Զուրապ Աւալիշվիլի

Զուրապ Դաւիթ Աւալիշվիլի (վրաց.՝ ზურაბ დავითის ძე ავალიშვილი, 1876, Թիֆլիս21 մայիս, 1944, Շուարցենֆելդ, Գերմանիայ), վրացի պատմաբան, դիւանագէտ ու իրաւաբան։ կ'աշխատի Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեանմէջ[1]:

Զուրապ Աւալիշվիլի
վրաց.՝ ზურაბ დავითის ძე ავალიშვილი
ZurabAvalishvili.jpg
Ծնած է 1876
Ծննդավայր Թիֆլիս
Վախճանած է 21 Մայիս 1944
Մահուան վայր Միւնիխ, Նացիստական Գերմանիա
Քաղաքացիութիւն Վրաստան
Ուսումնավայր Սենթ ­Փե­թերս­պուր­կի Համալսարան
Մասնագիտութիւն Դիւանագէտ եւ պատմաբան
Աշխատավայր Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան
Թբիլիսիի պետական համալսարան

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Զուրապ Աւալիշվիլին ծնած է 1876-ին Թիֆլիսի մէջ։ Կը սերի Աւալիշվիլիներու իշխանական տունէն[1]:

1900-ին ոսկիէ մետալով կ'աւարտէ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանը՝ ստանալով իրաւաբանական կրթութիւն։ Յետագային կրթութիւնը կը շարունակէ Սորբոնի համալսարանին մէջ, ուր կը սորուի 1901—1903 թուականներուն[1]: 1917-ին Զուրապ Աւալիշվիլին կընտրուի սահմանադիր ժողովի անդամ, սակայն ցանկութիւն կը հայտնէ ծառայել Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեան[1]: Վրաստան վերադառնալէն ետք՝ 1918-ին, Աւալիշվիլին կը դառնայ գլխաւոր խորհրդական արտաքին գործերուն գծով[1]:

Զուրապ Աւալիշվիլին կը մասնակցի Թիֆլիսի պետական համալսարանի հիմնադրմանը, ուր կը դասաւանդէ 1918—1921 թուականներուն[1]:

Ստացած ըլլալով իրաւաբանական կրթութիւն՝ Զուրապ Աւալիշվիլին մեծ ներդրում կ'ունենա Վրաստանի Սահմանադրութեան ստեղծման գործին մէջ[1]: Որպէս Վրաստանի գլխաւոր դիւանագէտ՝ Աւալիշվիլին կը հասնի Գերմանիոյ հետ Վրաստանի յարաբերութիւններուն լաւացմանը, ինչու շնորհիւ Գերմանիան կը ճանչնայ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեան ինքնիշխանութիւնը[1]: Զուրապ Աւալիշվիլին 1919-ին Վրաստանը կը ներկայացրէ Փարիզի խաղաղութեան վեհաժողովման մէջ, ուր կը պնդէ Արեւմտեան Վրաստանի հողերու՝ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեան պատկանելու հարցը եւ դէմ կու գայ Բաթումի մարզը երեք մասի բաժանելուն ու Բաթումը անկախ քաղաք հռչակելուն, ինչէն կարող էին օգտուիլ Ազգերու լիգայի ենթակայութեան տակ գտնուող երկիրները[1]: Վրաստանի ու ԽՍՀՄ միջեւ տեղի ունեցած պատերազմէն ետք Աւալիշվիլին կը մեկնի Գերմանիայ[1]: Այստեղ ան կը դառնայ Գերմանիոյ Վրացական միութեան հիմնադիրներէն մէկը, կ'աշխատի «Գեորգիկա» եւ «Բիզանդիոն» ամսագիրներու խմբագրութիւններուն մէջ[1]: կը գրէ բազմաթիւ հոդուածներ Կովկասի, Վրաստանի պատմութեան ու գրականութեան, դիւանագիտութեան ու այլ հարցերու վերաբերեալ[1]:

Իշխան Զուրապ Աւալիշվիլին կը մահանայ 1944 թոականին Գերմանիոյ Շուարցենֆելդ քաղաքին մէջ[1]: 1993 մայիսին անոր աճիւնը կը տեղափոխուի Վրաստան եւ կը թաղուի Թիֆլիսի մէջ՝ պետական ու հասարակական գործիչներու Դիդուբէի պանթեոնի մէջ[1]:

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Alexander Mikaberidze Historical Dictionary of Georgia. — Lanham, Maryland • Toronto • Plymouth, UK: he Scarecrow Press, Inc., 2007. — 734 с. — (Historical Dictionaries of Europe, No. 50). — ISBN 978-0-8108-5580-9

ԱշխատութիւններԽմբագրել

  • Авалов З. Д. Присоединение Грузии к России. — СПб.: Тип. А. С. Суворина, 1901. на сайте Руниверс (Repr. New York: Chalidze Publications, 1981)
  • Авалов Зураб. Областные сеймы (федерализм. Отт. из кн. «Конституционное государство». Сб. ст. Изд. I. СПБ. 1905, с. 273—312
  • Авалов Зураб. Независимость Грузии в международной политике 1918—1921 гг.: Воспоминания. Очерки. — Париж, 1924
  • ზ. ავალიშვილი, ჯვაროსანთა დროიდან (ოთხი საისტორიო ნარკვევი), პარიზი, 1929 (მე-2 გამ. თბ., 1989)
  • ზურაბ ავალიშვილი, სოციალისტური პროპაგანდის წარმატება საქართველოში / ზურაბ ავალიშვილი ; თარგმნ. დ. აბაშიძემ // ჩვენი მწერლობა. — თბილისი, 2008. — აგვისტო. — N16(68). — გვ.2—4
  • ზურაბ ავალიშვილი, «საქართველოს დამოუკიდებლობის» წინასიტყვაობა: ერი და ბედისწერა; ინგლ. თარგმნა დ. აბაშიძემ // ჩვენი მწერლობა. — თბილისი, 2009. — ISSN: 1987-7730

ԳրականութիւնԽմբագրել