Բացել գլխավոր ցանկը

Նար-Դոս (Միքայէլ Յովհաննէսեան) (1 (13) Մարտ 1867, Թիֆլիս[1]13 Յուլիս 1933(1933-07-13)[1], Թիֆլիս[1][2]), հայ արձակագիր։

Նար-Դոս
Nar-Dos.jpeg
Ծննդեան անուն հայ.՝ Միքայել Զաքարի Հովհաննիսյան
Ծնած է 1 (13) Մարտ 1867
Ծննդավայր Թիֆլիս, Ռուսական Կայսրութիւն[1]
Վախճանած է 13 Յուլիս 1933(1933-07-13)[1] (66 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Թիֆլիս, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու Միութիւն[1][2]
Քաղաքացիութիւն Flag of Russia.svg Ռուսական Կայսրութիւն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւններու Միութիւն
Ազգութիւն հայ
Ժանրեր պատմուածք
Մասնագիտութիւն գրագէտ, արձակագիր

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է Թիֆլիս, ընտանեկան համեստ միջավայրի մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Սուրբ Կարապետ եկեղեցւոյ ծխական դպրոցին մէջ, սակայն ուսումը կը մնայ կիսկատար, հակառակ ջանասիրութեան եւ լրջութեան։ Կ՛աւարտէ արհեստից վարժարան մը, բայց հակումը զինք կը մղէ դէպի խմբագրական ասպարէզ. կը դառնայ թերթերու սրբագրիչ։ Ունեցած է առասպելական աշխատասիրութիւն։

Կ՛աշխատակցի Թիֆլիսի թերթերէն «Նոր Դար» եւ «Սուրհանդակ»ին։ Ատեն մը ետք, կ՛ըլլայ պաշտօնեայ «Նոր Դար»ի` իբր սրբագրիչ։ 1880-ական տարիներուն, նախ կը փորձէ թատերական սեռը. իր նախափորձերը կը զգացնեն Գ. Սունդուկեանի ազդեցութիւնը։ Սակայն շուտով կը կեդրոնանայ պատումի վրայ եւ լոյս կ՛ընծայէ առաջին պատմուածքներն ու վիպակները։

Միշտ խմբագրական պաշտօնեայ, լռակեաց ու մենաւոր մարդ՝ Նար-Դոս 1900 թուականի շուրջ կը սկսի տալ իր հասունութեան գործերը` վիպակներ եւ վէպեր։ Իսկ 1912-ին, բազմաթիւ սրբագրութիւններէ եւ հրատարակութեան փորձերէ ետք, վերջապէս լոյս պիտի տեսնէ «Մահը» վէպը՝ իր վերջին տարբերակով։

Պատերազմը, Անդրկովկասի վերիվայրումներն ու խորհրդայնացումը, փոփոխութիւն պիտի չբերեն Նար-Դոսի կեանքի միօրինակ, կանոնաւոր ընթացքին մէջ։ Մինչեւ մահ, ան պիտի մնայ Վրաստանի գրողներու միութեան անդամ։

Գրական վաստակԽմբագրել

  • «Մեր Թաղը», 1926
  • «Աննա Սարոյեան», պատմուածք, Թիֆլիս, 1890
  • «Իմ Տիրուհու Աղջիկը», պատմութիւն, Թիֆլիս, 1902
  • «Նոր Ծնուած Երեխան», Վաղարշապատ, 1904
  • «Նեղ Օրերից Մէկը», պատմութիւն, Թիֆլիս, 1904
  • «Պայքար», վէպ, Թիֆլիս, 1911
  • «Մահ», վէպ, Թիֆլիս, 1912
  • «Անհետ Կորած», պատմութիւն, թերթ «Աշխատաւոր», Թիֆլիս, 1919
  • «Սպանուած Աղաւնի», վիպակ, 1898
  • «Աննա Սարոյեան», վիպակ, Թիֆլիս, 1902
  • «Վերջին Մոհիկանը», 1930

ԱղբիւրԽմբագրել

  • Հայ Կեանք եւ Գրականութիւն, Յարութիւն Քիւրքճեան, երկրորդական բաժին Ա. տարի, էջ 180:
  • Արսէն Տէրտէրեան, Նար-Դոսի ստեղծագործութիւնը։ Գրական քննադատական ուսումնասիրութիւն, Թիֆլիս, տպարան ա. մ. Կերեսելիձեի, 1913, 75 էջ։

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

Արտաքին յղումներԽմբագրել