Մերի Փոփինս (ժապաւէն, 1964)

ժապաւէն

Մերի Փոփինս (անգլ․՝ Mary Poppins), Ուոլթ Տիզնի ընկերութեան կողմէ 1964-ին արտադրուած երեւակայական երաժշտական ժապաւէն։  Բեմադրիչն է՝ Ռոպերթ Սթիվենսըն։  Ժապաւէնին երաժշտութեան ու երգերուն հեղինակներն են Շըրմեն եղբայրները, իսկ թատրերգութեան ՝ Պիլ Ուոլշ եւ Տոն Տանկրատի, յենուած՝ Փամելա Լինտոն Թրավըրսի «Մերի Փոփինս» մանկապատանեկան գիրքերու շարքին։

Մերի Փոփինս

Օսքար Մրցանակի՝ Ամերիկայի Ակատեմիոյ, 37-րդ մրցանակներու բաշխման կը ներկայանայ 13 թեկնածութեամբ եւ կ՛արժանանայ անոնցմէ հինգին․ լաւագոյն դերասանուհի՝ Ճիւլի Անտրիուս,  նորարար Երաժշտութիւն՝ «Չիմ –Չիմ- Չիմի» երգ[1], երաժշտութեան աշխատասիրութիւն (նորարար յօրինում)՝ Ռիչարտ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Շըրմեն,  ժապաւէնի սարքաւորում՝ Քոթըն Ուորպըրթըն եւ տեսողական գործադրում՝ Փիթըր Էլենշօ, Իւսթըս Լայսեթ եւ Համիլթոն Լըսքա։

Ժապաւէնի մասին հակիրճ տեղեկութիւններԽմբագրել

 
Պըրթ, Լոնտոնի տանիքներուն վրայ․․․

Ժապաւէնը լրիւ նկարահանուած է Ուոլթ Տիզնի Ընկերութեան տարածուն արուեստանոցին մէջ (Walt Disney Studios Burbank), ծանօթ նաեւ իբրեւ՝ Ուոլթ Տիզնի Պըրպանք Արուեստանոցներ։  Գործածուած են Լոնտոնի շրջակայքի տեսարաններու նկարչութիւններ։

Առաջին անգամ ֆիլմը կը ցուցադրուի Լոս Անճելըսի մէջ 1964, 27 Օգոստոսին, մեծ յաջողութեամբ։ 

 
Քոլոնեալ շարժապատկերի սրահին որմազդը, 1965

Մերի Փոփինս ժապաւէնը կը նկատուի Ուոլթ Տիզնիի լաւագոյն արտադրութիւններէն եւ անոր միակ ժապաւէնն է որ իր ողջ կեանքին ընթացքին արժանացած է «Լաւագոյն Ժապաւէն» մրցանակին։

2013-ին Ա․Մ․Ն․ Ծերակոյտի հովանաւորութեան տակ գործող Ազգային Գրադարան Հիմնարկը Library of Congress (LC) «Մերի Փոփինս» ժապաւէնը ընտրած է իբրեւ մշակութային, պատմական, գեղագիտական արժէք ունեցող եւ պահպանման ենթակայ Ա․Մ․Ն․ «Ազգային Ժապաւէններու Արձանագրութեան» ցուցակին National Film Registry (NFR) համար։

Ժապաւէնի նշանաւոր շուտասելուկը՝ «Սուփերքալիֆրաճիլիստիքեքսփիալիտոշիուս»

Ժապաւէնի արտադրութեան պատմութեան շուրջ կենսավաւերագրական թատերախաղ մը կը ներկայացուի 20 Հոկտեմբեր 2013-ին, իսկ «Մերի Փոփինս կը վերադառնայ» պիտակին տակ ժապաւէններու շարքը առաջին անգամ հանրութեան կը ներկայացուի 19 Դեկտեմբեր 2018-ին։

Պատմութեան անցած է նշանաւոր շուտասելուկը՝ Սուփերքալիֆրաճիլիստիքեքսփիալիտոշիուս։

Ժապաւէնին նիւթըԽմբագրել

 
Մերի Փոփինս․․ երկինքէն կ՛ իջնէ․․

Ժապաւէնը մեզ կը ճամբորդէ Եդուարդեան (Եդուարդ Է․ թագաւորութեան շրջան, 1901- 1910) Լոնտոն՝ 1910-ի գարնան։  Չերի Թրի Լէյն փողոցին թիւ 17 տան մէջ կը բնակի Պանքս ընտանիքը․ պարոն Ճորճ Պանքս, կողակիցը՝ Ուինիֆըրտ եւ երկու զաւակները։   Ճորճ  եւ Ուինիֆըրտ իրենց գործերով շատ զբաղած ըլլալուն պատճառով, ժամանակ չունին իրենց երկու զաւակներուն հետ զբաղիլ։  Պարոն Ճորճ դրամատան մէջ կ՛ աշխատի, իսկ տիկին Ուինֆրըտ կիներու քուէի իրաւունքի պահանջներու շարժման (Սիւֆռաժեթ - suffragettes) մաս կը կազմէ։  Բազմազբաղ զոյգը, զաւակներուն խնամքը կը վստահի մանկապահներու, որոնք չդիմանալով երկու փոքրերուն «անկարգութիւններուն», կարճ ժամանակէ մը ետք կը մեկնին։

 
Ճէյն (Քարեն Տոթրիս) եւ Մայքլ (Մաթիու Կարպըր)

1910-ի գարնանային օր մը, երբ Ճորճ տուն կը վերադառնայ, կողակիցը զայն կը տեղեկացնէ թէ մանկապահ Քեթի տունէն մեկնած է, որովհետեւ իրենց զաւակները՝ Ճէյն եւ Մայքլ, անոր հսկողութենէն փախած, տունէն դուրս ելած են։  Մանկապահը իր մեկնումը կը պատճառաբանէ հետեւեալ խօսքով՝ «Այս շաբթուան մէջ չորրորդ անգամ ըլլալով»։  

 
Ժապաւէնի վերջաւորութեան․․ պարոն Պանքս եւս թռուցիկ պիտի թռցնէ․․․

Փոքրիկները կը ցանկանան իրենց նոր մանկապահը խստադէմ ու խստապահանջ չըլլայ, այլ՝ ժպտերես, ուրախ ու  հետերնին վարուի կարծես իրենք անոր զաւակները ըլլան։  Սակայն իրենց հայրը՝ պարոն Ճորճ, կը պնդէ թէ խստապահանջ մանկապահն է որ առաքելութիւնը ճիշդ պիտի կատարէ ու «Թայմս» պարբերաթերթին մէջ մանկապահի ծանուցում մը կը հրապարակէ։ Յաջորդ օրն արդէն, Պանքս ընտանիքին տան մուտքին մանկապահներ, շարքով կանգնած կը սպասեն հարցազրոյցէ անցնիլ։  Յանկարծ ուժեղ քամի մը կը փչէ եւ զանոնք հեռուները կը քշէ։ Միաժամանակ երկինքէն, կախարդական հովանոցին օգնութեամբ, Մերի Փոփինս տան առջեւ կ՛ իջնէ։  Ան պատշաճ  ձեւով կը վարուի պարոն Պանքսին հետ, շեշտելով թէ մէկ շաբթուան համար պիտի մնայ ընտանիքին հետ, ու ապա ընտանիքին անդամները պիտի որոշեն եթէ ինք յարմար է մանկապահի գործին համար։  

Փորձառական մէկ շաբթուան ընթացքին, Մայքլին եւ Ճէյնին առջեւ կը բացուի կախարդական աշխարհ մը, ուր իրենք են դերակատարները։  Ժապաւէնի երազկոտ ճամբորդութիւններուն իրենց կ՛ ընկերակցին Մերի Փոփինս եւ ծխնելոյզ մաքրողը՝ Պըրթ (դերասան՝ Տիք Վան Տայք

ՄրցանակներԽմբագրել

Մրցանակներ
Մրցանակ Մրցանակաբաշխումի թուական Տեսակ Անուանեալ/ներ Արդիւնք
Օսքար Մրցանակ 5 Ապրիլ 1965 Լաւագոյն ժապաւէն Ուոլթ Տինի եւ Պիլ Ուոլշ (բեմադրիչ) Թեկնածութիւն
Լաւագոյն բեմադրիչ Ռոպերթ Սթիվենսըն Թեկնածութիւն
Լաւագոյն դերասանուհի Ճիւլի Անտրիուս Մրցանակակիր
Լաւագոյն թատրերգութիւն Պիլ Ուոլշ եւ Տոն Տանկրատի Թեկնածութիւն
Գեղարուեստական Լաւագոյն Բեմադրութիւն - Գունաւոր Քարոլ Քլարք, Ուիլիամ Թանթքի, Էմիլի Քիւրի եւ Հո Կոսման Թեկնածութիւն
Լաւագոյն շարժանկարչութիւն - Գունաւոր Էդուադ Քոլման (շարժանկարիչ) Թեկնածութիւն
Զգեստի լաւագոյն գծագրում - Գունաւոր Թոնի Ուալթըն Թեկնածութիւն
Ժապաւէնի լաւագոյն սարքաւորում Քոթըն Ուորպըրթըն Մրցանակակիր
Լաւագոյն նորարար Երաժշտութիւն (յօրինում) Ռիչարտ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Շըրմեն Մրցանակակիր
Երաժշտութեան Լաւագոյն Պատշաճեցում եւ կամ Գարծածութիւն Իրուին Քոսթալ Թեկնածութիւն
Լաւագոյն նորարար երգ «Չիմ – Չիմ – Չերի» – Ռիչարտ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Շըրմեն Մրցանակակիր
Լաւագոյն ձայնահնչիւն Ռոպերթ Օ՛ Քուք Թեկնածութիւն
Տեսողական Լաւագոյն Գործադրում Փիթըր Էլենշօ, Իւսթըս Լայսեթ եւ Համիլթոն Լըսքա Մրցանակակիր
Բրիտանական Ժապաւէնի Ակադեմիոյ մրցանակներ 1965 Ամենէն յուսալից նոր դերասաններ՝ ժապաւէնի Ա․ դերին մէջ BAFTA Ճիւլի Անտրիուս Մրցանակակիր
Ամերիկայի Բեմադրիչներու Արուեստակցութիւն 1965 (17-րդ մրցանակ) Շարժանկարի (Motion Pictures) բնագաւառէն ներս Տեսչական Կատարումի Յաջողութիւն Ռոպերթ Սթիվենսըն Թեկնածութիւն
Ոսկեայ Գունդ մրցանակ 22-րդ մրցանակաբաշխում, 8 Փետրուար 1965 «Ոսկեայ Գունդ մրցանակ» Լաւագոյն Շարժանկարին համար Թեկնածութիւն
«Ոսկեայ Գունդ մրցանակ» Լաւագոյն Դերասանի համար Տիք Վան Տայք Թեկնածութիւն
«Ոսկեայ Գունդ մրցանակ» Լաւագոյն Դերասանուհիի համար Ճիւլի Անտրիուս Մրցանակակիր
«Ոսկեայ Գունդ մրցանակ» Լաւագոյն Նորարար Երաժշտութեան համար Ռիչարտ Մ․ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Պ․ Շըրմեն Թեկնածութիւն
Կրամի մրցանակներ 7-րդ մրցանակաբաշխութիւն, 13 Ապրիլ 1965]] Կրամի Մրցանակ Փոքրիկներու Լաւագոյն Ձայնապնակ Ռիչարտ Մ․ Շըրմեն, Ռոպերթ Պ․ Շըրմեն, Ճիւլի Անտրիուս, Տիք Վան Տայք, Կլինիս Ճոնս, Տէյվիթ Թոմիլսըն եւ Էտ Ուին Մրցանակակիր
Կրամի Մրցանակ Տեսողական Միջոցներու Նորարար Երաժշտութեան համար Ռիչարտ Մ․ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Պ․ Շըրմեն Մրցանակակիր
«Նիու Եորքի Շարժանկարի Քննադատներու Ակումբ» Մրցանակներ 23 Յունուար, 1965 Լաւագոյն Դերասանուհի Ճիւլի Անտրիուս Թեկնածութիւն
Ամերիկայի Գրագէտներու Արուեստակցութեան Մրցնակներ 1965 Ամերիկեան Լաւագոյն երաժշտական ժապաւէն Պիլ Ուոլշ եւ Տոն Տանկրատի Մրցանակակիր


Ժապաւէնին երգացանկըԽմբագրել

Մերի Փոփինս (նախատիպ ձայնակցում)Խմբագրել

Շարք Տիտղոս Մեկնաբանող/ներ
1 Overture (Նուագարանային)[2] Ռիչարտ Շըրմեն եւ Ռոպերթ Շըրմեն
2 Sister Suffragette[3] Կլինիս ճոնս
3 The Life I Lead[4] Տէյվիթ Թոմիլսըն
4 The Perfect Nanny[5] Քարեն Տոթրիս, Մաթիու Կարպըր
5 A Spoonful of Sugar[6] Ճիւլի Անտրիուս
6 Pavement Artist[7] Տիք Վան Տայք
7 Jolly Holiday[8] Ճիւլի Անտրիուս, Տիք Վան Տայք
8 Supercalifragilisticexpialidocious[9],[10] Ճիւլի Անտրիուս, Տիք Վան Տայք
9 Stay Awake[11] Ճիւլի Անտրիուս
10 I Love to Laugh[12] Տիք Վան Տայք, Ճիւլի Անտրիուս
11 A British Bank[13] Տէյվիթ Թոմիլսըն, Ճիւլի Անտրիուս
12 Feed the Birds[14] Ճիւլի Անտրիուս
13 Fidelity Fiduciary Bank[15] "Navckid Keyd", Պանքըրս, Տէյվիթ Թոմիլսըն
14 Chim Chim Cher-ee[16] Տիք Վան Տայք, Ճիւլի Անտրիուս, Քարեն Տոթրիս եւ Մաթիու Կարպըր
15 Step in Time[17] Տիք Վան Տայք եւ ժապաւէնին դերասանները
16 A Man Has Dreams[18] Տէյվիթ Թոմիլսըն, Տիք Վան Տայք
17 Let's Go Fly a Kite[19] Տէյվիթ Թոմիլսըն, Տիք Վան Տայք, Թը Լոնտոնիրս

[20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27]

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. https://www.youtube.com/watch?v=kG6O4N3wxf8
  2. Overture https://www.youtube.com/watch?v=-9012SGz-yY&list=RD-9012SGz-yY&start_radio=1
  3. Sister Suffragette https://www.youtube.com/watch?v=Ds8cKgPdE6M
  4. The Life I Lead https://www.youtube.com/watch?v=GLTJ8hrxlM0
  5. The Perfect Nanny https://www.youtube.com/watch?v=fNTzp9grp2Q
  6. A Spoonful of Sugar https://www.youtube.com/watch?v=U8VHc49ZdP4
  7. Pavement Artist https://www.youtube.com/watch?v=8Ja-gC-W5W4
  8. Jolly Holiday https://www.youtube.com/watch?v=p5D_6yjr2qc
  9. Supercalifragilisticexpialidocious https://www.youtube.com/watch?v=uZNRzc3hWvE
  10. ․․Անտրէ Տրիւի ելոյթին ընթացքին https://www.youtube.com/watch?v=IWH3Hmsr5fM
  11. Stay Awake https://www.youtube.com/watch?v=8yC_voMY6kY
  12. I Love to Laugh https://www.youtube.com/watch?v=pOMqqI-kzHY
  13. A British Bank https://www.youtube.com/watch?v=WDbOK_fDu9Y
  14. Feed the Birds https://www.youtube.com/watch?v=XHrRxQVUFN4
  15. Fidelity Fiduciary Bank https://www.youtube.com/watch?v=XxyB29bDbBA
  16. Chim Chim Cher-ee https://www.youtube.com/watch?v=kG6O4N3wxf8
  17. Step in Time https://www.youtube.com/watch?v=YSCdFVc6DoY
  18. A Man Has Dreams https://www.youtube.com/watch?v=LOVqb7qMSog
  19. Let's Go Fly a Kite https://www.youtube.com/watch?v=BA-g8YYPKVo
  20. Մերի Փոփինս ժապաւէնին ազդը
  21. «Օսքար»ի մրցանակիրներ(անգլերէն)
  22. Հոլիղուտ ժապաւէն՝ 1963-1976․ Զարգացման եւ հակազդութիւններու տարիներ(անգլերէն)
  23. Մերի Փոփինս(անգլերէն)
  24. Մերի Փոփինս ժապաւէնի մասին(անգլերէն)
  25. Ամերիկեան Ծերակոյտը կը յայտարարէ 2013 Ազգային Ժապաւէնի Ցուցակը, 18 Դեկտեմբեր, 2013 – Միքայէլ Օ՛Սսալիվան(անգլերէն)
  26. Մերի Փոփինս կը վերադառնայ․․ (անգլերէն)
  27. Թայմ – Եթէ հովանոց ունիս․ պիտի ճամբորդես․․․(անգլերէն)

Արտաքին յղումներԽմբագրել

  1. Ռոպերթ Սթիվենսըն(անգլերէն)
  2. Շերման եղբայրներ(անգլերէն)
  3. Պիլ Ուոլշ(անգլերէն)
  4. Տոն Տանկրատի(անգլերէն)
  5. «Մերի Փոփինս» մանկապատանեկան գիրքերու շարք(անգլերէն)
  6. Փամելա Լինտոն Թրավերս (անգլերէն)
  7. Ուոլթ Տիզնի Ընկերութեան Աշխատանոց(ֆր.)
  8. Չիմ Չիմ Չերի․ Մերի Փոփինս ժապաւէնի Օսքարի մրցանակակիր երգը(անգլերէն)
  9. Ա․Մ․Ն․ Ծերակոյտի Գրադարան(անգլերէն)
  10. Ճիւլի Անտրիուս(անգլերէն)
  11. Ուոլթ Տիզնի(անգլերէն)
  12. Տիք Վան Տայք(անգլերէն)
  13. Եդուարդեան շրջան(անգլերէն)