Բացել գլխավոր ցանկը

Տիրան Աճէմեան (21 Յուլիս 1902(1902-07-21), Հալէպ10 Սեպտեմբեր 1991(1991-09-10), Պէյրութ), դերասան, ծաղրանկարիչ:

Տիրան Աճէմեան
Diran Ajemian.png
Ծնած է 21 Յուլիս 1902(1902-07-21)
Ծննդավայր Հալէպ, Սուրիա
Վախճանած է 10 Սեպտեմբեր 1991(1991-09-10) (89 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Պէյրութ, Լիբանան
Ազգութիւն հայ
Մասնագիտութիւն դերասան

Ուսումը կը ստանայ Հալէպի գերմանական վարժարանը, սկիզբէն ի յայտ կը բերէ արուեստագէտի խառնուածք եւ հակում դէպի գծագրութիւն, ինչ որ հետզհետէ կը փոխուի ծաղրանկարչութեան: Այս մէկը պատճառ կը հանդիսանայ մօտենալու բեմին, որուն կը նուիրուի սրտեռանդ:

1919-ին կ’անցնի Պոլիս ու ծաղրանկարներ կը հրատարակէ «Կավռօշ»ի մէջ։ Պոլսոյ Հայ Տրամադիկը, նաեւ Կովկասէն եկած դերասան Օվի Սեւումեան խորապէս կը տպաւորեն զինք բեմին կապուելու համար: Հալէպ դարձին՝ կը կազմէ Երիտասարդաց Միութեան Թատերախումբը։

1921էն սկսեալ կը բեմադրէ զանազան թատերախաղեր, որոնցմէ յիշենք «Կործանուածը», «Աւերակների վրայ», «Պատուի համար», «Արցունքի հովիտը», «Հին աստուածներ», եւայլն:

Աճէմեան օժանդակած է Հալէպ այցելող դերասաններուն. 1922-ին՝ Շահան Սարեան եւ Օննիկ Վոլգէրի, 1924-ին՝ «Եգիպտահայ Գոմէտիի խումբ»ին: 1923-ին կը կազմէ «Հալէպի Ամադէօրներու Տրամադիկ թատերախումբ»ը եւ ներկայացումներ կու տայ մինչեւ Բարսեղ Աբովեանի Հալէպ ժամանումը, որուն հետ եւս կը խաղայ՝ պատասխանատու դերեր ստանձնելով: Ֆիլիփ Արփիարեան դերասան-ծաղրանկարիչը կը թելադրէ Տիրանին ամբողջովին նուիրուիլ ծաղրանկարչութեան[1][2]:

1925 թուականին տեղափոխուած է Պէյրութ ու ծաղրանկարներով հանդէս եկած է հայկական, ֆրանսական եւ արաբական մամուլին մէջ[3][4]։

«Հայ Գիր» մանկապատանեկան հրատարակչութիւնը լոյս ընծայած է Յովհաննէս Թումանեանի «Քաջ Նազար»ը՝ Տիրան Աճէմեանի երգիծանկարներով[5]:

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Թէոդիկ, Ամէնուն Տարեցոյց, 1928, էջ 589
  2. Սուր․ Տար․, 1925, էջ 181
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005 
  4. Baghdasaryan Aram։ «AV Production - Տիրան Աճեմեան»։ avproduction.am։ արտագրուած է՝ 2016-07-21 
  5. ««Հայ Գիր» Մատենաշարը Լոյս Ընծայեց Յ. Թումանեանի «Քաջ Նազար»ը՝ Տիրան Աճէմեանի Երգիծանկարներով» (en-US)։ 2014-12-03։ արտագրուած է՝ 2016-07-21 

ԱղբիւրներԽմբագրել