Հենրի Ֆինիս Լինչ

Հենրի Ֆինիս Պլոս Լինչ (18 Ապրիլ, 1862, Լոնտոն, Անգլիա - 24 Նոյեմբեր, 1913, Քալէ, Ֆրանսա): Ան Անգլիացի հայագէտ, աշխարհագէտ, ճանապարհորդ եւ հասարակական-քաղաքական գործիչ մըն է։

Հենրի Ֆինիս Լինչ
անգլերէն՝ H. F. B. Lynch
H. F. B. Lynch.png
Ծնած է 18 Ապրիլ 1862(1862-04-18)[1][2][3]
Ծննդավայր Լոնտոն, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է 24 Նոյեմբեր 1913(1913-11-24)[1][2][3] (51 տարեկանին)
Մահուան վայր Քալիէ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United Kingdom.svg Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Ուսումնավայր Իթըն գոլէճ
Թրինիթի գոլէճ
Հայտելպըրկի Համալսարան
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, ձեռնարկատէր
Վարած պաշտօններ Միացյալ Թագավորության 28-րդ խորհրդարանի անդամ[4]
Պարգեւներ եւ
մրցանակներ
Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ
Անդամութիւն Թագաւորական Աշխարհագրական Ընկերութիւն
Կուսակցութիւն Լիբերալ կուսակցություն
Ծնողներ հայր՝ Thomas Kerr Lynch, մայր՝ Harriet Sophia Taylor[5]

Հայաստան կատարած երկու ճանապարհորդութիւններուն (1893-1894 եւ 1898) ընթացքին, Հենրին իր հաւաքած նիւթերուն հիման վրայ գրած է երկար ճանաչում մը՝ «Հայաստան» աշխատութիւնն ու ստեղծագործութիւնը (1901, հայերէն համառօտ թարգմանութիւն՝ 1913-1914), որ կազմուած է երկու հատորներէ «Ռուսական Հայաստան» եւ «Տաճկահայաստան»։ Այս ստեղծագործութիւնը կը պարունակէ արժէքաւոր տեղեկութիւններ Հայաստանի պատմութեան, աշխարհագրութեան, ժողովրդագրութեան, հայ բանահիւսութեան վերաբերեալ վիճակագրական նիւթերուն մասին։ Լինչը գրած է Հայաստանի քաղաքականութեան, Հայերուն հալածանքին, հայ եկեղեցիին եւ հայոց լեզուին մասին։

Հենրի նաեւ հետաքրքրուած է Հայկական հարցով։ Լինչը ըլլալով Անգլիական խորհրդարանի անդամ (1906 թուականէն սկսեալ)՝ քննադատած է քաղաքականութիւնը, ու խորհրդարանին ծանօթացուցած եւ ներկայացուցած է Հայկական հարցը եւ հայ ժողովուրդին իրաւունքներու պաշտպանութեան կարեւորութիւնը։

Անոր մահէն մի քանի օր առաջ, Հենրին Անգլիական մամուլին մէջ հրատարակած է իր «Բաց նամակ»-ը՝ հայկական բարենորոգումներուն վերաբերեալ։

Լինչ մահացաւ 24 Նոյեմբեր, 1913 թուականին, Քալէ քաղաքին մէջ, Ֆրանսա:

ԱշխատութիւններԽմբագրել

  • Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Ռուսական Հայաստան», (1901), հատոր 1[6]:
  • Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Տաճկահայաստան», (1901), հատոր 2[7]:

ԵրկերԽմբագրել

  • Армения։ очерки и этюды, т. 1-2 Тифлис, 1910.

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել