Էտուարտ Ութուճեան

Էտուարտ Ութուճեան (ֆրանսերէն՝ Édouard Utudjian, 12 Նոյեմբեր 1905, Կ. Պոլիս - 28 Յուլիս 1975, Շարթրը, Ֆրանսա), ֆրանսահայ քաղաքաշինարար, ճարտարապետ:

Էտուարտ Ութուճեան
ֆրանսերէն՝ Édouard Utudjian
Ծնած է 12 Նոյեմբեր 1905
Ծննդավայր Կ. Պոլիս
Մահացած է 28 Յուլիս 1975 (69 տարեկան)
Մահուան վայր Փարիզ, Ֆրանսա
Քաղաքացիութիւն Flag of France (1958–1976).svg Ֆրանսա
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Փարիզի համալսարան?
Փարիզի Գեղարուեստի Բարձրագոյն Դպրոց
Մասնագիտութիւն Ճարտարապետութիւն
Աշխատավայր Քաղաքաշինարար ճարտարապպետ
Անդամութիւն Q1547739?

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Քաղաքացիական ճարտարագէտի կրթութիւն ստացած է ամերիկեան Ռոպերթ գոլէճին մէջ: 1934 թուականին աւարտած է Փարիզի համալսարանի քաղաքաշինական ճարտարապետութեան հիմնարկը, 1934-1936 թուականներուն ուսանած է յուշարձաններու վերականգման դասընթացքներուն:

Ութուճեանի նախաձեռնութեամբ, 1933 թուականին Փարիզի մէջ կազմակերպուած է ստորգետնեայ քաղաքաշինութեան ընկերութիւն, որ 1937 թուականին վերածուած է միջազգայինի, ընդգրկելով շուրջ 90 երկիր: Ընկերութեան 1937, 1948 եւ 1959 թուականին համագումարներուն, Ութուճեան ընտրուած է քարտուղար: 1936 թուականին հիմնած է «Լը Մոնտ Սութերեն» («Le monde souterrain») մասնագիտական հանդէսը, որուն պատասխանատու տնօրէնն ու խմբագիրը եղած է մինչեւ կեանքին վերջը:

Ութունճեան նախագծերով՝ Փարիզի եւ Ֆրանայի այլ քաղաքներու մէջ, կառուցուած են շուրջ 250 կառոյցներ: Ութուճեան հեղինակակից է Փարիզի, Պորտոյի, Վերսայլի, Ռուանի կոյուղիի ջուրերու մաքրման կայաններուն, Պաղտատ եւ Պասրա քաղաքներուն յատակագծման նախագիծերու: Դասաւանդած է Փարիզի տարբեր բարձրագոյն դպրոցներու մէջ, զբաղած է գիտահետազօտական գործունէութեամբ: Հեղինակ է բազմաթիւ գիտական յօդուածներու եւ «Հայաստանի 9—17-րդ դարերու յուշարձանները» (1967, ֆրանսերէն) գիրքին:

Անոր մասնակցութեամբ ու նախագիծերով վերականգնուած են որոշ յուշարձաններու, որոնց շարքին՝ Երուսաղէմի մայրավանքի Սուրբ Յակոբ եկեղեցին: Ութուճեան Փարիզի ստորգետնեայ տնտեսութեան նախագիծին համար, համաշխարհային ցուցահանդէսին (Փարիզ 1937) արժանացած է «Մեծ պարգեւ» (Grand prix) մրցանակին։ Պարգեւատրուած է Ֆրանսայի «Պատուոյ լեգէոն»-ի շքանշանով: 1957, 1958, 1959, 1961 եւ1964 թուականներուն Հայաստան այցելած է:

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մըը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։