Մկրտիչ Աճէմեան (19 Յուլիս 1838, Կ.Պոլիս - 21 Մայիս 1918, Կ. Պոլիս), հայ բանաստեղծ ու թարգմանիչ։

Մկրտիչ Աճէմեան
Mkrtich achemian.jpg
Ծնած է 19 Յուլիս 1838
Ծննդավայր Կ.Պոլիս
Վախճանած է 21 Մայիս 1918 (78 տարեկան հասակին)
Մահուան վայր Իսթանպուլ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Քաղաքացիութիւն Օսմանեան կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան
Մասնագիտութիւն Բանաստեղծ եւ թարգմանիչ

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Տաճկահայ բանաստեծ, ծնած է 1838-ին Օրթագիւղ, Կ. Պոլիս։ Նախնական կրթութիւնը ստացած էր իր ծննդավայր թաղամասի Թարգմանչաց, ապա՝ Նարեկեան եւ, այնուհետեւ, Բերայի Մխիթարեան վարժարաններուն մէջ։ Ապա՝ որպէս ջանասէր աշակերտ, կը ղրկուի Վենետիկ եւ կ՛ուսանի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանին մէջ՝ աշակերտելով եւ կրելով շեշտակի ազդեցութիւնը հայր Ղեւոնդ Ալիշանի։

ԳործունէութիւնԽմբագրել

1858-ին վերադառնալով Պոլիս, օսմաներէնի ու եւրոպական լեզուներու իր հմտութեան շնորհիւ, Մ. Աճէմեան պաշտօն ստացաւ Պոլսոյ հեռագրատան մէջ, որուն յարգուած պաշտօնեան մնաց մինչեւ իր մահը[1]։

Կ՛ընտրուի ազգային երեսփոխան, նաեւ՝ թաղական խորհուրդի անդամ։

1860-ականներու վերջերէն մնայուն մասնակցութիւն բերաւ Պոլսոյ հայութեան մշակութային կեանքին, յատկապէս թատերական ասպարէզէն ներս։ Առաւելաբար կը գրէ բանաստեղծութիւններ, բայց իր ժամանակն ու գրիչը կը նուիրէ նաեւ թատերական գործերու յօրինման ու եւրոպական ծանօթ հեղինակներէ թարգմանութեանց։

ԳործերէնԽմբագրել

  • «Լոյս եւ Ստուեր»:
  • «Գարնան Հովեր», բանաստեղծութիւններու ժողովածու (1892):
  • «Թրթռուն յանգեր - Խունկի բուրումներ» բանաստեղծութիւններու ժողովածու (1908):

ԹարգմանութիւններԽմբագրել

Թարգմանութիւններ կատարախ է Շիլլերի, Լամընէի, Լա Ֆոնթէնի, Պերանժէի եւ ֆրանսացի այլ գրողներու հռչակաւոր գործերէն, որոնք եւ մէկտեղուած ու առանձին հատորով լոյս տեսած են 1911-ին՝ «Զանազան թարգմանութիւնք» խորագրով։

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

ԱղբիւրներԽմբագրել