Մեծ Փանտա
Փանտա
Գիտական դասակարգում
Թագաւորութիւն Կենդանիներ
Տիպ Քորտաւորներ
Դաս Կաթնասուններ
Ընտանիք Արջեր
Լատիներէն անուանում
Ailurօpoda melanoleuca
 David, 1865 
Հատուկ պահպանութիւն
Status iucn3.1 VU hy.svgԽոցելի տեսակ
Խոցելի տեսակ
IUCN 3.1 Vulnerable : ???
Արեալ
պատկեր

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Մեծ Փանտա (լատիներէն՝ Ailuropoda melanoleuca) նաեւ՝ Պամպուքի Արջ, այն մեծ կենդանի է արջերու ընտանիքէն։ Բուն ապրած միջավայրն է Չինաստանի հարաւային կեդրոնական եւ հարաւ-արեւմուտքի տարածքները։

Փանտաները շատ դիւրին ձեւով կը զանազանուին միւս արջերէն իրենց յատուկ աչքի տակի սեւ գոյնով, մարմինին սեւ ճերմակ գոյներով եւ քիչ մը միւս արջերէն աւելի մարմինի կլորութեամբ։ Փանտաները կը յիշուին նաեւ իրենց հաստ բուրդով իբր պաշտպանութիւն ցուրտէն։ Գրեթէ միշտ տղայ փանտաները աւելի մեծ կ'ըլլան իրենց չափով, քան աղջիկ փանտաները։ Անոնք կ'ըլլան մօտաւորապէս 110 գ․կ․, իսկ աղջիկները 95 ք․կ․, իսկ իրենց հասակը կ'ըլլայ մօտաւորապէս 1 մեթր եւ 60 սանդիմ։

Ոչնչացումի ենթակայ են, քանի զի գոյութիւն ունի մօտ 1000 փանտա միայն։ Թեեւ կը դասուին մսակեր կենդանիներուն շարքին, սակայն գրեթէ 99%-ին ուտելիքը կը հանդիսանան է պամպուքի տերեւները, կ'ուտեն նաեւ մեղր, ձու, ձուկ, գետնախնձոր, նարինջ եւ պանան։

ՊահպանութիւնըԽմբագրել

Ոչնչացումի ենթակայ են, քանի զի գոյութիւն ունի մօտ 1500 փանտա միայն։
Արեւմուտքին մէջ մեծ փանտան առաջին անգամ յայտնի դարձած է 1869 թուականին ֆրանսացի միսիոներ Արման Տաւիտի շնորհիւ: 1970-ականներուն Չինաստանին համար մեծ փանտաները կը հանդիսանային դիւանագիտական կարեւոր միջոց: Այդ նպատակով սա կենդանիները Ճափոնի եւ Միացեալ Նահանգներու խոշոր կենդանաբանական այգիներուն վարձակալութիւնով կը տրուէին: Սակայն, ատանկ գործունէութիւնը դադարեցաւ 1984 թուականէն: Ատոր փոխարենը Չինաստանը փանտաները այլ երկիրներուն կ'առաջարկե տասը տարուայ վարձակալութեան տալ: Վարձակալութեան գինը կը կազմէ տարեկան մէկ միլիոն տոլար, որէն բացի վարձակալող կողմը կը երաշխաւորէ, որ այդ ընթացքին ծնած բոլոր ձագերը պիտի հանդիսանան ՉԺՀ-ի սեփականութիւնը:

Փանտայի սպանութեան համար Չինաստանին մէջ նախատեսուած է մահապատիժ:

ՊատկերասրահԽմբագրել

Փանտա Փանտաները Չենտուի հետազօտական կեդրոնին մէջ

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել