Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով

Ախուրեան
Akhurian River Gorge.jpg
Բնութագիր
Ջրահոսք
Ակունք Արփի լիճէն

Աշոցքի սարահարթ

Գետաբերան Կը Թափի Արաքս գետը, Բագարան գիւղի մօտ
Տեղակայում
Երկիր

Human-user-trash.svg    Ուիքիփետիայի՝ ազատ հանրագիտարանի կողմէն
Առաջարկուած է ջնջել այս յօդուածը։

Ուիքիփետիայի մէկ կամ քանի մը մասնակիցներ առաջարկած են ջնջել ։ Իբրեւ պատճառ կը նշուի հետեւեալը՝ սխալ վերնագիր
Մանրամասնութիւններուն ծանօթանալու, ինչպէս նաեւ Ձեր կարծիքը յայտնելու համար այցելեցէք Ջնջման ներկայացուած յօդուածների քննարկման էջը։
Ուշադրութիւն, այս կաղապարը պէտք չէ հեռացնել նախքան վերոյիշեալ քննարկման էջին մէջ համաձայնութեան հասնիլը։ Եթէ համաձայն չէք առաջարկուած ջնջումին, կրնաք քննարկման ընթացքին սրբագրել եւ բարեփոխել այս յօդուածը, այսպիսով նպաստելով անոր պահպանման։


Ախուրեան, Հայաստանի գետերիէն, որ սկիզբ կ'առնէ Աշոցքիի սարահաթի Արփի լիճէն։ Ջրառատութեամբ, այն հանրապետութեան երրորդ գետն է։ Վերին հոսանքը կ'անցնի ճահճապատ ափերով, այնուհետեւ իր մէջ կ'առնէ մի քանի մանր վտակներ, ապա որպէս ջրառատ գետ, կը մտնէ Շիրակի դաշտ։ Այստեղ Ախուրեանին կը միանան Արագածի լանջերէն սկիզբ առնող մի քանի գետակներ, որոնցմէ ամենամեծը Մանթաշն է։ Աղին կայարանէն դէպի հիւսիս, Կարսագետն իրեն միանելէն յետոյ, Ախուրեան կը կտրէ Արագածի արեւմտեան փեշերը եւ խորացնելով իր հունը, քարքարոտ ափերու մէջ կը շարունակէ հոսիլ մինչեւ Արաքսի հետ միանալը։ Ախուրեանն ունի 205 քիլոմեթր երկարութիւն։ Գետի ձախ ափին է Կիւմրին, իսկ աջ ափին՝ Հայաստանի հին մայրաքաղաք Անին (ամբողջովին աւերուած)։ Ախուրեանի ջուրերն օգտագործելու համար, դեռ 1922 թուականէն, սկսած է Շիրակի ջրանցքի շինարարութիւնը, որ կը ղեկավարէր անուանի երկրաչափ Հ. Ա. Տէր-Աստուածատեանը։ Ջրանցքը շահագործման յանձնուած է 1925 թուականին, որ զգալիօրէն դիւրացուցած է հողամասերի ոռոգումը։ Ջրանցքի բացման ներկայ եղած է նաեւ նորվեկացի ականաւոր գիտնական եւ աշխարհահռչակ բեւեռախոյզ Ֆրիտիոֆ Նանսենը։

Օգտուած գրականութիւնԽմբագրել

  • Երեւանի Համալսարանական Հրատարակչութիւն, Երեւան 1970