Բացել գլխավոր ցանկը

Կաղապար:Taxobox արւմտ.

Կատուներ, ընտանի կատուներ կամ պարզապէս կատուներ (լատ.՝ Felis catus), ընտելացուած եւ մսակեր կաթնասուններ, որոնք կը պատկանին կատուազգիներու ընտանիքին։

Կատուները ընտելացուած են մարդու կողմէն մօտ 10.000 տարի առաջ եւ այժմ կը դասուին աշխարհի ամենանշանաւոր ընտանի կենդանիներուն շարքին։ Կ'ենթադրուի, որ ժամանակակից կատուները յառաջացած են ափրիկեան վայրի կատուներէն (Felis silvestris lybica)։

Սկզբնական շրջանէն, նոյնիսկ մեր օրերուն, կատուները կը ծառայեն որպէս միջոց՝ ազատելու մուկերէն։ Ժամանակի ընթացքին, սակայն, կատուները նկատուած են՝ լաւ կողակիցներ։

Կատուազգիներու ընտանիքին միւս ներկայացուցիչներէն յիշենք՝ առիւծը, վագրը, լէոբարը, ժակուարը, լուսան եւ բուման, այլ կերպ կրնանք անուանել մեծ կատուներ։ Հիւսիսային Եւրոպայէն տարածուած են «լինքս» կոչուած փոքր կատուները, որոնք դուրս կը մնան ընտանի կենդանիներու շարքէն։

Հետաքրքրական փաստեր՝ կատուներու մասինԽմբագրել

• Իւրաքանչիւր կատու քիթին վրայ եզակի պատկեր մը ունի:Անիկա նոյնքան իւրայատուկ է, որքան մարդուն մատնահետքերը: • Ըստ «American Demographics» ամսագիրի տուեալներուն՝ Ամերիկայի մէջ կան աւելի քան 68 միլիոն կատու. անոնք մէկ ժամուան ընթացքին կը յօրանջեն 200 մլն. անգամ: • Կարգ մը երկրներու մէջ, ընտանի կատուն ընտանիքին մէջ բացառութիւն կը համարուի, օրինակ՝ Կապոյի եւ Բերուի մէջ: Իսկ ուրիշ երկիրներու մէջ, ինչպէս՝ Աւստրալիոյ, գրեթէ բոլոր ընտանիքներուն մէջ կատուներ կ'ապրին: • Կատուին սիրտը մէկ երկվայրկեանուան ընթացքին կը բաբախէ շուրջ 110-140 զարկ,այսինքն՝ 2 անգամ ավելի արագ կը բաբախէ, քան մարդուն սիրտը: • Ամենափոքր կատուն կը համարուի սինկափուրեան կատուն, տուեալ ցեղատեսակի արու կատուն կը կշռէ շուրջ երեք քկմ., իսկ էգ կատուն ոչ աւելի, քան երկու քկմ.: • Իսկ կատուազգիներու ամենամեծ ներկայացուցիչը վագրն է, անոր կշիռքը 300 քկմ.-ի կը հասնի: • Որոշ երկիրներու մէջ կատուները թոշակ կը ստանան: Օրինակ Աւստրիոյ մէջ կատու խնամողը կը ստանայ միս, կաթ եւ այլն:

[1]

Առաւել Յայտնի ՑեղատեսակներըԽմբագրել

  • Կօշկաւոր Կատուն Կրիմմ եղբայրներու գրած յայտնի հեքիաթի հերոսն է
  • Չեշիրի կատուն Լուիս Քերըլի «Ալիսը Հրաշքներու Աշխարհին Մէջ» վէպի գործող անձերէն մէկն է:
  • Գերմանա-սքանտինաւական սիրոյ եւ ռազմի աստուածուհի Ֆրեյէան կ'ընթանար երկու կատուներու լծուած կառքով մը:
Մանեքի նեքոյ՝ Ճափոնի մէջ տարածուած ճենապակեայ կատուի արձանիկներ են, որոնք, ինչպէս որ կ'ենթադրուի, յաջողութիւն եւ փող կը բերէ անոր տիրոջը:
Կատուի արձանիկ ոսկեայ եւ արծաթեայ նախշերով, Իրան 19րդ դար
Չիմու մշակոյթի սկահակ կատուի պատկերներով, ներկայիս Փերուի տարածք 1100-1400 թուականներ

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. [1] Հետաքրքրական փաստեր՝ կատուներու մասին

Մշակոյթի ՄէջԽմբագրել