Լեւոն Արիսեան

Լեւոն Եղիայի Արիսեան (19 Յունուար 1903(1903-01-19), Վան1938), հայ պետական եւ կուսակցական գործիչ, փիլիսոփայ, մանկավարժ։

Լեւոն Արիսեան
Ծնած է 19 Յունուար 1903(1903-01-19)
Ծննդավայր Վան, Թուրքիա
Մահացած է 1938
Քաղաքացիութիւն Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Մոսկուայի պետական համալսարան
Մասնագիտութիւն փիլիսոփայ, պետական գործիչ, ուսուցիչ, քաղաքական գործիչ
Աշխատավայր Երեւանի Պետական Համալսարան

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Լեւոն Արիսեան, ծնած է Վան։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի հայկական «Երամեան» դպրոցին մէջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներուն քոյրերուն հետ գաղթած է Երեւան։ 1916–ին մեկնած է Քիսլովոտսք՝ հօրեղբօր մօտ ուսումը շարունակելու։ 1917–ին Թիֆլիս փոխադրուած է եւ մարզարան ընդունուած է։ 1919–ին Երեւան տեղափոխուած է, աւարտած է արական մարզարանը։ 1919–ին եղած է «Սպարտակ» կազմակերպութեան անդամ, Փետրուար 1920–ին՝ համայնավարական կուսակցութեան շարքերը։ 1921-1925 թուականներուն սորված եւ աւարտած է Մոսկուայի պետական համալսարանի հասարակական գիտութեան հիմնարկը, որմէ ետք աշխատած է ՀԿ(բ) կ Կենկոմին մէջ որպէս մամուլի մասնաճիւղի վարիչ։

1927–ին եղած է Երեւանի պետական համալսարանի ուսումնական մասի ժողովրդապետը եւ համալսարանի մէջ դասաւանդած է։ Համալսարանին մէջ մէկ տարի աշխատելէ ետք, 1928–ին ընդունուած է Մոսկուայի հասարակական գիտութիւններու գիտահետազօտական հիմնարկի ռուսաստանեան ընկերակցութեան բաժինը։ 1933–ին հրաւիրուած է Հայաստան եւ լուսաւորութեան ժողովրդական պատուիրակ նշանակուած է։ 1934–ին ՀԿԿ Կենկոմի քարոզչութեան անդամ եղած է եւ խռովութեան բաժնի վարիչ։ 1936–ին դարձեալ լուսաւորութեան ժողովրդական պատրուիրակ նշանակուած է։ 1931–ին անոր շնորհուած է մասնագէտի գիտական կոչումը։

Գիտական հետազօտութիւնները իմացաբանութեան հարցերուն նուիրուած են, գերմանացի նշանաւոր փիլիսոփայ Իմանուէլ Կանտի եւ նորկանտականներու փիլիսոփայական հայացքներու քննական վերլուծութեան[1]։

1957–ին, Երեւանի մէջ ռուսերէն լեզուով լոյս տեսած է Լեւոն Արիսեանի «Իմացութեան տեսութեան պատմութենէն» մենագրութիւնը[2][3]։

1962–ին Երեւանի մէջ հիմնադրուած թիւ 127 դպրոցը մեծ մտաւորականի անունով կը կոչուի։

ՄահըԽմբագրել

1938–ին, 35 տարեկանին անհիմն բռնադատուած ու գնդակահարուած է։

Տե՛ս նաեւԽմբագրել

ԵրկերԽմբագրել

  • Из истории теории познания, Е., 1957.

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Լևոն Արիսյանիի մասին ԵՊՀ կայքում
  2. Լ. Ղարիբջանյան, Երեւանի պետական համալսարան, Երեւան, 1994, էջ 179։
  3. Ասատուր Փաշայան, Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Ե., 2002, էջ 32։