Քոփենհակըն

(Վերայղուած է Քոփընհակըն-էն)

Քոփենհակըն[3] (դան․՝ København [kʰøb̥ənˈhaʊ̯ˀn], հին դան․՝ Køpmannæhafn - «Արեւտրականներու նաւահանգիստ», լատ.՝ Hafnia մալակասի՝ Hafnia), Դանիոյ մայրաքաղաքը եւ խոշորագոյն բնակավայրը։ Կը գտնուի Զելանտա, Սթոքհոլմէն եւ Ամագեր կղզիների վրա։ Պատմական քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ ավելի քան 500 հազար մարդ, արուարձաններով՝ աւելի քան 1 մլն մարդ։ Կոպենհագէնի մի մասն կը կազմէ Քրիստիանիա ազատ քաղաքը, որ ունի մասամբ ինքնակառավարութիւն։

Բնակավայր
Քոփենհակըն
դան․՝ København
Զինանշան
Greater coat of arms of Copenhagen.svg

Copenhagen - view from Christiansborg castle.jpg
Երկիր Flag of Denmark (state).svg Դանիա
Flag of Denmark.svg Դանիա[1]
Frank Jensen?
Հիմնադրուած է՝ 1167
Առաջին յիշատակում 11 դար
Տարածութիւն 86,20 քմ²
ԲԾՄ 14 մեթր
Բնակչութիւն 602 481 մարդ (1 Յունուար 2017)[2]
Կը գտնուի ափին Էրեսուն?
Ժամային գօտի ԿԵԺ
Հեռախօսային ցուցանիշ 3
Փոստային ցուցանիշ 1000
Պաշտօնական կայքէջ kk.dk
հֆնյ

Պատմական ակնարկԽմբագրել

Առաջին անգամ Քոփընհակընը պատմական աղբիւրներուն մէջ յիշատակուած են 1043 թուականին, Հավն նաւահանգիստի անուամբ։ Իսկ 1170 թուականէն անուանուած է Քոփընհակըն։

1254 թուականին ստացած է քաղաքի կարգավիճակ։ 1416-ին անցած է թագաւորի անմիջական իշխանութեան տակ եւ ստացած լայն արտօնութիւններ, իսկ 1433-ին դարձած է թագաւորանիստ քաղաք։

ՃարտարապետութիւնԽմբագրել

Քոփընհակընի հին մասին մէջ պահպանուած է նեղ ու ոլորուն փողոցներով միջնադարեան գբդաձեւ յատակագիծը։ Ճարտարապետական յուշարձաններէն են՝ Կրիստիանսբորգ պալատ-պառլամէնտը (1733-1740), Բիրժան (1619-1640), Թորտվալսենի թանգարանը (1839-1848), Ռոսենբերգ պալատը (1606-1634), միջնաբէրդն (1661), բարոկկո ոճի Շառլոտենբերգ պալատը (1672-1677) և Ամալիենբորգ պալատաին համալիրը (շինարարութեան սկիզբը՝ 1750), ռատուշան (1892-1905)։

20-րդ դարին սկզբէն քաղաքն աճած է դէպի հիւսիս-արեւմուտք եւ հարավ՝ միաձուլվէլով արվարձաններին, որտէղ կառուցած էն բնակէլի համալիրներ։ 20-րդ դարէն կառույցներէն էն Գրունդտվիգի եկեղէցին (1921-1940), ռադիոկենտրոնի համալիրը (1938-1945), «ՍԱՍ» ավիաընկերութեան շէնքը (1959)։ Կոպենհագէնի զարգացման գլխավոր հատակագիծը հրապարակած է 1948-ին (ճարտարապէտ՝ Ս. Է. Ռասմուսսէն)։

ԹատրոններԽմբագրել

  • Արքայական թատրոն (Det Kongelige Teater) - Դանիայի ամենամէծ թատրոնը, հիմնադրված է XVIII դարում, առաջին ազգային թատրոն է[4]
  • Նոր թատրոն (Det Teater Ny) - Դրամատիկական թատրոն, բացված 1908 թ. սեպտեմբերի 19
  • Օպերայի տուն (Operaen Pa Holmen) աշխարհի օպերաների տներէն ամենաթանկ եւ նորագույներէն մեկը։[4] Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին
  • Թատրոնի տուն (Skuespilhuset) - Դրամատիկական թատրոն։ Տրամադրված է Դանիայի թագավորական թատրոնին

Յայտնի բնակիչներԽմբագրել

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. archINFORM — 1994.
  2. http://www.statbank.dk/BY1 — 2017.
  3. Յովհաննէս Բարսեղեան (2006)։ «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական եւ ուղղագրական տեղեկատու։ Երեւան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 51։ ISBN 99941-56-03-9 
  4. 4,0 4,1 Դանիայի Արքայական թատրոնի կայք.Կաղապար:Ref-da

Արտաքին յղումներԽմբագրել