Բացել գլխավոր ցանկը

Թաւրիզ (պարս․՝ تبريز), կը գտնուի Իրանի հիւսիս-արեւմտքը, Աճիչայ գետի հովիտին մէջ, 1364 մեթր բարձրութեան վրայ։

Քաղաք
Թաւրիզ
պարս․՝ تبریز
Təbriz.jpg
Երկիր Flag of Iran.svg Իրան[1]
Մայրաքաղաքն է Սեֆյան Պարսկաստան[2], Կարա-Կոյունլուներ եւ Արևելյան Ադրբեջան
Քաղաքապետ Alireza Navin
Մակերես 324 կմ²
ԲԾՄ 1340 մետր
Պաշտօնական լեզու պարսկերեն
Բնակչութիւն 1 494 998 մարդ (2011)[3],
1 398 060 մարդ (2006)
Ժամային գօտի UTC+3:30
Հեռախոսային կոդ 041
Փոստային ինդեքս 51368
Պաշտօնական կայք tabriz.ir

ՊատմութիւնԽմբագրել

Հիմնադրած են Սասանեանները 3-4 դարերուն։ Կ՛ենթադրեն, որ անուանումն առաջացած է հին պարսկերէն թեպրիզ «տենդը վանող» բառէն (նկատի ունեցած են տեղանքի առողջարար կլիման)։ Հայ մատենագրութեան մէջ առաջին յիշատակութիւնը պահպանուած է Փաւստոս Բիւզանդի մօտ (5-րդ դար)։ Հայ մատենագրութեան մէջ յիշատակուած է Թաւրէզ, Թաւրէժ եւ այլ ձեւերով։

Հայերը Թաւրիզի մէջԽմբագրել

Հայերու Թաւրիզ հաստատման սկզբնական թուականի մասին ստոյգ տեղեկութիւններ չկան։ Սակայն ծանօթ է, որ սելճուք նուաճողները գերեվարած են հազարաւոր հայեր եւ Թաւրիզի մէջ բնակեցուցած։

Պարսկաստանի մէջ տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձութիւններուն համեմատ, Թաւրիզի հայերու թիւը բազմացած կամ նուազած են։

1830-ին Թաւրիզի մէջ եղած է քառասուն տուն հայ։ Իսկ եւրոպացի ճանապարհորդները վկայած են՝ Մարքօ Փոլօն (1271) եւ Կանտարինին (1474), որ ԺԳ․-ԺԵ․ դարերուն Թաւրիզի մէջ եղած են մեծ թիւով հարուստ հայեր[4]։

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • «Լոյս» հանրագիտակ 5, Յովսէփ Նալպանտեան, Երեւան, Տիգրան Մեծ 2009։