«Լա Սքալա»ի խմբագրումներու միջեւ տարբերութիւն

Չ
removed: (արեւմտահայերէն) (6) using AWB
Չ (→‎top: removed: {{Արևելահայերեն|Լա Սկալա}} using AWB)
Չ (removed: (արեւմտահայերէն) (6) using AWB)
{{Տեղեկաքարտ Թատրոն (արեւմտահայերէն)
| հայերեն անուանում = Լա Սքալա
| բնօրինակ անուանում = Teatro alla Scala
| ղեկավարի անունը = Մարիա տի Ֆրետա
| հիմնադիրներ =
| երկիր = [[Իտալիա (արեւմտահայերէն)|Իտալիա]]
| գտնուելու վայրը = [[Միլան (արեւմտահայերէն)|Միլան]]
| հիմնադրման թուական = [[3 Օգոստոս]] [[1778]]
| անուանուած է = [[Սանթա Մարիա ալլա Սքալա Եկեղեցի]] եւ Փեատրիչէ Ռեճինա տելլա Սքալա
| կայք = http://www.teatroallascala.org
}}
'''Լա Սքալա''' ({{lang-it|La Scala}} կամ լրիւ {{lang-it|Teatro alla Scala}}), յայտնի օփերային թատրոն [[Միլան (արեւմտահայերէն)|Միլանի]]ի մէջ, համաշխարհային [[օփերա]]յի կեդրոններէն` հիմնուած [[1778]]-ին:
 
== Պատմութիւն ==
Թատրոնի շէնքը կառուցուած է ճարտարապետ Ճուզեփփէ Փիերմարինիի նախագիծով 1776-1778 թուականներուն այնտեղ, ուր ժամանակին Սանթա-Լուչիա տելլա Սքալա եկեղեցին էր: Այստեղէն ալ ծնած է թատրոնի անունը: Եկեղեցին իր անունը ստացած է 1831-ին ոչ թէ «աստիճան» բառէն ({{lang-it|skala}}), այլ անոր հովանաւորուհիի մականունէն` Փեատրիչէ Ռեճինա տելլա Սքալա (Beatrice Regina della Scala), որ Վերոնայի տիրակալներու ցեղի ներկայացուցիչ էր:
 
Թատրոնի բացումը մեկնարկած է [[Անթոնիօ Սալիերի]]ի «Հանրաճանաչ Եւրոպա» օփերայով [[3 Օգոստոս]] [[1778]]-ին: 18-րդ դարու վերջաւորութեան եւ 19-րդ դարու սկիզբը թատրոնի խաղացանկին մէջ աւելցան իտալացի երաժշտահան [[Փասքուալէ Անֆոսսի]]ի, [[Տոմենիքօ Չիմարոզա]]յի, [[Լուիճի Քերուպինի]]ի, [[Ճովանի Փայիզիելլօ|Ճովանի Փայիզելլոյի]] եւ [[Սիմոն Մայր (արեւմտահայերէն)|Սիմոն Մայրի]]ի օփերաները: 1830-էն սկսեալ, խաղացանկին մէջ աւելցան [[Կայետանօ Տոնիցեթթի]]ի, [[Վինչենցօ Պելլինի]]ի, [[Ճուզեփփէ Վերտի]]ի եւ [[Ճաքոմօ Փուչինի]]ի ստեղծագործութիւնները: Այստեղ առաջին անգամ ցուցադրուած են Պալլինիի «[[Ծովահենը (օփերա)|Ծովահենը»]] ([[1827]]), «[[Նորմա (օփերա)|Նորմա»]] ([[1831]]) օփերաները, Վերտիի «[[Նապուքքօ]]»-ն ([[1842]]), «[[Օթելլօ (Վերտիի օփերա)|Օթելլօ»]]-ն ([[1887]]), Փուչինիի «[[Մատամ Պաթըրֆլայ]]»-ը ([[1904]]) եւ «[[Տուրանդոտ (օփերա)|Տուրանդոտ»]]-ը:
 
[[Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ (արեւմտահայերէն)|Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմիի]]իի ժամանակ՝ [[16 Օգոստոս]] [[1943]]-ին շէնքը լիովին աւերուած է։ Վերականգնած է ճարտարագետ Լ. Սեքքին։ Շէնքը վերաբացուած է [[1946]]-ին<ref>Энциклопедический музыкальный словарь, Москва 1966 {{ref-ru}}</ref>: Թատրոնի շէնքը ժամանակ առ ժամանակ վերանորոգուած է: Վերջին անգամ ատիկա կատարուած է 2001-2004 թուականներուն: Այդ ընթացքին ներկայացումները տեղի կ'ունենային Առչիմպոլտի թատրոնին մէջ: [[7 Դեկտեմբեր]] [[2004]]-ին նոր վերանորոգուած բէմին վրայ ցուցադրուեցաւ [[Անթոնիօ Սալիերի]]ի «Հանրաճանաչ Եւրոպա» օփերան:
 
«Լա Սքալան» ({{lang-it|Teatro alla Scala կամ La Scala}}) օփերային մշակոյթի համաշխարհային կեդրոն է: