Բացել գլխավոր ցանկը

Եաքոպ Քիւնցլեր (8 Մարտ 1871(1871-03-08), Հունդվիլ15 Յունուար 1949(1949-01-15), Ղազիր, Լեռնային Լիբանանի պրովինցիա), Զուիցերիացի, ով կը գտնուէր Ուրֆայի մէջ Ասիոյ մէջ եւ Հայկական Ցեղասպանութեան ականատեսը դարձաւ[1][2]:

Եաքոպ Քիւնցլեր
Jakob-kuenzler.jpg
Ծնած է 8 Մարտ 1871(1871-03-08)
Ծննդավայր Հունդվիլ
Վախճանած է 15 Յունուար 1949(1949-01-15) (77 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Ղազիր, Քեսերվանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի պրովինցիա, Լիբանան
Քաղաքացիութիւն Flag of Switzerland.svg Զուիցերիա
Մասնագիտութիւն վիրաբոյժ, բարեգործ

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Եաքոպ Քիւնցլերը ծնած է Հունտուիլ, Զուիցերիա, կ'աշխատէր Աբենզել գաւառին մէջ (երկրամաս) եւ հաց կը վաստակէր որպէս ատաղձագործ: Այնուհետ Պէյսըլի մէջ կը վերապատրաստէ որպէս աւետարանչական սարկաւագ (Krankenpfleger). 1899 թուականին ան կը ճամփորդէ Ուրֆա` Թուրքիա, ուր ան կը գտնէ իր աշխատելու վայրը: Ան կը շարունակէ ուսումնասիրել բժշկութիւն մինչեւ անկախ վիրաբոյժ դառնալը եւ յետագային, 1905 թուականին, ան կ'ամուսնանայ Էլիզապեթ Պէտնտըրի հետ, ով քրիստոնեայ քարոզիի աղջիկ էր եւ Եթովպիայի արքայադստեր թոռնիկը:

1915 - 1917 թուականներուն Քիւնցլերը Հայկական ցեղասպանութեան ականատես կը դառնայ[3], ինչ որ կը դառնայ իր 1921 թուականի Արեան եւ Արցուքներու Երկիր գիրքի առարկան: Չնայած մահացու վտանգին` ան կ'օգնէր հազարաւոր հայ որբերուն վերականգնուիլ Ուրֆայի իր հիւանդանոցին մէջ:

Ան Զուիցերիացի դեղագործ էր, ով մնաց Թուրքիոյ մէջ ծառայելով հիւանդ եւ վիրաւոր ոչ մահմետականներուն եւ մահմետականներու նմաններուն Ուրֆայի հիւանդանոցին մէջ եւ հաւաքագրեց զանազան հայկական ընկերութիւններու ջարդերու փաստերը[4]:

1922 թուականին Հոկտեմբերին ան կը փակէ իր հիւանդանոցը եւ ընտանիքով կը տեղափոխուի Ղազիր՝ Պէյրութի մօտակայք, ուր որբ երեխաներու կեդրոն կը բանայ: Աւելի ուշ ան կը հիմնէ հայ այրիներու բնակավայր Պէյրութի մէջ եւ թոքերու հիւանդներու առողջարան Ազունիէյի մէջ (Azounieh):

1923 թուականին Պէյրութի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ անդամահատեցին Եաքոպ Քիւնցլերի աջ ձեռքը: Հիւանդ, որբ հայ մը աղջնակի խնամելէն անտեսանելի բացիլը ներթափանցած էր ձեռքի աննշմար քերծուածքի միջոցով, առաջացրած փտախտ, ստեղծել արեան վարակի սպառնալիք:

Եաքոպ Քիւնցլերի 1915 թուականի Օգոստոսի գրառումները. Կաղապար:Cquote

Ան մահացած է Ղազիրի մէջ՝ Լիբանան:

Մրցանակներ եւ ՊարգեւատրումներԽմբագրել

ԳրականութիւնԽմբագրել

  • 1929: Արեան եւ Արցունքներու Երկրին Մէջ
  • 1959: Jakob, the Resource in the Service of Life

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Turkish Atrocities: Statements of American Missionaries on the Destruction of Christian ... - Page 109
  2. The Treatment of Armenians in the Ottoman Empire, 1915-1916: Documents Presented to Viscount ... - Page 538 by Arnold Joseph Toynbee
  3. International Affirmations of the Armenian Genocide – from International Organisations, p.7
  4. America and the Armenian Genocide of 1915 - Page 66 by Jay Murray Winter

Արտաքին յղումներԽմբագրել