Սեպտեմբեր, տարուան իններորդ ամիսը, ըստ՝ գրիգորեան օրացոյցի, ունի 31 օր։ Հիւսիսային կիսագունդի տարածքին՝ աշնան առաջին ամիսը, իսկ հարաւային կիսագունդին՝ գարնան առաջին ամիսը։
Սեպտեմբերն իր անունը լատիներէն septem՝ (եօթ) բառէն ստացած է[1], քանի որ ըստ հին հռովմէական օրացոյցի եօթերորդ ամիսը համարուած էր, երբ Մարտը (լատիներէն՝ Martius) տարուան առաջին ամիսը եղող պարագային մինչեւ Ք.ա. 153-ը[2]: Օրացուցային բարեփոխումէն ետք, երբ որպէս առաջին ամիս աւելցուցին Յունուարն ու Փետրուարը, Սեպտեմբերը դարձաւ իններորդ ամիսը, սակայն պահպանեցաւ իր անունը:

  • Սեպտեմբեր ամսուայ կենդանաշրջանի նշաններն են՝ մինչեւ 22-ը՝ Կոյս, 23-էն ետք՝ Կշիռք

Հայաստանի մէջ

Խմբագրել
 
Սեպտեմբերը, ըստ Les Très Riches Heures du duc de Berry
 
Դդումը Սեպտեմբեր ամսուան
  • Սեպտեմբեր 1-ին՝ կը սկսի ուսումնական տարեշրջանը
  • Սեպտեմբերի 2-ին՝ կը նշուի Արցախի Անկախութեան օրը
  • Սեպտեմբերի 21-ին՝ կը նշուի Անկախութեան օրը

Սեպտեմբեր ամսուան նշանաւոր օրերը

Խմբագրել
  • Սեպտեմբեր 1՝
    • Ուզպեքստան՝ Անկախութեան Օր
    • Ռուսիա՝ Գիտելիքներու Օր
  • Սեպտեմբեր 2՝
    • Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի Աւարտը
  • Սեպտեմբեր 3՝
    • Դրօշակի Օր (Աւստրիա)
    • Անկախութեան Օր (Քաթար)
  • Սեպտեմբեր 5՝
    • Բարերարութեան Համաշխարհային Օր
  • Սեպտեմբեր 6՝
    • Անկախութեան Օր (Սուազիլընտ)
  • Սեպտեմբեր 7՝
  • Սեպտեմբեր 9՝
    • Քրիսանթեմի Օր (Ճափոն)
    • Անկախութեան Օր (Տաճիկիստան ԽՍՀՄ-էն 1991-ին)
  • Սեպտեմբեր 12՝
    • Ազգային Օր (Կիպրալթար)
    • Ինքնասպանութիւններու Կանխարգիլման Համաշխարհային Օր
    • Քաթալոնիոյ Ազգային Օր
  • Սեպտեմբեր 12՝
    • Անկախութեան Օր (Կուաթեմալա, Հոնտուրաս, Նիքարակուա, Սալվատոր, Քոսթա Րիքա)
  • Սեպտեմբեր 16՝
    • Օզոնի Շերտի Պահպանութեան Համաշխարհային Օր
  • Սեպտեմբեր 17՝
    • Կղզիի Լեզուի Օր (Օքինավա, Ճաբօն)
  • Սեպտեմբեր 24՝
    • Աշնանային գիշերահաւասարի օր
  • Սեպտեմբեր 29՝
    • Սուրճի Օր (Տարբեր Երկիրներ)
  • Սեպտեմբեր 30՝
    • Թարգմանիչի Օր

Շարժական Տօներ

Խմբագրել
  • Վերջին Կիրակին՝ Խուլերու Օր
  • Տարուան 28=256րդ օրը, որ կը համընկնի Սեպտեմբեր 12-ին, իսկ նահանջ տարիները՝ 13-ին, կը համարուի Ծրագրաւորողներու Օր
  • Սեպտեմբեր ամսուան կը սկսի աշխարհի ամէնէն մեծ ժողովրդական տօնախմբութիւնը՝ Օքթոպերֆեսթը (՝ Oktoberfest) եւ կ'աւարտի Հոկտեմբերին:

Ծանօթագրութիւններ

Խմբագրել
  1. Հրաչեայ Աճառեան, Հայերէն Արմատական Բառարան, Ե.1926 [1]
  2. Հովըրտ Սքալըրտ, Festivals and Ceremonies of the Roman Republic (Cornell University Press, 1981), p. 84;
    Gary Forsythe, Time in Roman Religion: One Thousand Years of Religious History (Routledge, 2012), p. 14.