Յարութիւն Աճէմեան

Յարութիւն (Արիէլ) Ստեփան Աճէմեան (18 Դեկտեմբեր 1904(1904-12-18)[1][2], Պրուսա, Հյուդավենդիգար, Օսմանեան Կայսրութիւն[1][2] - 28 Նոյեմբեր 1963(1963-11-28)[1][2], Lua error in Մոդուլ:Wikidata/Places at line 334: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).), նկարիչ:

Յարութիւն Աճէմեան
Ծնած է 18 Դեկտեմբեր 1904(1904-12-18)[1][2]
Ծննդավայր Պրուսա, Հյուդավենդիգար, Օսմանեան Կայսրութիւն[1][2]
Մահացած է 28 Նոյեմբեր 1963(1963-11-28)[1][2] (58 տարեկանին)
Մահուան վայր Lua error in Մոդուլ:Wikidata/Places at line 334: attempt to index field 'datavalue' (a nil value).
Ազգութիւն Հայ[1][2]
Քաղաքացիութիւն Flag of Italy.svg Իտալիա
Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիոյ Թագաւորութիւն
Կրթութիւն Մուրատ-Ռափայէլեան Վարժարան[1]
Վենետիկի Գեղարուեստի Ակադեմիա[1]
Մասնագիտութնիւն գեղանկարիչ, մանրանկարիչ, նկարչության ուսուցիչ
Ժանր Դիմապատկեր
Աշակերտներ Erik Schmidt?
Հայր Ստեփան Գալֆայան?
Յարութիւն Աճէմեան Ուիքիդարանում

Ճարտարապետ, քանդակագործ Ստեփան Գալֆայեանի զաւակն է։

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է Պրուսա (Թուրքիա)։ Ութը տարեկանին կ'ուղարկուի Վենետիկ, ուր Մխիթարեան միաբանութեան մէջ կը ստանայ նախնական կրթութիւնը։ Զինադադարի (1919) յաջորդ երեք տարիներուն, Վենետիկի Մ. Ռափայէլեան վարժարանին կ'աշակերտէ եւ այդ շրջանին է որ, ցոյց տուած ըլլալով անսովոր կարողութիւն եւ ձիրքեր գծագրութեան-նկարչութեան. Արժանացած է վարժարանին վարչութեան գնահատանքին, որուն առաջարկութեան վրայ Մխիթարեան Ուխտի վարչութիւնն ալ քաջալերած է տաղանդաւոր պատանին եւ յատուկ թռչակով զինք դրած է Վենետկոյ Արուեստի Բարձրագոյն հաստատութեան մէջ։ Քսանըմէկ տարեկանին 1926-ին աւարտած է Ակադեմիի ընթացքը «Maestro d’Arte»ի վկայականով եւ ոսկի մետալով շրջանաւարտ, եւ երկու տարի վերջ 1928-ին պետական փայլուն քննութիւնէ մը վերջ՝ հռչակուած է ուսուցչապետ նկարչութեան՝ Իտալիոյ պետական դասախօսի իրաւունքով:

Ստեղծագործական կեանքԽմբագրել

Աճեմեան ստեղծած է ազգային թեմաներով պատկերներ, բնանկարներ, դիմանկարներ, հոգեւոր ու աշխարհիկ թեմաներով որմնանկարներ՝ Ֆրանսայի, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու հայկական եւ օտար եկեղեցիներու ու վարժարաններու համար։ Պատկերազարդած է գիրքեր․

  • «Շարական»
  • «Ջարդը»
  • «Հայկական Պանթէոն»
  • «Ազգային դաստիարակություն»
  • «Հայաստանի փառքը»

Ունի դիմանկարներ՝ «Կանացի դիմանկարը» եւ «Հայ մամիկը»[2] (երկուսն էլ՝ 1938) պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Պատկերազարդել է գրքեր։ Մահացել է նոյեմբերի 28-ին, Նյու Յորքում։

ԱղբիւրներԽմբագրել

  • Հայ Հանրագիտակ, Գիրք Բ., Թիւ 2, Հ. Մկրտիչ Վրդ. Պոտուրեան, 1938, էջ 115։
  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — է. 269.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Հայկական համառոտ հանրագիտարան — 1990. — հատոր 1.