Ֆելիքս Վալոթոն

Ֆելիքս Էտուար Վալոթոն (28 Դեկտեմբեր 1865(1865-12-28)[1][2][3][…], Լոզան, Զուիցերիա[4][5][6] - 29 Դեկտեմբեր 1925(1925-12-29)[4][1][7][…], Նէյի-սիւր-Սեն, Սենա, Ֆրանսա[8][6]ֆրանսացի արուեստագէտ, նկարիչ, փորանկարիչ, քանդակագործ, արուեստի քննադատ եւ վիպագիր մըն է։

Ֆելիքս Վալոթոն
Vallotton-Autoportrait.jpg
Ծննդեան անուն ֆրանսերէն՝ Félix Édouard Vallotton
Ծնած է 28 Դեկտեմբեր 1865(1865-12-28)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Լոզան, Զուիցերիա[4][5][6]
Մահացած է 29 Դեկտեմբեր 1925(1925-12-29)[4][1][7][…] (60 տարեկանին)
Մահուան վայր Նէյի-սիւր-Սեն, Սենա, Ֆրանսա[8][6]
Քաղաքացիութիւն Flag of Switzerland.svg Զուիցերիա[9]
Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg Ֆրանսա[10][9]
Ուսումնավայր Ժիւլիան Ակադեմիա
Երկեր/Գլխաւոր գործ Étude de fesses?, The Abduction of Europa?, Louis-Alfred Natanson?, The White and the Black?, The Sick Girl? եւ Intimités?
Տեսակ Դիմապատկեր[5], Բնանկար[5], Նկարչութիւն[5], դիցաբանական գեղանկարչություն?[5], Մերկ պատկերներ[5], ինքնապատկեր?[5] եւ Լուռ բնութիւն[5]
Մասնագիտութիւն գեղանկարիչ, քանդակագործ, Քաղաքական արուեստի քննադատ, փորագրիչ, նկարազարդող, վիպասան, նկարիչ-փորագրող, գրագէտ, գծանկարիչ
Ամուսին Gabrielle Bernheim?

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ֆելիքս Վալոթոնը ծնաւ 28 Դեկտեմբեր, 1865 թուականին, Լոզան, Զուիցերիա, միջին դասակարգէն բողոքական ընտանիքի մը մէջ։ 1882-ին մտաւ Փարիզի Ժուլիան Աքատեմիան, պոստ-իմպրեսիոնիստ արտիստներէ յաճախած արուեստարանները։ Տասը տարուայ մէջ, երիտասարդ զուիցերիացին կը յաջողի յայտնի դառնալ Փարիզի յառաջապահ արուեստագէտներու միջավայրին մէջ։ Իր հռչակը միջազգային կը դառնայ իր փորանկարներուն ու գծագրութիւններուն շնորհիւ։ Բազմաթիւ ցուցահանդէսներու կը մասնակցի։

 
Գծագրութիւն մը «Լա Բէբինիէր» պարբերաթերթին համար

1891-էն սկսեալ, բոլորովին կը նորոգէ փորանկարչութեան աւանդութիւնը։ Իր գործը կը սկսի շատ աւելի ցցւիլ։ Իր գծագրութիւնները շատ արժէքաւոր կը դառնան, ու կը սկսին օրաթերթներու ու պարբերաթերթներու մէջ տպուիլ։ 1899-ին կ'ամուսնանայ Կապրիէլ Պերնհայմին հետ։

1900-էն վերջ հետզհետէ կը ձգէ փորանկարչութիւնը, ինքզինքը աւելի նկարչութեան նուիրելու։ Կը նկարէ ընտանեկան պատկերներ, ու կը հետաքրքրուի դասական նիւթերով, տեսանկարներ, մերկ մարմիններ, կենդանագիրներ եւ նաթիւր-մորդներ, որ կը նկարագրէ անձնական ձեւով, իր ժամանակակից արուեստական հոսանքներէն դուրս։

 
«Լասիէթ ո պըղ» պարբերաթերթը, Վալոթոնի փորանկարներով

1902-ին, Մարտին, կը ստեղծէ «Լասիէթ ո պըղ» (ֆրանսերէն՝ L'Assiette au Beurre) պարբերաթերթին ամենայ ինքնատիպ հրատարակութիւններէն մեկը, որ կը պարունակէ 23 քակուող փորանկարներ։

Իր առաջին անձնական ցուցադրութիւնը տեղի կ'ունենայ 1909-ին, Զիւրիխ։ Իր գործը յաճախ կը ցցւի Փարիզ, մանաւանդ 1910, Յունուարին, Տրիւէ ցոյցասրահը։ Նաեւ կը մասնակցի միջազգային ցուցադրումներու, Եւրոպա կամ ալ Ամերիկա։ Իր եղբայրը, Փոլ Վալոթոնը, կ'օգնէ իր աշխատանքը Զուիցերիա տարածելու։

Ֆելիքս Վալոթոնը աշխատասէր մէկն է, որ միշտ նոր ներշնչող նիւթեր կը փնտռէ, ու արտայայտուելու նոր ձեւեր։ Կը ներշնչուի Համաշխարհային Առաջին Պատերազմին վայրագութիւնով, ու պատերազմին վերջաւորութեան նոր յաջողութեան ժամանակաշրջան մը կ'ապրի։ Կը մահանայ 1925-in, ու կը թաղուի Փարիզի Մոնփարնաս գերեզմանատունը։

ՆկարներԽմբագրել

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  2. 2,0 2,1 Félix Vallotton
  3. 3,0 3,1 Félix Edouard Vallotton — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Валлоттон Феликс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 https://rkd.nl/explore/artists/79111
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/016179/2014-01-15/
  7. 7,0 7,1 7,2 Félix Vallotton
  8. 8,0 8,1 8,2 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6573462r/f63.item.r=Neuilly.texteImage
  9. 9,0 9,1 (unspecified title) — 2006.
  10. Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու