Կուանախուաթօ

Կուանախուաթօ, Մեքսիքայի 31 նահանգներէն մէկը։ Պետութիւնը հիմնուած է 1823-ին, եւ կը գտնուի երկրին սիրտը, 2012 թուականին բնակչութեան թիւը հինգ միլիոն էր՝ 30 քլմ. տարածութեան վրայ, մայրաքաղաքը Կուանախուաթօ, յատկանշուած լեռնաշղթաներով։

Բնակավայր
Կուանախուաթօ
Դրօշակ Զինանշան
Flag of Guanajuato.svg Escudo de armas de la Ciudad y Estado de Guanajuato.svg

2010-10-25 Yuriria, exconvento y templo (26).JPG
Երկիր Flag of Mexico.svg Մեքսիքօ
Ներքին բաժանում Pénjamo
Օրէնսդրական մարմին Congress of Guanajuato
Հիմնադրուած է՝ 1823
Տարածութիւն 30 607,0 քմ²
ԲԾՄ 2072 մեթր
Բնակչութիւն 5 853 677 մարդ (2015)[1]
Ժամային գօտի UTC-6
Փոստային ցուցանիշ 37
Պաշտօնական կայքէջ Lua error in Մոդուլ:Wikidata at line 874: attempt to call field 'formatUrlSingle' (a nil value).

Կուանախուաթօն հարուստ է հանքերով՝ ոսկի, կապար, սնդիկ , պղինձ, արեւակ եւ արծաթով որ մինչեւ այսօր մեծ քանակութեամբ կ'արտադրուի։ 1520-էն ի վեր Սպանիոյ յատուկ ուշադրութեան առարկայ դարձած եւ գրաւուած՝ անոր կողմէ։ Ունի 46 քաղաքապետական մարզեր որոնց 9-ը՝ կը պատկանի Լէոնի արքեպիսկոպոսական թեմին։

Կառավարիչ եղած է՝ 2006-ին, 52-ամեայ Խուան Մանուէլ Օլիվա Ռամիրէզ, անդամ Ազգային շարժում կուսակցութեան։ 2010-ի տուեալներուն համաձայն՝ բնակչութեան 94 տոկոսը կաթողիկէ է։ Մայրաքաղաք՝ Կուանախուաթօն ունի 153.364 բնակիչ։ Տեղւոյն բնիկները անոր տուած են բազմաթիւ անուններ ինչպէս Մօօթի , Բաքսթիթլան, Գուանասի կամ Ուաթա, սակայն ֆէլիփէ Ե. թագաւորը արքայական կոնդակով մը զայն պաշտօնապէս անուանած է «Չուտատ տէ Սանթա ֆէ ի Ռէալ տէ Մինաս տէ Կուանախուաթօ»։

Քաղաքը իր բազմաթիւ հանքերով 1988-ին՝ ներառուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ--ի մարդկային համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։

Կուանախուաթոյի համալսարան

Մեքսիքացիներուն համար Կուանախուաթօն հարստութեան ու բարգաւաճման խորհրդանիշ է։

19-րդ դարուն հակագաղթօճախայիններու կողմէ արիւնալի բախումներու բեմ դարձած է։ Այսօր քաղաքը կարեւոր համալսարանի բեւեռ մըն է եւ աթոռը՝ միջազգային Սէրվանթինօ փառատօնին, ուր կը խմբուին Լատինամերիկայի հռչակաւոր արուեստագէտները։


Բուսական եւ կենդանական աշխարհԽմբագրել

Կուանախուաթոյի բուսական եւ կենդանական աշխարհը
   
Dasypodidae Felis concolor Tamiasciurus Vulpes Coragyps atratus
         
Psittacidae Crotalus durissus Tayassuidae Odocoileus virginianus Lynx rufus
         
Acer saccharinum Opuntia ficus-indica Echinocactus grusonii Cylindropuntia imbricata Pinus ponderosa

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. http://internet.contenidos.inegi.org.mx/contenidos/Productos/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/nueva_estruc/anuarios_2017/702825092146.pdf