եւ Աճարիոյ առողջապահութեան եւ ընկերային ապահովութեան նախարար [[Գուլիկո Շերվաշիձե]]ն<ref name="Кризис3">{{cite news |title = Асланово кресло|author = ВЛАДИМИР НОВИКОВ|publisher = Журнал «Власть»|url = http://www.kommersant.ru/doc-rss.aspx?DocsID=472992|date = 10.05.2004|lang = ru}}</ref>: Նոյն օրը, Սահակաշուիլին հեռուստաեթերէն յայտնեց Աճարիոյ մէջ, իր ուղղակի կառավարումը մտցնելու մասին եւ Աբաշիձէին «անվտանգութեան երաշխիքներ» տուաւ, եթէ ան «առանց բախումներու հրաժարական տայ»<ref name="Кризис3" />: Ինքնավար հանրապետութեան մէջ, մեծամասշտաբ զինուած ընդհարումը կանխուեցաւ [[Ռուսաստանի Դաշնութիւն|Ռուսոյ]] եւ Վրաստանի բանակցութիւններու արդիւնքին մէջ։ Աճարիա մեկնեցաւ [[Ռուսիոյ Անվտանգութեան խորհուրդ|Ռուսիոյ Անվտանգութեան խորհուրդի]] քարտուղար Իգոր Իվանովը։ Մայիս 5-ի լոյս, 6-ի գիշերը՝ Ասլան Աբաշիձէն որդին՝ Գէորգիի<ref name="Кризис3" /> հետ ձգեց Աճարիան՝ Ռուսիոյ Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղարին հետ մեկնելով [[Մոսկվա]]: Շտապ հեռուստաելոյթին մէջ, Միխէիլ Սահակաշուիլին յայտնեց. ''«Ասլանը փախա՜ւ: Աճարիան ազա՜տ է»''<ref name="Кризис3" />: [[ՌԻԱ Նովոստի]]ն այդ օրերուն գրեց.
 
{{Քաղվածքի սկիզբ|}}Աբաշիձէի հետ Իվանովի «դէմ առ դէմ» հանդիպումը շարունակուեցաւ չորս ժամ։ Բանակցութիւններու վերջերուն, այն շէնքի մօտ, ուր ատոնք տեղի կ'ունենային, կրակոցներ լսուեցան։ Մինչ այժմ այդ միջադէպի մասին ստոյգ տեղեկատուութիւն չկայ։ Մէկ վարկածով այդ «աջարական առիւծի» մտերիմներու հրաժեշտի «հրավառութիւնն» էր, որոնք իմացած էին Աբաշիձէի հրաժարականի մասին։ Իվանովի հետ բանակցութիւններու աւարտէն ետք, Աճարիոյ նախկին ղեկավարը ձգեց իր նստավայրը եւ ուղղեւորեց Պաթումի օդանավակայան, ուրկէ գնաց Մոսկուա։ Դեռեւս Շորեքշաբթի երեկոյեան՝ մինչ Ռուսիոյ ԱԽ քարտուղարի հետ բանակցութիւնները, պաշտօնապոս հերքելով իր պաշտոնանկութեան մասին լուրերը, Աբաշիձէն գերադասեց ձգել Պաթումնը առանց որեւէ յայտարարութեան։ Այդ առիթ հանդիսացաւ՝ Վրաստանի ղեկավարութեան համար անոր հեռանալն անուանել «փախուստ»<ref name="Бегство"/>:{{Քաղվածքի վերջ|}}Աբաշիձէի պաշտօնանկութիւնը Պաթումի փողոցներուն մէջ, հազարաւոր մարդիկ ընդունեցին խանդավառութեամբ։ Աբաշիձէի բազակաթոռը դուրս բերուեցաւ Աճարիոյ Գերագոյն խորհուրդի անոր աշխատասենեակէն, ջարդուեցաւ եւ հրապարակայնօրէն այրեց անոր պապի՝ Մեմեդ Աբաշիձեի արձանի մոտ<ref name="Бегство">{{cite news | |title = Конфликт между Тбилиси и Батуми завершился отставкой Абашидзе|publisher = РИА НОВОСТИ|url = http://www.rian.ru/politics/20040506/583585.html|date = 06/05/2004|lang = ru}}</ref>: Մայիսի 6-ին, Պաթում ժամանեց նախագահ Սահակաշուիլին։ Հենց նոյն օրը, ստեղծուեցաւ Աճարիոյ ժամանակաւոր խորհուրդը՝ Վրաստանի երկաթուղիի դեպարտամենտի ղեկավար՝ Լեւան Վարշալոմիձէի գլխաւորութեամբ<ref>{{cite news |title = Аслан Абашидзе выжил из роли|author = ГЕННАДИЙ Ъ-СЫСОЕВ|publisher = Газета «Коммерсантъ»|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=003fd00a-81cf-41bf-b01d-f25bf6730a36&docsid=472610|date = 07.05.2004|lang = ru}}</ref>: Մայիս 10-ին, Պաթումի մէջ, նշանակուեցան շրջանային կառավարման ղեկավարներ եւ քաղաքի ժամանակաւոր քաղաքապետ՝ Էտուարտ Սուրմանիձէն։ Նոյն օրը, Սահակաշուիլին մասնակցեցաւ Ճորոխ գետի վրայ հսկիչ-անցագրային կէտի ապամոնտաժման եւ կառավարելով բուլդոզերով՝ քանդեց շինութիւնը, ուր առաջ տեղակայուած էր պահակախումբը եւ կ'իրականացուէր քաղաքացիներու ստուգում՝ յայտարարելով. «''Ապագային, այլեւս երբեք Վրաստանի պատմութեան մէջ Ճորոխ գետի վրայ Աճարիան եւ մնացեալ Վրաստանը բաժնող գիծ չ'ըլլար»''<ref>{{cite news |title = Президент с бульдозерной хваткой|author = ГЕННАДИЙ Ъ-СЫСОЕВ, ВЛАДИМИР Ъ-НОВИКОВ|publisher = Газета «Коммерсантъ»|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=85321876-b945-49aa-8c93-488182cdeef2&docsid=473082|date = 11.05.2004|lang = ru}}</ref>: Աբաշիձէի պաշտօնանկութիւնէն ետք, Էտուարտ Սուրմանիձէն յայտարարեց, որ ընդդիմադիր «Մեր Աճարիան» շարժումը կը դադարեցնէ իր գոյութիւնը, որովհետեւ ''«ան հասաւ իր նպատակին՝ Աճարիայէն հեռացուց Աբաշիձէին, կործանեց անոր ռեժիմը եւ ինքնավարութիւնը վերադարձուց Վրաստանի սահմանադրական դաշտ»''<ref>{{cite news |title = Аджарию разоружают с опережением графика|author = ВЛАДИМИР Ъ-НОВИКОВ|publisher = Газета «Коммерсантъ»|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=03361331-ab2c-43ab-aa48-5d5f76e6926f&docsid=474331|date = 14.05.2004|lang = ru}}</ref>: Յունիս 20-ին, ինքնավարութեան մէջ, անցան Գերագոյն խորհուրդի ընտրութիւններ, որոնց մէջ յաղթանակեց «''Սահակաշուիլի՝ յաղթանակած Աճարիա''» կուսակցութիւնը՝ հաւաքելով մօտ 70 % ձայներ<ref>{{cite news |title = Михаил Саакашвили вторично завоевал Аджарию|author = ВЛАДИМИР Ъ-НОВИКОВ|publisher = Газета «Коммерсантъ»|url = http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=608cc381-9eaf-4364-9de0-c42a57a1c828&docsid=484388|date = 22.06.2004|lang = ru}}</ref>: Յուլիս 5-ին, Վրաստանի նախագահը ստորագրեց «Վրաստանի Սահմանադրութեան մէջ փոփոխութիւններու հետ կապուած Աճարիոյ Ինքնավար Հանրապետութեան կարգավիճակի փոփոխութեան մասին» սահմանադրական օրէնքը, որիուն համաձայն ինքնավարութեան մէջ կը գործեն բարձրագոյն ներկայացուցչական մարմինը՝ Գերագոյն խորհուրդը, եւ գործադիր իշխանութիւնը՝ ի դէմս կառավարութեան, որ հաշուետու է Վրաստանի կեդրոնական իշխանութիւններուն<ref>{{cite news |title = В Тбилиси подписан конституционный закон о статусе Аджарии|publisher = "ИА REGNUM"|url = http://www.regnum.ru/news/287985.html|date = 05.07.2004|lang = ru}}</ref>: Աճարիոյ ճգնաժամը աւարտեցաւ ինքնավարութեան՝ մայրաքաղաքային իշխանութիւններուն ամբողջական ենթարկումով։
0

edit