Նիկոլ Փաշինեան

Հայաստանի վարչապետ

Նիկոլ Փաշինեան (1 Յունիս 1975, Իջեւան), հայ լրագրող, պետական, քաղաքական եւ կուսակցական գործիչ, Հայաստանի նախկին վարչապետ[3], վարչապետի գործող պաշտօնակատար[4], ՀՀ Ազգային Ժողովի նախկին պատգամաւոր, Քաղաքացիական Պայմանագիր կուսակցութեան հիմնադիր եւ վարչութեան անդամ[5]։

Նիկոլ Փաշինեան
Besuch des Ministerpräsidenten von Armenien, Nikol Pashinyan, im Kölner Rathaus-2162.jpg
 
Կուսակցութիւն՝ «Իմ քայլը» դաշինք?
Կրթութիւն՝ Երեւանի Պետական Համալսարան
Մասնագիտութիւն՝ քաղաքական գործիչ, լրագրող, գրագէտ, ակտիվիստ
Ազգութիւն Հայ
Դաւանանք Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Ծննդեան օր 1 Յունիս 1975(1975-06-01)[1][2] (46 տարեկան)
Ծննդավայր Իջեւան
Քաղաքացիութիւն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ամուսին Աննա Յակոբեան
 
Կայք՝ primeminister.am
 
Ինքնագիր Signature of Nikol Pashinyan.svg

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է 1975 թուականի Յունիսի 1-ին Իջեւան քաղաքին մէջ։ Հայրը՝ Վովա Փաշինեան, աշխատած է որպէս մարմնամարզութեան ուսուցիչ։ Մայրը՝ Սուետիկ Յովհաննիսեան, եղած է տան տնտեսուհի։ 1991 թուականին կ'ընդունուի Երեւանի Պետական Համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի լրագոկական բաժին։ 1995 թուականին կը հեռացուի համալսարանէն՝ իր քննադատական գործունէութեան պատճառաւ։

1992-էն աշխուժօրէն զբաղած է լրագրութեամբ. իր առաջին յօդուածը կը տպագրուի «Ավանգարդ» թերթի առաջին էջին մէջ: Հետագային թղթակից կը դառնայ «Հայաստան» եւ «Դպրութիւն» թերթերուն։ 1994– 1998 թուականներուն «Լրագիր» թերթին հետ կը գործակցի որպէս լրագրող։ Այդ ընթացքին թերթը կը հրատարակուի նաեւ քանի մը այլ անուններով՝ «Լրագիր օր» եւ «Մոլորակ»: Հոս առաջին անգամ կը փորձէ խմբագիրի դերակատարումը. կը հրատարակէ «Եմ-ես-է» երիտասարդական ներդիրը։ 1998-1999 թուականներուն «Օրագիր» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիրն էր, 1999-ի ամառուընէ սկսեալ՝ «Հայկական ժամանակի» գլխաւոր խմբագիր։ Լրագրողական գործունէութեան ընթացքին քանի մը անգամ Փաշինեանի դէմ կը յարուցուին քրէական գործեր, նոյնիսկ կը դատապարտուի ազատազրկման, սակայն պատժաչափը պայմանականօրէն չի գործադրուիր:

Քաղաքական գործունէութիւնԽմբագրել

  • 1998-ին - ՀՀ նախագահի թեկնածու Աշոտ Բլէեանի նախընտրական շտապի անդամ էր,
  • 2006-ին կը մասնակցի «Այլընտրանք» հ/ք նախաձեռնութեան հիմնադրման,
  • 2007-ին «Ժողովրդավարական Հայրենիք», «Պահպանողական» կուսակցություններու եւ «Այլընտրանք» հ/ք նախաձեռնութեան կազմած «Իմպիչմենթ» նախընտրական դաշինքի անդամ, նախընտրական ցուցակի 1-ին համար։

2008-ի ՀՀ նախագահի ընտրութիւններԽմբագրել

  • 2008-ին եղած է ՀՀ առաջին նախագահ, ՀՀ նախագահի թեկնածու Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի նախընտրական շտապի անդամ։
  • 2 Մարտ 2008 -ին, քաղաքական հետապնդումներէ խուսափելով, Փաշինեան կ'անցնի ընդյատակ։
  • 1 Յուլիս 2009 –ին մէկ տարի, չորս ամիս ընդյատակ մնալէ ետք, ինքնակամ կը ներկայանայ ՀՀ դատախազութիւն եւ կը ձերբակալուի։

Ձերբակալում եւ դատավարութիւնԽմբագրել

19 Յունուար 2010-ին Երեւանի Կեդրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի դատարանը դատաւոր Մնացական Մարտիրոսեանի նախագահութեամբ Նիկոլ Փաշինեանը Հայաստանի Հանրապետութեան քրէական օրենսգիրք 225 յօդուածին առաջին մասով կը դատապարտէ 7 տարուան ազատազրկման։ Պատիժը կը գործադրուէր 1 Յուլիս 2009-էն։[6] Հետագային Փաշինեանի պատիժի ժամկէտը կը կրճատուի, իսկ 28 Մայիս-ին՝ Հայաստանի անկախութեան 20-ամեակին առթիւ ազատ կ'արձակուի։[7]

2012-ի ՀՀ ԱԺ ընտրութիւններԽմբագրել

6 Մայիս 2012-ին կ'ընտրուի ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամաւոր ՀԱԿ համամասնական ընտրացուցակով։ Սեպտեմբեր 2012-էն Փետրուար 2013 եղած է ՀՀ ԱԺ բարոյական հարցերու ժամանակաւոր յանձնաժողովի նախագահ։

Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան հիմնադրումԽմբագրել

2013-ին հիմնած է «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային-քաղաքական միաւորումը։

Բողոքի ցոյցեր ընդդէմ Սերժ ՍարգսեանիԽմբագրել

2018-ին Նիկոլ Փաշինեանի առաջնորդութեամբ կը մեկնարկուի «Իմ քայլը» նախաձեռնութիւնը, որ Գիւմրիէն դէպի Երեւան քայլարշաւ մը կը կազմակերպէ ընդդէմ Սերժ Սարգսեանի վարչապետութեան[8]: Անոր ղեկավարած նախաձեռնութիւնը կը համագործակցի Սերժ Սարգսեանի իշխանութեան դէմ պայքարող այլ ուժերու հետ եւ լայն աջակցութիւն կը ստանայ բնակչութեան տարբեր հատուածներու կողմէ: Քաղաքացիական հասարակութեան կողմէ սկսած Բողոքի ցոյցեր ընդդէմ Սերժ Սարգսեանի գործողութիւններու հետեւանքով 23 Ապրիլի կէսօրին ՀՀ վարչապետ Սերժ Սարգսեան կը հրաժարի իր պաշտօնէն[9]:

Նիկոլ Փաշինեանի վարչապետութիւնԽմբագրել

8 Մայիս 2018-ին Նիկոլ Փաշինեան՝ Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի պատգամաւորներու 59 կողմ, 42 դէմ ձայնով կ'ընտրուի Հայաստանի Հանրապետութեան 16-րդ վարչապետ: Ազգային ժողովի ընթացքին անոր կը սատարէին Ծառուկեան դաշինքը, ՀՅԴ խմբակցութիւնը, «Ելք» դաշինքը եւ Հայաստանի հանրապետական կուսակցութիւնը 10+1 ձայներով:

Անոր պաշտօնավարումին ընթացքին Հայաստանը պարտութիւն է կրած 2020 թուականի 44-օրեա Հայ-Ազրպէյճանական պատերազին, որու հետեւանքով Արցախի Հանրապետութեան զգալի տարածքներ են կորսնցուած։ Հրաժարած է վարչապետի պաշտօնէն 2021 թուականի Մայիսի 25-ին, սակայն այնուհետեւ շարունակած է պաշտօնավարել մինչեւ 2021 թուականի Յունիսի 20-ին կայանալիք ընտրութիւնները։

Ստեղծագործական գործունէութիւնԽմբագրել

Նիկոլ Փաշինեան քաղաքական բնոյթով շարք մը ստեղծագործութիւններու հեղինակ է, որոնցմէ է՝ «Ձօն գարնանամուտի»ն։

1 Մարտի իրադարձութիւններու հետ կապուած ընդյատակեայ կեցութեան միջոցին ստեղծած է «Երկրի հակառակ կողմը» ստեղծագործութիւնը: Բանտէն ազատ արձակուելէ ետք խոստովանած է, որ ինք ընդյատակը գտնուած ամբողջ ժամանակը անցուցած է Հայաստանի մէջ, եւ այդ ստեղծագործութիւնը իր երեւակայութեամբ յօրինած է:

ԸնտանիքԽմբագրել

Ամուսնացած է, ունի երեք դուստր եւ մէկ որդի։ Կինը՝ Աննա Յակոբեան, «Հայկական ժամանակ» թերթի գլխաւոր խմբագիրն է։ Զաւակներն են՝ Մարիամ (ծնած 14 Նոյեմբեր 1998-ին), Աշոտ (ծնած 11 Մարտ 2000-ին), Շուշան (ծնած 17 Յուլիս 2007-ին) եւ Արփին։

ԱղբիւրներԽմբագրել

  1. Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  2. Munzinger Personen
  3. «Հանրապետության նախագահի հրամանագրերը - Փաստաթղթեր - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ»։ www.president.am։ արտագրուած է՝ 2019-01-14 
  4. «Կարևոր համարեցի, որ հրաժարականը տեղի ունենա հենց այսօր՝ Քաղաքացու օրը. Վարչապետի ուղերձը ժողովրդին՝ ամբողջական»։ Armtimes.com (հայերեն)։ արտագրուած է՝ 2021-04-26 
  5. Ովքե՞ր են ՔՊ-ի վարչության նոր կազմի անդամները. նրանք նիստ են հրավիրել, վարչության նախագահ են ընտրում
  6. «ՆԻԿՈԼԸ ԴԱՏԱՊԱՐՏՎԵՑ 7 ՏԱՐՎԱ ԱԶԱՏԱԶՐԿՄԱՆ»։ Armtimes.com (հայերեն)։ արտագրուած է՝ 2018-04-21 
  7. «asekose.am - Երբ ասեկոսեն դառնում է հավաստի»։ asekose.am։ արտագրուած է՝ 2018-04-21 
  8. Sputnik։ «Նիկոլ Փաշինյանը բողոքի «մարաթոն» է սկսել Հայաստանի քաղաքներով»։ armeniasputnik.am (հայերեն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2018-04-24-ին։ արտագրուած է՝ 2018-04-24 
  9. «Վարչապետ Սերժ Սարգսեանի յայտարարութիւնը - Մամլոյ հաղորդագրութիւններ - Լրատւութիւն - Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ»։ վարչապետ.հայ