Սուրէն Պարթեւեան

Սուրէն Պարթեւեան (1876-1921), բուն անունով Սիսակ Պարտիզպանեան, ծնած է Գատըգիւղի մէջ (Պոլիս): Թաղին նախակրթարանը յաճախելէ ետք, անցած է Պէրպէրեան վարժարան: 1895-ի ջարդերուն արիւնոտ ու խռովալի օրերուն մեկնած է արտասահման։ Փարիզի մէջ, իբրեւ ունկնդիր ուսանող, հետեուած է Սորպոնի գրական դասընթացքներուն։ 1908-ի Սահմանադրութեան հռչակումէն ետք, կը վերադառնայ Պոլիս, ուր կը բերէ իր գրական եւ հրապարակագրական գործունէութեան բաժինը հայ մտաւորական կեանքին։ Խմբագրած է «Վաղուան ձայնը» պարբերականը (Մանչեսթըր, Անգլիա), ինչպէս նաեւ «Հոսանք», «Ձայն հայրենեաց», «Ազգ» թերթերը։ Իզմիրի մէջ, Համաշխարհային Ա. Պատերազմէն ետք, նաեւ խմբագրած է «Հորիզոն» թերթը։ Քեմալական ուժերու Իզմիր մուտքի եւ ընդհանուր շփոթութեան օրերուն, ապաստանած է Եգիպտոս, ուր մեռած է։ Գրական իր գլխաւոր գործն է «Կիլիկեան արհաւիրքը» (1909)։ Լեւոն Բաշալեանի «Նոր կեանք» հանդէսին մէջ հրատարակուած իր պատմուածքներն ալ, որոնք հետագային համադրաբար լոյս տեսան «Քայքայում» ընդհանուր խորագիրին տակ (1910), ներշնչուած են մեր ազգային ողբերգութենէն, կոտորածէն, ու անոր թելադրած հոգեկան խռովքներէն։ Պարթեւեան սեւեռած է հայութեան բոլոր արիւնոտ եւ հոգեցունց ապրումներուն, ցնցելու, հոգեշարժ ըլլալու ըմբոստացուցիչ դրուագներ պատկերացնելու փոյթով մը։ 1895-ի եւ 1915-ի մեր եղեռնապատումէն թելադրուած վիպաշունչ եւ թատերական կարգ մը գործեր ունի,- «Հայուհին» եւ «Արիւնի զոհեր» խորագրուած պատմուածքներու եւ պատկերներու հաւաքածոները, «Անմահ բոցը» խորագրուած թատերական յօրինումը եւ «Ձայն մը հնչեց» անունին տակ՝ վիպաշունչ գրքոյկ մը։

Սուրէն Պարթեւեան
Ծննդեան անուն Սիսակ Պարտիզպանեան
Ծնած է 1876
Ծննդավայր Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 1921
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ուսումնավայր Պէրպէրեան Վարժարան
Փարիզի համալսարան?