Բացել գլխավոր ցանկը

Ապրահամ Լինքոլն (անգլերէն՝ Abraham Lincoln 12 Փետրուար 1809-15 Ապրիլ 1865), Միացեալ Նահանգներու 16րդ նախագահն է, ամերիկեան ստրուկներու ազատարարը. կը համարուի ԱՄՆ-ի ժողովուրդի ազգային հերոս։

Ապրահամ Լինքոլն
անգլերէն՝ Abraham Lincoln
Abraham Lincoln head on shoulders photo portrait.jpg
Ծնած է 12 Փետրուար, 1809
Ծննդավայր Հարտին Քաունթի, Քենթուքի, ԱՄՆ
Վախճանած է 15 Ապրիլ, 1865
Վախճանի վայրը Ուաշինկթըն ԱՄՆ
Քաղաքացիութիւն Ամերիկացի
Մայրենի լեզու անգլերէն
Կրօնք Քրիստոնեայ
Կրթութիւն չկա
Ազդուած է Աստուածաշունչ[1], Sufferings in Africa[1] և Պիլիգրամի ճանապարորդություն[1]
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, փաստաբան և պետական գործիչ
Աշխատաւայր Ստրուկներու ազատագրող
Զբաղեցրած պաշտոններ ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի անդամ, ԱՄՆ նախագահ[2] և member of the Illinois House of Representatives
Կուսակցութիուն ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն, Վիգերի կուսակցություն և National Union Party
Ամուսին Մարի Թոդ Լինքոլն
Ծնողներ հայր՝ Թոմաս Լինքոլն, մայր՝ Նենսի Լինքոլն
Երեխաներ Էդվարդ Բեյքեր Լինքոլն, Թեդ Լինքոլն, Ռոբերտ Թոդ Լինքոլն և Ուիլյամ Ուոլաս Լինքոլն
Ստորագրութիւն
Abraham Lincoln 1862 signature.svg

Բովանդակութիւն

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ապրահամ Լինքոլն ծնած է 12 Փետրուար, 1809-ին աղքատ գիւղացիի մը զաւակն է։ Մանուկ տարիքէն ֆիզիքական ծանր աշխատանքներու ենթարկուած է, ծնողքին նիւթական ծանր վիճակին պատճառով, ընդամէնը միայն մէկ տարի դպրոց հաճախած է, սակայն ինքնաշխատութեամբ հասած է իրաւաբանութեան։

Իր նախագահական ընթացքին, շատ պայքարներու հանդիպեցաւ քաղաքացիական պատերազմի ամբողջ ընթացքին։ Ան միշտ կը փորձէր պահել խօսքի ազատութիւնը։

 
Նախագահ դարձած Էյպրըհամ Լինքոլնի փորագրանակարը

Ապրեցաւ երկկուսակցական համակարգի ճգնաժամային վիճակներ։ Բոլոր պայքարներուն ընթացքին, միակ նպատակը եղաւ միութեան պահպանումը։ Յաճախ արտայայտած էր իր անձնական ցանկութիւնը, որ բոլոր մարդիկ ամենուրէք պէտք է ազատ ապրին։

Ստրուկներու ԱզատագրումըԽմբագրել

Ապրահամ Լինքոլն, 1862, Դեկտեմբեր 30-ին, ստորագրեց «ստրուկներու» ազատգրման հռչակագիրը: ԱՄՆ-ի դէմ ապստամբած սեւամորթներուն յայտարարելով «Այժմ եւ Ըմդմիշտ Ազատ»: Եւ այսպիսով, ամերիկեան սահմանադրութեան 13-րդ փոփոխութիւնը դարձաւ, որով վերացաւ ստրուկութիւնը ԱՄՆ-ի մէջ։

Լինքոլնի ՍպաննութիւնըԽմբագրել

 
Ֆորտի թատրոնը, ուր կրակեցին Էյպրըհամ Լինքոլնի գլուխին

Քաղաքացիական պատերազմը աւարտեցաւ 1865, Ապրիլ 9-ին:

1865, Ապրիլ 14-ին, «Իմ Ամերիկացի Զարմիկը» ներկայացումին ժամանակ, Լինքոլն ներկայ էր թատրոնին։ Ներկայացումին ընթացքին, դերասան՝ Ճօն Ուիլքս Պուս անգլերէն՝ John Wilkes Booth թափանցեց նախագահական օթեակ եւ կրակեց Լինքոլնի գլուխին։ Եւ յաջորդ առաւօտեան, Ապրահամ Լինքոլն մահացաւ։

Միլիոնաւոր ամերիկացիներ՝ սեւամորթ թէ՛ սպիտակամորթ, եկան յարգանքի վերջին տուրքը տալու իրենց նախագահին, յուղարկաւորութեան գնացքի՝ Ուաշինկթընէն Սփրինկֆիլտ մեկնելու ճանապարհին։

ԱղբիւներԽմբագրել

  • The Life and Writings of Abraham Lincoln (Modern Library Classics)Paperback-October 17,2000, Philip Van Doren Stern
  • 1,0 1,1 1,2 https://www.wsj.com/articles/SB118073504137121925
  • Abraham Lincoln