Զաւէն Նալպանդեան (Զարեւանդ)

Զաւէն Նալպանդեան (ճանչցուած է որպէս Զարեւանդ անունով) (Անտիոք, 28 Սեպտեմբեր, 1890, -Ուաշինկթըն, 1 Յունուար, 1973), քիմիագէտ, պատմագրող:

Զաւէն Նալպանդեան (Զարեւանդ)
Zaven Nalbantian Zarevant.jpg
Ծննդեան անուն արեւմտ.՝ Զաւէն Նալպանդեան
Ծնած է 28 Սեպտեմբեր, 1890
Ծննդավայր Անտիոք
Մահացած է 1 Յունուար, 1973
Մահուան վայր Ուաշինկթըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Հարուըրտ Համալսարան
Քոլոմպիա Համալսարան
Մասնագիտութիւն Քիմիագէտ
Աշխատավայր պատմագրող
Կուսակցութիւն Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Զաւէն Նալպանդեան - Զարեւանդ ծնած է 28 Սեպտեմբեր, 1890-ին, Անտիոքի մէջ։ Նախակրթութիւնն ու միջնակարգ ուսումը կը ստանայ Այնթէպի մէջ։ 1913-ին կ՛անցնի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ, ուր բարձրագոյն կրթութիւնը կը ստանայ Հարվըրտ եւ Գոլումպիա համալսարաններուն մէջ։ Մասնագիտութեամբ քիմիագէտ, Զաւէն Նալպանդեան կը նուիրուի նաեւ պատմագիտութեան ու գրական աշխատանքի:

Նալպանդեան մահացած է 1 Յունուար, 1973-ին:

Հրատարակչական պատմաքննական աշխատասիրութիւնԽմբագրել

1926-ին Զարեւանդ գրչանունով Զաւէն Նալպանդեան ու իր կինը՝ Վարդուհի-Քալանթար Նալպանդեան, Պոսթոնի մէջ հրատարակած են «Միացեալ եւ անկախ Թուրանիա կամ ի՞նչ կը ծրագրեն թուրքերը» պատմաքննական աշխատասիրութիւնը, որ 1930-ին նաեւ կը հրատարակուի ռուսերէնով՝ Փարիզ լոյս տեսնող պարբերականի մը մէջ։ 1971-ին, նոյն աշխատասիրութիւնը Վահագն Տատրեանի թարգմանութեամբ անգլերէն կը հրատարակուի Հոլանտայի մէջ:

Թարգմանական աշխատանքԽմբագրել

Զարեւանդի վաստակին մաս կը կազմէ նաեւ թարգմանական աշխատանքը:

Զաւէն նալպանդեան - Զարեւանդ «Սասունցի Դաւիթ» դիւցազնավէպը անգլերէնի թարգմանած էԽմբագրել

  30 տարուան անյաջող փորձերէ ետք, վերջապէս հին ընկերոջ կամքը յաջողութեամբ կատարուած է։ Խօսքը կը վերաբերի ամերիկացի Զաւէն Նալպանդեանի անգլերէն թարգմանութեամբ «Սասունցի Դաւիթ» գիրքի հրատարակումին։ «Զաւէնն ալ Ուաշինկթըն էր, ես ալ, ընկերներ էինք։ Ան ամերիկեան բանակի զինուորական էր, նաեւ բանաստեղծութիւններ կը գրէր։ Դիւցազնավէպը թարգմանած էր անգլերէն, բայց միջոց չգտաւ տպելու, ինքը մեռաւ, կինը մեռաւ, զաւակ ալ չունէին։ Երբ կտակը բացինք, պարզուեցաւ, որ գիրքի տպագրութիւնը ինծի ձգած էր»,- պատմեց Հրաչ Աբրահամեանը։ Ատիկա 30 տարի առաջ էր, այս ընթացքին ամերիկեան բժշկական համալսարաններէն մէկ փրոֆէսօր մը չի կրցայ գտնել որպէս մեկենաս, որուն օգնութեամբ պիտի տպագրէր եւ միջազգային հնչեղութիւն տար դասական կամ շեյքսփիրեան անգլերէնով թարգմանուած հայկական դիւցազներգութեան։ Վերջապէս գտաւ, բայց ոչ թէ հարուստ ու բարեկեցիկ «ամերիկաներուն», այլ՝ Հայաստանի մէջ։ «Ես միշտ պատկերացուցած եմ հովանաւոր կոչուածը մարդ մը, որ վեր կանգնած է այդ գործէն եւ միայն դրամ կուտայ, բայց այս գիրքին հովանաւոր Մեսրոպ սրբազան Աշճեանը փոխեց իմ հասկացողութիւններս։ Ան գիրքի ստեղծման պահէն հետը եղած է, ամէն քայլին հետեւելով, ամէն ինչի մասին հոգ տանելով»,- նկատեց Հրաչ Աբրահամեանը։[1]  


ԾաօթագրութիւններԽմբագրել

Տես նաեւԽմբագրել

ԱշխատութիւններԽմբագրել

ԱղբիւրներԽմբագրել

Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս , Հատոր ԻԴ., Պէյրութ, 1973, էջ 356