Սալամիսի Ճակատամարտ

Սալամինայի ծովային ճակատամարտ կամ Սալամինայի ծովամարտ (յունարէն՝ μάχη της Σαλαμίνας) ծովային ճակատամարտ է Յունաստանի եւ Պարսկաստանի միջեւ։

Սալամիսի Ճակատամարտ
Յոյն-պարսկական պատերազմներ
Kaulbach, Wilhelm von - Die Seeschlacht bei Salamis - 1868 (alt).JPG
Սալամինայի ճակատամարտ
Թուական 28 սեպտեմբեր մ.թ.ա. 480
Վայր Էգէական ծով, Փիրէային եւ անոր դիմացը գտնուող Սալամինա կղզիին միջեւ միջանցք
Հակառակորդներ
Յունաստան Աքեմենեան Կայսրութիւն
Հրամանատարներ
Թեմիստոքլիս (Աթէնք)
Էվրիբիատիս (Սպարտա)
Քսերքսես Ա․
Կողմերու ուժեր
300-400 ռազմանաւ 500-800 ռազմանաւ
Կորուստներ
40 ռազմանաւ 200 ռազմանաւ

Ճակատամարտի սկիզբը եւ ընթացքըԽմբագրել

 
Սալամինայի ճակատամարտը․ կապոյտով յոյները, կարմիրով՝ պարսիկները

Ք.Ա. 476-ին Պարսկաստանի բանակը Քսերքսեսի առաջնորդութեամբ Աթէնք հասաւ։ Աթէնքի բնակիչները մօտակայ Սալամինա կղզին փոխադրուեցան իրենց անվտանգութեան համար։ Պարսիկները յաջողեցան ջախջախել աթենացիներուն եւ սպարտացիներուն եւ թալանեցին Աթէնքը՝ Աքրոփոլին։ Քսերքսես յաղթական որոշեց ամբողջովին ոչնչացնել յունական նաւատորմը։ Պարսկական նաւերը ուղղութիւնը փոխեցին՝ դէպի Սալամինա կղզին ուղղուելով։ Պարսկական ծանրաքաշ նաւերը չէին կրնար անցնիլ Սալամինայի նեղուցէն։ Պարսկական նաւերու առաջընթացը խոչընդոտեցին յունական նաւերը։ Յոյները սուր գործիքներ ամրացուցած էին նաւերուն ծայրերուն եւ կարողացան ջախջախել պարսկական ռազմանաւերը։ Այս ծովամարտի ընթացքին յոյները ջախջախիչ յաղթանակ տարին թշնամիի նկատմամբ։ Պարսկական մօտ 800-անոց նաւատորմէն հայրենիք վերադարձան մօտ 600-ը։ Քսերքսես ստիպուած էր նահանջել։ Ան Պարսկաստան վերադարձաւ, սակայն պարսկական զօրքերը Յունաստանի արեւելքը մնացին։ Ձմրան պատճառով պատերազմը կարճ ժամանակով դադրեցաւ։

 
Յուշարձան Սալամիս կղզիին մէջ, նուիրուած երկու յոյն հերոսներուն, ոոնք Սալամիսի ճակատամարտի ընթացքին կռուեցան

Ճակատամարտի աւարտըԽմբագրել

Գարնան սկսաւ յոյն-պարսկական պատերազմներու երկրորդ շրջափուլը։ Սալամինայի ճակատամարտով քաջալերուած բաւական յունական քաղաքներ, իրենց ուժերը միաւորելով, պարսկական բանակը ջախջախեցին եւ Յունաստանէն դուրս վտարեցին։

Պարսիկներու հնարաւոր յարձակումը ճնշելու նպատակով Աթէնքի մէջ Ծովափնեայ միութիւն ստեղծուեցաւ։ Միութեան անդամ քաղաքները իրենց ռազմանաւերը միութեան կը տրամադրէին պարսիկներուն դէմ պայքարի համար։ Քսերքսես կը ստիպուի հաշտութիւն խնդրել։ Ք.Ա. 449-ին յոյն-պարսկական պատերազմները կ՛աւարտին։ Յոյն ժողովուրդը յաղթելով հզօր Աքեմենեան Պարսկաստանին իր հզօրութիւնը ցոյց տուաւ։

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • Ա. ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ, Հ . ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ, Ա. ՔՈՍՅԱՆ, Հին Հունաստան, [{{{յղում}}} Համաշխարհային պատմություն։ Հին աշխարհ։ Դասագիրք 6–րդ դասարանի համար], Երևան էջ 80։

Կաղապար:Հունաստանի ճակատամարտեր