Ֆրանց Ֆինք

Ֆրանց Նիքոլաուս Ֆինք (գերմաներէն՝ Franz Nikolaus Finck, 26 Յունիս 1867, Քրեֆըլտ, Գերմանիա - 4 Մայիս 1910, Պերլին, Գերմանիա), ան գերմանացի լեզուաբան, հայագէտ եւ բանասիրական գիտութիւններու ուսուցիչ մըն է (1895

Ֆրանց Ֆինք
Franz Nikolaus Finck.png
Ծնած է 26 Յունիս, 1867
Ծննդավայր Քրեֆըլտ, Գերմանիա
Մահացած է 4 Մայիս, 1910
Մահուան վայր Պերլին, Պրուսիոյ թագաւորութիւն
Քաղաքացիութիւն Flag of Germany (1867–1919).svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտութիւն Լեզուաբան, համալսարանի ուսուցիչ եւ հայագէտ
Աշխատավայր Համպոլտթ Համալսարան

1909 թուականին Ֆրանց տեղափոխուած է Կովկաս՝ լեզուաբանութիւն ուսանելու համար։

Ֆինքը տիրապետած է Հայերէն լեզուին (գրաբարին եւ աշխարհաբարին)։ Ան հիմնադրած է (Zeit- schrift fiir armenische Philologiei, 1901-1904) պարբերականը, եւ հայերէն լեզուէն թարգմանած է հայ գրողներու տարբեր գործերը գերմաներէնի։ Անոր «Հայերէնի նոր գրական լեզուի դասագիրքը» (1902, համահեղինակ՝ Ստեփան Կանայեան) եւրոպական լեզուներով գրուած արեւելահայերէնի առաջին ձեռնարկն է։

Ֆրանց Ֆինքը մանրամասնօրէն նկարագրած եւ հրատարակած է 15 ձեռագիրներ (Աբգար Յարութիւն Յովհաննիսեանի հետ) եւ շարականներու երկու ժողովածուներ (Յակոբ Մանանտեանի եւ Ե․ Լ․ Տէանճեցեանի հետ) եւ կազմած է համալսարանի գրադարանին հայերէն բաժնին 104 ձեռագիրներու ցուցակը։ 1907 թուականին լոյս տեսած է անոր «Ուսումնասիրութիւն հայկական գնչուերէնու մասին» աշխատութիւնը՝ ուր ցոյց տուած է հայերէնի հնչիւնական եւ բառային եւ քերականական ազդեցութիւնները։

ԳրականութիւնԽմբագրել

  • Ակինեան Ն. Հայերէնագէտ Ֆրանց Նիքոլաուս Ֆինք, «ՀԱ», 1910, № 9։
  • Աղայեան Է․ Բ․, Հայ լեզուաբանութեան պատմութիւն, հ․ 1, Ե․, 1958։