Վիքթոր Օրպան

Վիքթոր Օրպան (հունգարերէն՝ Orbán Viktor[6] ծն.31 Մայիս 1963հունկար իրաւաբան եւ քաղաքական գործիչ: Հունկարիոյ ներկայիս վարչապետն է, այդ պաշտօնին է 2010 թուականէն: Նաեւ մինչ այդ վարչապետի պաշտօնն զբաղեցրած է 1998-էն մինչեւ 2002 թուականը: Ազգային-պահպանողական Ֆիտես (հունգարերէն՝ Fidesz) կուսակցութեան առաջնորդն է:

Վիքթոր Օրպան
հունգարերէն՝ Orbán Viktor
Orbán Viktor 2018.jpg
Ծնած է 31 Մայիս 1963(1963-05-31)[1][2] (58 տարեկան)
Ծննդավայր Սեկաշֆեհերվար, Հունգարական Ժողովրդական Հանրապետություն
Քաղաքացիութիւն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Ազգութիւն հունգարացիներ?
Մայրենի լեզու հունգարերէն
Կրօնք Կալվինականություն?[3]
Ուսումնավայր Teleki Blanka high school and junior high school?
Բուդապեշտի համալսարան?
Փեմբրուք քոլեջ?
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, իրաւաբան, ֆութպոլիստ, փաստաբան
Վարած պաշտօններ Հունգարիայի վարչապետ?[4], Հունգարիայի վարչապետ? եւ Հունգարիայի Ազգային ժողովի անդամ?[5]
Կուսակցութիւն Ֆիդես?
Ամուսին Anikó Lévai?
Ծնողներ հայր՝ Győző Bálint Orbán?, մայր՝ Erzsébet Sípos?
Երեխաներ Ráhel Orbán?, Gáspár Orbán?, Sára Orbán?, Róza Orbán? եւ Flóra Orbán?
Կայքէջ miniszterelnok.hu(հունգ.)
miniszterelnok.hu/…(անգլերէն)
Ստորագրութիւն
Accession Treaty 2011 Viktor Orbán signature.svg

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Վաղ ՏարիներԽմբագրել

Ծնած է Սեքէշֆեհերուար (հունգարերէն՝ Székesfehérvár) գիւղական միջին խաւի ընտանիքին մէջ որպէս գիւղտնտեսական ձեռնարկատէր Տեոզեոյ Օրպանի (հունգարերէն՝ Győző Orbán, ծն. 1940) եւ խօսքաբոյժ Էրժեպէթ Շիփոշի (հունգարերէն՝ Erzsébet Sípos) աւագ որդի:[7]: Օրպանն իր մանկութիւնն անցկացուցած է երկու մօտակայ՝ Ալսութտոպոժ (հունգարերէն՝ Alcsútdoboz) եւ Ֆելսութ (հունգարերէն՝ Felcsút) գիւղերուն մէջ:

ՈւսումԽմբագրել

Սեքէշֆեհերուար ուսանած ատենը սորված է անգլերէն: Երկու տարի ռազմական ծառայութենէ ետք իրաւաբանութիւն ուսանած է Պուտափեշտի Լորանտ Եթուեոշ համալսարանէն (հունգարերէն՝ Eötvös Loránd Tudományegyetem) ներս, աստիճանաւորուած է 1987 թուականին եւ իր թեկնածուական թեզը գրած է Լեհական համերաշխութեան շարժումի առարկայով:[8] Ատկէ ետք երկու տարի ապրած է Սոլնոք (հունգարերէն՝ Szolnok) եւ ապա անցած է Պուտափեշտ եւ աշխատած է Գիւղտնտեսութեան եւ պարէնի նախարարութենէ ներս:[9]

Մինչեւ քաղաքականութեան մէջ մտնելը կարճատեւ քաղաքագիտութիւն ուսանած է Օքսֆորտին մէջ, ստանալով կրթաթոշակ Սորոսի հիմնադրամին կողմէն:[10] Իրա նձնական դասախօսը եղած է Հեկելական քաղաքական փիլիսոփայ Զպիկնիեւ Փելժինսքին(անգլերէն՝ Zbigniew Pelczynski)[11]: 1990-ին Յունուարին վերադարձած է Հունկարիա՝ մասնակցելու համար առաջին ետհամայնավարական խորհրդարանի ընտրութիւններուն:

Տասնչորս եւ տասնհինգ տարեկանին եղած է Համայնավար Երիտասարդական Կազմակերպութեան քարտուղար իր դպրոցէն ներս:[12][13] Օրպանն ըսած է յետագայ հարցազրոյցներուն մէջ, որ իր քաղաքական հայացքները արմատապէս փոխուած են ռազմական ծառայութեան ատենը, բնութագրելով համայնավարական վարչակարգին իր աջակցութիւնը որպէս «միամտութիւն»:[14]

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  2. Munzinger Personen
  3. http://hetek.hu/belfold/200702/orban_hite
  4. A KORMÁNY TAGJAI
  5. Հունգարիայի Հանրապետության Ազգային ժողով (unspecified title)
  6. Orbánnak kiütötték az első két fogát, Origo, 20 December 2012; accessed 30 August 2012
  7. A Közgép is hizlalhatja Orbán Győző cégét, Heti Világgazdaság, 11 July 2012
  8. Kenney Padraic (2002)։ A Carnival of Revolution: Central Europe 1989։ Princeton: Princeton University Press։ էջ 138։ ISBN 0-691-05028-7 
  9. (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: Parlament, http://www.parlament.hu/kepv/eletrajz/hu/o320.pdf 
  10. (hungarian) Orbán Viktor (biography), HU: arlament, 1996, http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm 
  11. (PDF) Fulbright report, Oxford, UK: Rhodes house, http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/files/Fulbright_report.pdf 
  12. Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp 138-139.
  13. Debreczeni, József (2002) (hungarian), Orbán Viktor, Budapest: Osiris 
  14. Debreczeni, József: Orbán Viktor, Osiris Kiadó, Budapest, 2002.