Քեռի (ֆետայի)

Քեռի, բուն անունով՝ Արշակ Գաւաֆեան (1858, Էրզրում15 Մայիս 1916, Ռեւանտուզ), հայ ֆետայի եւ անդամ Հ. Յ. Դաշնակցութեան[2]։

Արշակ Գաւաֆեան
(ծածկանուն՝ Քեռի)
Commanders of Armenian volunteer units.png
Ծնած է 1858
Ծննդավայր Կարին, Թուրքիա
Մահացած է 15 Մայիս 1916(1916-05-15)[1]
Մահուան վայր Ռավանդուզ, Erbil Governorate, Իրաքյան Քուրդիստան, Իրաք
Ազգութիւն հայ
Կրօնք Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Մասնագիտութիւն ֆետայի

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է Էրզրում 1858-ին։ Յաճախած է շրջանի հայկական վարժարանը։

Գաւաֆեան մաս կազմած է հայ յեղափոխական շարժման։ 1895-ին, Էրզրումի մէջ կատարուող Համիտեան կոտորածներու շրջանին, ան գլխաւորած է զինուած ջոկատ մը՝ հայ բնակչութիւնը պաշտպանելու համար[3]։

1903-ին, Քեռի փոխադրուած է Սասուն եւ մասնակցած՝ Սասնոյ Բ. Ապստամբութեան (1904)։ Ապա անցած է Վասպուրական։ Հայ-թաթարական կռիւներու ժամանակ, եղած է Զանգեզուրի ինքնապաշտպանութեան կազմակերպիչներէն մէկը[3]։ Յաջորդող տարիներուն մասնակցած է Իրանական Յեղափոխութեան (1908-1912) եւ ընկերակցած՝ Եփրեմ Խանի։ Խանի մահէն ետք, Քեռի իր ընկերոջ վրէժը լուծած է։

Ա. Համաշխարհային Պատերազմին, Քեռի դարձած է հայկական Դ. կամաւորական գունդին հրամանատար՝ ռուսական բանակին մէջ։ Ան առաջնորդած է Սարգամիշի կռիւին Պարտուզի անցքը, որուն յաղթանակը փրկած է ռուսական եւ հայկական ջոկատները։[4]։

 
Հայկական Դ. գունդ

1916-ին, Մուսուլի ճամբուն վրայ, Քեռի եւ իր ընկերները շրջապատուած են, փախուստի տալ փորձած, սակայն Քեռի նահատակուած է։ Իր նսհատակութենէն ետք, դիակը փոխադրուած է Թիֆլիս եւ թաղուած՝ Խոջեվանքի հայկական գերեզմանատան մէջ[4]։

ԳրականութիւնԽմբագրել

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  2. Antranig Chalabian, General Andranik and the Armenian Revolutionary Movement - Page 583
  3. 3,0 3,1 K. S. Khudaverdyan, Armenian issue: Encyclopedia, 1991 - 348st; ISBN 5897000050
  4. 4,0 4,1 Museum of Learning. Explore a Virtual Museum of Knowledge, Arshak Gafavian