Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի Կանանց Յուշարձան

Երկրորդ համաշխարհային Պատերազմի Կանանց Յուշարձան (անգլMonument to the Women of World War II), Լոնտոնի Ուայթհոլ փողոցին վրայ Կենոտաֆէն հիւսիս գտնուող Մեծ Բրիտանիոյ ազգային պատերազմի յուշահամալիր: Աշխատանքն է քանդակագործ Ճոն Ու. Միլսի, բացման արարողութիւնը կատարած է Եղիսաբէթ Բ.-ը Յուլիս 2005-ին:

Յուշահամալիրի ստեղծման նպատակով կազմակերպուած է դրամահաւաք, որուն իր մասնակցութիւնը բերած է Ազգային ժառանգութեան յիշատակի հիմանդրամը: Պարոնուհի Պութրոյտը դրամահաւաքի գումարը ձեռք բերած է «Ով կ՛ուզէ դառնալ միլիոնատէր» հեռուստաներկայացման ընթացքին:

UK-2014-London-Monument to the Women of World War II (1).jpg

ՀիմնադրումԽմբագրել

Յուշահամալիրի ստեղծման գաղափարը 1997-ին առաջ անցուցած է թոշակի անցած դիւանագէտ Տէյվիտ Մակնոլի Ռոպերտսոնը, որ տեղեկացուցած էր, որ շատ երկիրներ ունին Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ կանանց կատարած աշխատանքը յաւերժացնող ազգային յուշարձան, մինչդեռ Մեծ Բրիտանիան չունէր[1]: Նախորդ արշաւներու արդիւնքով Ռոպերտսոնի մասնակցութեամբ իրականացուած դրամահաւաքով յաջողած էր յուշատախտակ փակցնել Նիւ Եորքի Սուրբ Պետրոսի տաճարին մէջ: Արշաւի առաջատարներն էին նախկին հրացանակիրներ Էտնա Սթորրը եւ Միլտրէտ Ուիլը[2]: Դրամահաւաքին իրենց աջակցութիւնը բերին Պարունուհի Պութրոյտը, բրիտանացի երգչուհի, Բրիտանական Կայսրութեան շքանշանակիր Վերա Լիննը եւ Բրիտանական թագաւորական ընտանիքի անդամ արքայադուստր Աննան[1]: Դրամահաւաքին աջակցեցան նաեւ քաղաքական գործիչներ Ճոն Կրոկանը, Հիու Պէյլին, Պարոնուհի Ֆինլա Լանտաֆցին եւ Ռոպերթ Քրաուֆորտը[3]:

Ազգային ժառանգութեան յիշատակի հիմնադրամը յատկացուց 934,115 ֆունտ ստերլինկ[3], 800,000 ֆունտ ստերլինկ հանգանակեց Պարոնուհի Պութրոյտը, որ 2002-ին «Ով կ՛ուզում դառնալ միլիոնատէր» հեռուստաներկայացման ընթացքին յայտնուեցաւ բարեգործական նպատակով[4]: Գումարի մնացած մասը հանգանակեց Նիւ Եորքի մէջ հիմնադրուած Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի յուշահամալիր հիմնադրամը:

ՆախագծումԽմբագրել

Նախագիծի նախնական տարբերակը կը ներկայացնէր օդային յարձակման հսկիչ կնոջ, որ ապաստան կու տար երեխաներու: Այս տարբերակը պարզուեցաւ, մինչեւ վերջնական տարբերակը ստացաւ[1]:

Պրոնզէ յուշարձանը ունի 6,7 մեթր բարձրութիւն[4], 4,9 մեթր երկարութիւն եւ 1,8 մեթր լայնութիւն[3]: Յուշարձանի կողերու գրուածքները կը կրկնօրինակեն պատերազմի ժամանակի գիրքերու համար օգտագործուող տառատեսակը: Յուշարձանի շուրջ 17 անհատական հագուստներ ու համազգեստներ են, որոնք կը խորհրդանշեն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կանանց ստանձնած տարբեր աշխատանքները[5]: Հանդերձանքը կը ներառէ համազգեստներ, որոնք հագած են կիներ ցամաքային բանակին մէջ, արքայական ռազմածովային նաւատորմին մէջ, բուժքրոջ, ոստիկանի հագուստ, զոդման դիմակ[1]:

Յուշարձանի բացումԽմբագրել

Յուշարձանի բացման արարողութիւնը տեղի ունեցած է 9 Յուլիս 2005-ին, Լոնտոնի պայթիւններէն երկու օր ետք: Յուշարձանը բացած է Եղիսաբէթ Բ.-ը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի աւարտին 60-ամեայ տարեդարձի միջոցառումներու շրջանակներուն ընթացքին: Բացման արարողութեան մասնակցած են նաեւ Պարոնուհի Պութրոյտը, Մարգարիտ Թետչերը, Վերա Լիննը, Պաշտպանութեան քարտուղար Ճոն Ռէյտը, ինչպէս նաեւ պատերազմի վեթերան կանայք[5], ինչպէս նաեւ Ֆրանսական դիմադրութեան բրիտանացի գործակալ Նենսի Ուէյքը[6]: Բացման ժամանակ անցած են հինգ ուղղաթիռներ՝ Apache, Sea King, Lynx, Chinook եւ Merlin, որոնք վարած են կանանց անձնակազմը: Անոր յաջորդած են կին օդաչուներու վարած երկու Tornado ADV-ները[5]:

ՎանդալութիւնԽմբագրել

Մայիս 2015-ի ընտրութիւններուն Մեծ Բրիտանիոյ պահպանողական կուսակցութեան յաղթանակէն ետք, յուշարձանը վանդալներու կողմէն ներկուած է կարմիր գրութեամբ[7]: Դաունինկ փողոցը վնասը համարած է «վիրաւորական», եւ առնուազն 17 մարդ ձերբակալուած է Ուայթհոլ փողոցի բախումներու ժամանակ[8]:

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել