Պուտափեսթ, Հունգարիոյ մայրաքաղաքն է։ Ունի 1,7 միլիոն բնակիչ, իսկ քաղաքամերձ բնակավայրերուն հետ միասին՝ 2,5 միլիոն բնակիչ։ Պուտափեսթ Հունգարիոյ քաղաքական, առեւտրային, երթեւեկային եւ մշակութային կեդրոնն է։ Դանուբ գետը քաղաքը կը բաժնէ երկու հիմնական մասի. Պուտա (արեւմտեան մաս) եւ Փեսթ (արեւելեան մաս)։ Պուտան լեռնային եւ անտառաշատ է, իսկ Փեսթ մասը կը կազմէ Հունգարիոյ Մեծ Հարթավայր։ Պուտափեսթ Եւրոպական Միութեան իններորդ բազմամարդ քաղաքն է։

Քաղաք
Պուտափեսթ
հունգարերէն՝ Budapest
Դրօշակ Զինանշան
Flag of Budapest (2011-).svg Coa Hungary Town Budapest big.svg

Budapest, Hungary (explored) (14995308504).jpg
Երկիր Flag of Hungary.svg Հունգարիա[1]
Քաղաքապետ Gergely Karácsony?[2][3][4]
Հիմնադրուած է՝ 17 Նոյեմբեր 1873
Տարածութիւն 52 514 հեկտար
ԲԾՄ 102±1 մեթր
Պաշտօնական լեզու հունգարերէն
Բնակչութիւն 1 752 286 մարդ (1 Յունուար 2019)[5]
Կը գտնուի ափին Տանուպ
Ժամային գօտի UTC+1 եւ UTC+2
Հեռախօսային ցուցանիշ 1
Փոստային ցուցանիշ 1011–1239[6]
Անուանուած է Պուտա եւ Պեշտ?
Պաշտօնական կայքէջ budapest.hu(հունգ.)
budapest.hu/sites…(անգլերէն)

Պուտայի տարածքին ապրած են Ք.Ա. Ե. դարէն՝ կելտերը։ Հռոմէացիները նուաճած են կելտերու բնակավայրերը եւ ստեղծած Աքուինքըմ (լատիներէն՝ Aquincum) քաղաքը, որ Հռոմէական կայսրութեան կարեւորագոյն քաղաքներէն մէկն է (Ա.- Ե. դարերուն)։ Հունգարները Թ. դարէն հաստատուած են այդ տարածքին։ Պուտայի ամրոցը հիմնուած է Պելա Դ․ թագաւորին կողմէն, իսկ Մաթիաս թագաւորին օրերուն դարձած է միջազգային վերածնունդի կեդրոն։ ԺԶ.- ԺԷ. դարերուն կը գտնուէր թուրքերուն լուծին տակ, ԺԸ.-ԺԹ. դարերուն նորէն ծաղկում կ'ապրէր։ 1873-ին Պուտա, Փեսթ եւ Օպուտա («Հին Պուտա») քաղաքները միացան, այդ ժամանակէն ի վեր ամբողջ բնակավայրը կոչուած է Պուտափեսթ։

ԲնակչութիւնԽմբագրել

Տարի Բնակչութիւն
1873 296 867 մարդ
1880 370 767 մարդ
1890 506 384 մարդ
Տարի Բնակչութիւն
1900 733 358 մարդ
1910 880 371 մարդ
2011 1 733 685 մարդ [7]
Տարի Բնակչութիւն
2012 1 740 041 մարդ [8]
2013 1 735 711 մարդ [9]
2014 1 744 665 մարդ [10]
Տարի Բնակչութիւն
2015 1 757 618 մարդ [11]
2019 1 752 286 մարդ [5]

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. archINFORM — 1994.
  2. Hongrie : l'écologiste Gergely Karacsony remporte Budapest, défaite pour Viktor OrbanLCI, 2019.
  3. M.-L. W. Hongrie : le parti d'Orban battu aux municipales à BudapestLe Parisien, 2019.
  4. Blow for Hungary PM Orbán as opposition wins Budapest mayoral raceThe Guardian, 2019.
  5. 5,0 5,1 Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2019. január 1., Gazetteer of Hungary, 1 January 2019KSH, 2019.
  6. http://www.budabox.hu/irsz.xls — 2001.
  7. A Magyar Köztársaság helységnévkönyveKSH, 2011.
  8. Magyarország közigazgatási helynévkönyveKSH, 2012.
  9. Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2013KSH, 2013.
  10. Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2014KSH, 2014.
  11. Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January, 2015KSH, 2015.

Արտաքին յումներԽմբագրել