Գրիգոր Խալդարեան

Խալդարեան Գրիգոր Խոջամալի (անյայտ - 1787), հրատարակիչ, թարգմանիչ, բառարանագիր։


Ծնած է Անյայտ
Վախճանած է 1787
Ազգութիւն հայ
Աշխատավայր Հրատարակիչ, թարգմանիչ, բառարանագիր

Ծնած է Նոր Ջուղայէն Հնդկաստան գաղթած վաճառականի ընտանիքի մէջ։ 1770-ին մեկնած է Լոնտոն, ուր մնացած է 10 տարի եւ փորձած իրականացնել հայկական տպարան հիմնելու եւ գիրքեր հրատարակելու իր երազանքը։ Ձուլել տալով հայերէն տառեր՝ 1780-ին անգլերէն տպարանի մը մէջ հրատարակած է «Դաւանութիւն հաւատոյ» գիրքը։ Նոյն թուականին տեղափոխուած է Փեթերսպուրկ եւ 1781-ին լոյս ընծայած Ռուսաստանի մէջ առաջին հայերէն գիրքը՝ «Այբբենարան»-ը։ Հետագայ տարիներուն հրատարակած է եւս 10 գիրք։ «Պատմութիւն Ս. գրոց» (1785) եւ «Գիրք, որ կոչի վէմ գայթակղութեան» (1786) գիրքերու վերջին էջերուն մէջ զետեղուած են անոր թարգմանած «Յաղագս իրաւանց» եւ «Յաղագս նախանձաւորութեան» բարոյախօսական գրուածքները։ Իրեն կը պատկանի Ներսէս Շնորհալիի «Հաւատով խոստովանիմ» աղօթքի ռուսերէն թարգմանութիւնը։ Կազմած է «Գիրք որ կոչի շաւիղ լեզուագիտութեան» հայ-ռուսերէն համառօտ բառարանը, որ լոյս տեսած է մահէն ետք (1788)։

ԳրականութիւնԽմբագրել

  • Թէոդիկ, Տիպ ու տառ, Կ. Պոլիս, 1912, էջ 177։
  • Լևոնյան Գ., Հայ գիրքը և տպագրության արվեստը, Ե., 1958, էջ 164։
  • Լեո, Երկ. ժող., հտ. 3, գիրք 2, Ե., 1973։
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական սովետական հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։