Ռոպէր Ճէպէճեան

Ռոպէր Ճէպէճեան, ակնաբոյժ, հասարակական գործիչ, հրատարակիչ: 19-րդ դարուն ծնած է Հալէպ մէջ, համալսարանական ուսումը ստացած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանը ետքը ուսումը շարունակած է եւ մասնագիտացած է Ֆրանսայի մէջ:

Ռոպէր Ճէպէճեան
Ծնած է 1909
Ծննդավայր Հալէպ, Սուրիա
Մահացած է 26 Ապրիլ 2001(2001-04-26)
Մահուան վայր Հալէպ, Սուրիա
Մասնագիտութիւն ակնաբոյժ, հասարակական գործիչ, հրատարակիչ

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է Հալէպ 1909 – մահացած է Հալէպ 2000: Ան որդին է հանրաճանաչ բժիշկ Աւետիս ճեպեճեանի: Ավարտած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական ճիւղը (1934): Աւարտելէ ետք համալսարանը մեկնած է Ֆրանսա մասնագիտանալու Էտուարտ Հէրրիոդի Լիոնի մէջ գտնուող հիւանդանոցէն ներս Édouard-Herriot (19331934), նույնպէս Փարիզ ի տարբեր հիւանդանոցներուն մէջ:

1934 ին վերադարցած է Հալէպ գործելու իբրեւ ակնաբոյժ, սկիզբը աշխատած է իր հօր եւ մօրեղբոր Ֆիլիպ Յովնանեանի հետ իր աշխատավայրին մէջ որ կը գտնուէր Ճատէդ խանտաքի (جادة الخندق) մէջ մինրեւ 1948 թուական, ետքը փոխադրուած է Ճամիլիէ թաղամաս (حي الجميلية):

ԳործերըԽմբագրել

Ռոպերդ Ճեպեճեան մեծ դեր ունէր բճշկութեան զարգացման Հալէպի մէջ: Յիշենք կարք մը իր գործունէութիւներէն:

  • 1948-ին Հալէպի մէջ հիմնեց Ճեպեճեան ակնաբոյժարանը (1971-էն միջին արեւելքի աչքի հիւանդութիւներու գիտական կեդրոնը):
  • 1935-ին համաճարակներու ուսումնասիրութիւններ լէշԱՄՆ-իայի (leshamnia) ի շուրջ:
  • 1938-ին Սուրիո մէջ առաջինն է որ ուսումնած է տրախոման, մշակած է տրախոմա, աչքի մանրախտ (Trachoma) բուժման եղանակ:
  • 1940-ին մասնակցած է դպրոցական բժշկութեան ստուքումներուն գործընթացը հիմնելու աշխատանքին:
  • 1947-ին կատարած է աչքի եղջերապատուաստման վիրահատութիւն:
  • 1948-ին հիմնած է աչազրկման կանխարգելման սուրիական ընկերութիւնը, որի նախաձեռնութեամբ 1955-ին Հալէպի մէջ հիմնուեցաւ կոյրերու առաջին դպրոցը:
  • 1952-ին հիմնած է առաջին մասնագիտացուած ակնաբուճարանը, համաշխարհային առողջապահութեան հիմնարկի աջակցութեամբ համարուեցաւ այս նպատակին ծառայող առաջին խորհրդաժողովը Սուրիոյ մէջ։
  • Ռոպերդ Ճեպեճեանի եւ Լիոն Ասմարի նախաձեռնութեամբ Սուրիոյ կազմակերպութիւնը յաջողեցաւ դիմադրել կույրութեան արտոնութիւն ստանալու կատարելու եղջերաթաղանթի պատուաստման գործողութիւն օգտագործելով մերելներու աչքեր, մահացողի ընտանիքէն արտոնութիւն ստանալէ ետք, 1952 Մայիսի 10 թողարկուած թիւ (266) երկրի նախագահի կողմէ հաստատուած եւ ստորագրուած օրենքի համաձայն:
  • 1955-ին Զարեհ Գաբլանի հետ հիմնած է «Մարտիրոս Սարյանի նկարչական ակադեմիան:
  • 1968-1970-ին ղեկավարած է ՀԲԸՄ-ի Սուրիոյ մասնաճիւղը
  • Ան նպաստած է Հալէպի մէջ առաջին օրինակելի կույրերու դպրոցի ստեղծման որը անուանուած է Ապի Ալ-Ալաա Ալ-Մաարի (أبي العلاء المعري)-ի յիշատակին, 1968-ին առաջին անգամ ըլլալով Սուրիոյ մէջ սկսաւ ուսուցանուիլ Պրէյլի գիրերի ձեւով, Գալուստ Կիւլպէնկեան հաստատութեան եւ Հալէպի քաղաքապէտարանի աջակցությամբ կառուցուեցաւ նոր կեդրոնը:
  • 1970-ին Ռ. Ճեպեճեան ստացաւ բժշքական փիլիսոփայութեան դոկտորա Երեւանի բժշքական ակադեմիաէն, աչքի մանրախտ (Trachoma) բուժման եղանակ առաջարկելէ ետք:

Արուեստի գործերէնԽմբագրել

Իր արուեստի կեանքի առաջին ուսուցիչներ հռչակաւոր Հալէպահայ արուեստագէտ Արմէսը, Ճեպեճեան ազդուածեր Արմէսի գործերով, իրենք ծանօթագածէին Ֆրանսայի մէջ, նույնպէս ծանօթացածեր հալէպահայ արուեստագէտ Քարզուի հետ: 1972 իր առաջին ցուցահանդէսը տեղի ունեցաւ Հալէպի ազգային թանգարանէն ներս,1984-ին իր երկրորդ ցոցահանդէսներ նոյն ցուցասրահէն ներս եւ այս մէկ անուանուածեր Սիրուն Քեսապ ( كسب الجميلة ) Նպասդեց Մարտիրոս Սարյանի ակադեմիաի կարուցման գործընթացին: Ճեպեճեանի ամենա հայտնի արտահայտիչ նկարներէն ակնաքողի գործողութենէ ետք որը նկարած է 1965-ին ան երկու հիուանդի պատկերեր որոնք անցածէին այս գործողութենէ, պատկերին մէջ ակնհայտ է մէկ հիւանդին աչքերը ցցուն եւ մեծ իսկ մույսի աջ աչքին վրայ սպիտակ կապ իսկ ձախ աչքին ծիածանաթաղանթը սպիտակ է որը նշան է հիւանդութեան եւ աես պատկերը հաճախ օգտագործուած է ակնաբուժներու ժողովներուն:

ՄահըԽմբագրել

2001 Ապրիլի 26-ին մահացաւ հռչակաւոր բժիշկ եւ արուեստագէտ Ռոպերդ Ճեպեճեանը Հալէպի մէջ 92 տարեկանին բաւական ծաւալուն օգուտ ձգելով մարդկութեան:

ԱղբիւրներԽմբագրել