Սալամիսի Ճակատամարտ

Սալամիսի ծովային ճակատամարտ կամ Սալամիսի ծովամարտ (յունարէն՝ μάχη της Σαλαμίνας) ծովային ճակատամարտ է Յունաստանի եւ Պարսկաստանի միջեւ։

Սալամիսի ճակատամարտ
Յոյն-պարսկական պատերազմներ
Kaulbach, Wilhelm von - Die Seeschlacht bei Salamis - 1868 (alt).JPG
Սալամինի ճակատամարտ
Թուական 28 սեպտեմբեր մ.թ.ա. 480
Վայր Էգեեան ծով, Սալամիս կղզիի մօտ գտնուող կղզի
Հակառակորդներ
Հին Յունաստան Աքեմենեան Իրան
Հրամանատարներ
Թեմիստոկլես (Աթէնք)
Էվրիբիադես (Սպարտա)
Քսերքսես I
Կողմերու ուժեր
300-400 ռազմանաւ 500-800 ռազմանաւ
Կորուստներ
40 ռազմանաւ 200 ռազմանաւ


Ճակատամարտի սկիզբը եւ ընթացքըԽմբագրել

Ք.ա. 476-ին Պարսկաստանի բանակը Քսերքսեսի առաջնորդութեամբ Յունաստանի Աթենք պոլիս մտաւ։ Աթէնքի բնակիչները մօտակայ Սալամիս կղզին փոխադրուեցան անվտանգութեան համար։ Պարսիկները յաջողեցան ջախջախել աթենացիներու եւ սպարտացիներու զօրքերուն եւ աւիրել ու թալանել Աթէնքը։ Պարսիկները մտան եւ թալանեցին Ակրոպոլիսը։ Յաղթանակած Քսերքսեսը որոշեց ամբողջովին ոչնչացնել յունական նաւատորմը։ Պարսկական նաւերը ուղղութիւնը փոխեցին՝ դէպի Սալամիս կղզի ուղղուելով։ Պարսկական ծանրաքաշ նաւերը չէին կրնար անցնել Սալամիսի նեղ կիրճերու միջով։ Պարսկական նաւերու առաջընթացը խոչընդոտեցին յունական նաւերը։ Յոյները սուր գործիքներ ամրացուցած էին նաւերու ծայրերուն եւ կրնային հեշտութեամբ ջախջախել պարսկական ռազմանաւերը։ Այս ծովամարտի ընթացքին յոյները ջախջախիչ յաղթանակ տարին թշնամիի նկատմամբ։ Պարսկական մօտ 800-անոց նաւատորմէն հայրենիք վերադարձան մօտ 600-ը։ Քսերքսեսը ստիպուած էր նահանջել։ Քսերքսես Պարսկաստան վերդարձաւ, սակայն պարսկական զօրքերը Յունաստանի արեւելքը մնացին։ Ձմրան պատճառով պատերազմը կարճ ժամանակով դադրեցաւ։

 
Յուշարձան Սալամիս կղզիին մէջ, նուիրուած երկու յոյն հերոսներուն, ոոնք Սալամիսի ճակատամարտի ընթացքին կռուեցան

Ճակատամարտի աւարտըԽմբագրել

Գարնան սկսաւ յոյն-պարսկական պատերազմներու երկրորդ շրջափուլը։ Սալամիսի ճակատամարտով քաջալրուած միշարք յունական պոլիսներ, իրենց ուժերը միաւորելով, պարսկական բանակը ջախջախեցին եւ Յունաստանէն դուրս վտարեցին։ Պարսիկներու հնարաւոր յարձակումը ճնշելու նպատակով Աթէնքի մէջ Ծովափնեայ միութիւն ստեղծուեցաւ։ Միության անդամ պոլիսները միութեան ռազմանաւեր կը տրամադրէին պարսիկներուն դէմ պայքարի համար։ Հետզհետէ զարգացող Յունաստանին Քսերքսեսը հաշտութիւն կը խնդրէ։ Ք.ա. 449-ին յույն-պարսկական պատերազմները կ՛աւարտին։ Յոյն ժողովուրդը յաղթելով հզօր Աքեմենեան Պարսկաստանին իր հզօրութիւնը ցոյց տուաւ։

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • Ա. ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ, Հ . ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ, Ա. ՔՈՍՅԱՆ, Հին Հունաստան, [{{{յղում}}} Համաշխարհային պատմություն։ Հին աշխարհ։ Դասագիրք 6–րդ դասարանի համար], Երևան էջ 80։

Կաղապար:Հունաստանի ճակատամարտեր