Բացել գլխավոր ցանկը

Երեւանի Պետական Բժշկական Համալսարան

Երեւանի Պետական Բժշկական Համալսարանի լոկոն

Երեւանի պետական բժշկական համալսարանը (ԵՊԲՀ) Հայաստանի Հանրապետութեան բարձրագոյն բժշկական հաստատութիւններէն է։ Հիմնադրուած է 1919 թուականին[1]: Աւելի քան 31 հազար շրջանավարտ ունեցած է։ Կ'անդամակցի համալսարաններու միջազգային միութեան[2], Եւրոպայի մէջ ատամնաբուժական եւ բժշկական կրթութեան միութիւններու անդամ է[3]: Կը կրէ միջնադարու բժիշկ Մխիթար Հերացիին անունը։

ՊատմութիւնԽմբագրել

ՀիմնադրումԽմբագրել

Նախքան Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան ընթացքին համալսարանի հիմնումը հայ ուսանողներուն թիւը շատ մեծ եղած է Անդրկովկասեան համալսարանին մէջ, որ տեղակայուած էր Թիֆլիսի մէջ: 1919 թուականին տեղի ունեցած խորհրդակցութեամբ կը քննարկուի համալսարանը տեղափոխել Երեւան: Հանրային խորհուրդին ուղղուած դիմումին հանրային կրթութեան նախարարը կը նշէ.

  Հայաստանի մէջ հսկայական է բուժօգնութեան պահանջարկը... քանի որ եղեռնի, պատերազմի եւ աւերածութիւններու սարսափները վերապրած հայերը ոչ միայն կարիք ունին խնամակալութեան եւ բուժման, այլ անորմէ ծնած սերունդը նոյնպէս կարիք կ'ունենայ բուժօգնութեան: Բժշկական բաժանմունքի բացումը հետաձգելու հիմք չկայ:  


Հայաստանի մէջ համալսարանին բացումին մասին օրինագիծը նախարարներու խորհուրդը կը հաստատէ 16 Մայիս 1919-ին։ Օրինագիծի առաջին եւ երկրորդ կէտերուն մէջ կը նշուի.

  Հիմնել Երեւանի մէջ համալսարան՝ հետեւեալ 4 բաժիններով՝ պատմալեզուաբանական, տնտեսաիրաւաբանական, բժշկական, ֆիզիքամաթեմաթիքական... Համալսարանը բանալ 1919-20 ուսումնական տարեշրջանին:[4]  


 
24 Յունուար 1921-ին համալսարանը կը բացուի Երեւանի ուսուցչական սեմինարի շէնքին մէջ

Մայիս եւ Յունիս 1919-ին տեղի կ'ունենայ համալսարանի բացման հետ կապուած 3 խորհրդակցութիւն՝ կրթութեան մատչելիութեան, ամպիոններու, եւ բժշկական բաժանմունքի ծրագիրներու մասին։ 31 Յունուար 1920-ին համալսարանը առժամեայ ձեւով կը բացուի Ալեքսանդրապոլի առեւտրական դպրոցի շէնքին մէջ։ Յաջորդ ուսումնական տարիէն սկսեալ համալսարանը կը տեղափոխուի Երեւանի ուսուցչական սեմինարի շէնքը եւ կը կոչուի Հայաստանի ժողովրդական համալսարան, իսկ 1922-էն սկսեալ՝ պետական համալսարան: Հոկտեմբեր 1920-ին վէրջին նախարարապետ Համազասպ Օհանճանեանին եւ հանրային կրթութեան նախարար Գ. Ղազարեանի ստորագրութեամբ որոշում կը ընդունուի՝ «Համալսարանէն ներս բժշկական բաժանմունքի բացման մասին» օրէնք, սակայն չի գործադրուիր[5]: Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք 3 Նոյեմբեր 1921-ին Երեւանի մէջ կը բացուի բժշկական բաժանմունքի պատրաստման դպրոց։ Իսկ 15 Մարտ 1922-ին, ուսումնական կանոնաւոր գործընթացի ապահովման համար, Երեւանի բժշկական դպրոցի հիմքին վրայ կը հիմնուի Երեւանի Պետական Համալսարանի բժշկական բաժանմունքը։ Առաջին աւագ ուսուցչապետը բժշիկ Սփանտարաթ Քամսարաքանն էր, իսկ ուսուցչական կազմը բաղկացած էր 6 անդամներէ[6]:

Խորհրդային տարիներԽմբագրել

1922-27 թուականներուն աւարտեցաւ ամպիոններուն կազմաւորումը։ 1927-ին բժշկական բաժանմունքը տուաւ իր առաջին 32 շրջանաւարտները։ 1930-ին Խորհրդային Հայաստանի կառավարութեան որոշմամբ՝ պետական համալսարանի բաժանմունքներուն հիման վրայ կը ստեղծուին ինքնուրոյն ճեմարաններ, որոնցմէ է՝ բժշկականը։

Հայրենական պատերազմի սկիզբէն Երեւան կը փոխադրուին Քրասնոդարի եւ Օրճոնիքիձէի բժշկական ճեմարաննները՝ ուսանողներով եւ դասախոսական կազմով։

1947 թուականին կը ստեղծուի ուսանողական գիտական ընկերութիւնը։ 1958-ին կը սկսի հրատարակուիլ «Ապագայ Բժիշկ» թերթը, որ լոյս կը տեսնէ մինչեւ այսօր։ 1957 թուականին սփիւռքահայերուն համար կը ստեղծուի արտասահմանցի ուսանողներու բաժին։ Բժշկական բարձրորակ ուսման պատրաստման գործին մէջ ձեռք բերած յաջողութիւններուն եւ հիմնադրման 50-ամեակի առթիւ 1980-ին Երեւանի բժշկական ճեմարանը կը պարգեւատրուի Աշխատանքային կարմիր դրօշի շքանշանով։ Հայաստանի նախարարներու խորհուրդին 25 Մայիս 1989-ի որոշմամբ Երեւանի բժշկակական ճեմարանը կը կոչուի միջնադարի բժշկապետ Մխիթար Հերացիի անունով։

1988-ի դեկտեմբերեան երկրաշարժի օրը՝ 7 Դեկտեմբերին, ճեմարանանին մէջ կը ստեղծուի շտապօգնութեան կեդրոն։ Ամէն օր աղետի գոտի կ'երթային ուսանողներու 200-250-հոգինոց խումբերը[7]:

Անկախութենէն ետքԽմբագրել

1992-ին ստեղծուած ռազմական ամպիոնի հիման վրայ 1994-ին համալսարանին մէջ կը հիմնադրուի ռազմաբժշկական բաժանմունքը։ 1992-ին ճեամարանի ուսանողներուն նախաձեռնութեամբ կը կազմաւորուի ուսանողական խորհրդարանը։ Հայաստանի հանրապետութեան կառավարութիւնը 1995-ին համալասարանին կու տայ համալսարանի կարգավիճակ։ Նոյն թուականին բժշկական համալսարանի ենթակայութեան կը յանձնուի իրեն մօտ գտնուող հիւանդանոցային համալիրը։ 2005-2006 ուսումնական տարուան ընթացքին Երեւանի պետական բժշկական համալսարանը կ'անցնի երկաստիճան կրթական համակարգի։ Առողջապահությեն ազգային ճեմարանի կրթական բաղադրիչը կառավարութեան որոշմամբ 2011-ին կը միանայ բժշկական համալսարանի կրթական համակարգին[7]:

27 Նոյեմբեր 2014-ին Հայաստանի հանրապետութեան կառավարութեան որոշմամբ «Երեւանի Մխիթար Հերացիի անուան պետական բժշկական համալսարան» պետական ոչ առեւտրային կազմակերպութիւնը վերակազմաւորուած է «Երեւանի Մխիթար Հերացիի անուան պետական բժշկական համալսարան» հիմնադրամի[8]:

ԲաժանմունքներԽմբագրել

Երեւանի պետական բժշկական համալսարանին ընդհանուր բժշկութեան բաժանմունքը կազմուած է 1999-2000 ուսումնական տարուան ընթացքին բուժական, մանկաբուժական եւ բժշկական կանխարգելման ժանամունքները միացան։ Դեղագիտական բաժանմունքը հիմնուած է 1972-ին։ Առաջին շրջանաւարտները եղած են 1975-ին։ Երեւանի պետական բժշկական համալսարանի ռազմաբժշկական բաժանմունքը հիմնուած է Հայաստանի հանրապետութեան կառավարութեան 19 Մայիս 1994-ի որոշմամբ։ 2011 թուականին հիմնադրուած է հանրային առողջութեան բաժանմունքը[9]:

ՈւսանողներԽմբագրել

Պատկեր:Ymsu logo.jpeg
Ուսանողական խորհրդարանի պատկերանիշը

Երեւանի պետական բժշկական համալսարանին մէջ ստեղծուած է Հայաստանի առաջին ուսանողական կառոյցը[10]:

Ուսանողական խորհրդարանը բաժանմունքներու ուսանողական խորհուրդներու, ակումբներու, եւ ընկերութիւններու ղեկավարող մարմինն է։ Ուսանողական գիտական ընկերութիւնը հիմնուած է 1947-ին[11], այն ամպիոններուն մէջ կ'իրագործուի ուսումնական, հետազոտական աշխատանքներ։ Առաջին ուսանողական թերթի հեղինակը Բժշկական համալսարանի ուսանողներն են[10], անոնց կողմէ կը կազմուի եւ խմբագրուի «Մետիքուս» ամսագիրը։ Ուսանողները կ'անդամակցին բժշկութիւն ուսանողներու միւթեան միջազգային դաշնակցութեան՝ (IFMSA), Ատամնաբուժութիւն ուսանողներու միջազգային միութեան՝ (IADS), Դեղագիտութիւն ուսանողներու միջազգային ‎‎դաշնակցութեան՝ (IPSF)։ Բժշկական համալսարանի ուսանողներուն 1000-էն աւելին արտասահմանցիներ են, անոնք խորհրդարանի ենթակայութեամբ ունին առանձին ուսանողական խորհուրդ։

Բժշկական համալսարանին կը պատկանին երկու ուսանողական հանրակացարաններ Նոր Զէյթուն թաղամասին՝ ուսանողական աւանին մէջ։

Տե՛ս նաեւԽմբագրել

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

Արտաքին յղումներԽմբագրել