Պօղոս Քալանթարեան

Պօղոս Քալանթարեան (Արաքսեան) (22 Մայիս 1869(1869-05-22), Երեւան29 Օգոստոս 1918(1918-08-29) կամ 26 Օգոստոս 1918(1918-08-26), Թիֆլիս), վաստակաշատ դերասան։

Պօղոս Քալանթարեան
Ծննդեան անուն հայ.՝ Պողոս Հարությունի Քալանթարյան
Ծնած է 22 Մայիս 1869(1869-05-22)
Ծննդավայր Երեւան, Ռուսական Կայսրութիւն
Վախճանած է 29 Օգոստոս 1918(1918-08-29) (49 տարեկանում) կամ 26 Օգոստոս 1918(1918-08-26) (49 տարեկանում)
Մահուան վայր Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւն
Քաղաքացիութիւն Flag of Russia.svg Ռուսական Կայսրութիւն
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի արևելյան ֆակուլտետ
Մասնագիտութիւն դերասան, թատերական ռեժիսոր

Ծնած է Երեւան։ Սկզբնական կրթութիւնը ստացած՝ Թիֆլիսի ռէալական ուսումնարանէն ներս, ապա՝ 1879-ին ձգելով ուսումնարանը, Փեթերսպուրկի համալսարանէն ներս կը շարունակաէ ուսումը։ 1886-ին Կովկաս վերադառնալով կը սկսի ծառայել այլ եւ այլ տեղեր, միեւնոյն ժամանակ մէկ-մէկ բեմ կը բարձրանայ, որպէս՝ սիրողական։ Առաջին անգամ կը դերասանէ «Քանդած Օջախ»-ի մէջ Գիժ-մոզու դերը, որով ի յայտ կու գայ դերասանելու կարողութիւնը։ Արաքսեան շուտով, որպէս դերասան՝ կը սկսի խաղալ։

1889-ին կ՛ընդունուի Թիֆլիսի «Հայ դերասանական խումբ»էն, որուն միակ յաջողութիւնը Պեպօ-ն էր (ինքը Կակուլի)։ Արաքսեան յայտնի է, որպէս լաւ «ռեժիսոր» եւ շատ անգամ, թէ՛ դերասաններու եւ թէ՛ սիրողականներու, խումբեր պատրաստած է եւ որ գլխաւորն է՝ անփորձ սիրողականներ պատրաստել բեմի համար։

1903 թուականին Արաքսեան Տփխիսի (Թիֆլիս) մէջ սեփական թատրոն կը հիմնէ եւ այդպիսով սկիզբ կը դնէ՝ հայերէն ժողովրդական ներկայացումներուն։ Արաքսեան դերասանած է Կովկասեան գրեթէ բոլոր մեծ ու փոքր քաղաքներուն մէջ եւ յայտնի է որպէս «կուպլետիսա»։

Աշխատանքային գործունեութիւնԽմբագրել

  • 1887՝ Թիֆլիսի դրամատիկական խումբի դերասան
  • 1889՝ Թիֆլիսի հայ դերասանական խումբի դերասան
  • 1903՝ Թիֆլիսի մէջ հիմնադրած՝ «Արաքսեան թատրոն»ը

ԴերերԽմբագրել

  • Փարսիտ, Գաբրիէլ Սունդուկեանի «Քանդած Օջախ»
  • Օսեփ, Գաբրիէլ Սունդուկեանի «Պեպօ»
  • Կակուլի, Գաբրիէլ Սունդուկեանի «Խաթաբալա»
  • Իսայի, Գաբրիէլ Սունդուկեանի «Խաթապալա»
  • Խլեստակով, Նիկոլա Կոկոլի «Ռեւիզոր»

ԱղբիւրԽմբագրել

  • Բառարան Հայ Կենսագրութեանց, Ա. հատոր, Թիֆլիս 1904, էջ 145: