Թաւրիզ (պարս․՝ تبريز), կը գտնուի Իրանի հիւսիս-արեւմտքը, Աճիչայ գետի հովիտին մէջ, 1364 մեթր բարձրութեան վրայ։ Բնակչութիւնը՝ 1 558 693 մարդ (2016)[3]։

Քաղաք
Թաւրիզ
պարս․՝ تبریز
Təbriz.jpg
Երկիր Flag of Iran.svg Իրան[1]
Մայրաքաղաքն է՝ Սեֆյան Պարսկաստան[2], Կարա-Կոյունլուներ եւ Արևելյան Ադրբեջան
Քաղաքապետ Iraj Shahin Baher
Տարածութիւն 324 քմ²
ԲԾՄ 1340 մեթր
Պաշտօնական լեզու պարսկերեն
Բնակչութիւն 1 558 693 մարդ (2016)[3]
Ժամային գօտի UTC+3:30
Հեռախօսային ցուցանիշ 041
Փոստային ցուցանիշ 51368
Շրջագայութեան պետ-համարագիր 15
Պաշտօնական կայքէջ tabriz.ir

ՊատմութիւնԽմբագրել

Հիմնադրած են Սասանեանները 3-4 դարերուն։ Կ՛ենթադրեն, որ անուանումն առաջացած է հին պարսկերէն թեպրիզ «տենդը վանող» բառէն (նկատի ունեցած են տեղանքի առողջարար կլիման)։ Հայ մատենագրութեան մէջ առաջին յիշատակութիւնը պահպանուած է Փաւստոս Բիւզանդի մօտ (5-րդ դար)։ Հայ մատենագրութեան մէջ յիշատակուած է Թաւրէզ, Թաւրէժ եւ այլ ձեւերով։

Հայերը Թաւրիզի մէջԽմբագրել

Հայերու Թաւրիզ հաստատման սկզբնական թուականի մասին ստոյգ տեղեկութիւններ չկան։ Սակայն ծանօթ է, որ սելճուք նուաճողները գերեվարած են հազարաւոր հայեր եւ Թաւրիզի մէջ բնակեցուցած։

Պարսկաստանի մէջ տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձութիւններուն համեմատ, Թաւրիզի հայերու թիւը բազմացած կամ նուազած են։

1830-ին Թաւրիզի մէջ եղած է քառասուն տուն հայ։ Իսկ եւրոպացի ճանապարհորդները վկայած են՝ Մարքօ Փոլօն (1271) եւ Կանտարինին (1474), որ ԺԳ․-ԺԵ․ դարերուն Թաւրիզի մէջ եղած են մեծ թիւով հարուստ հայեր[4]։

ԲնակչութիւնԽմբագրել

Տարի Բնակչութիւն
2016 1 558 693 մարդ [3]

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • «Լոյս» հանրագիտակ 5, Յովսէփ Նալպանտեան, Երեւան, Տիգրան Մեծ 2009։