Զահա Հատիտ

Զահա Մոհամմատ Հատիտ` (31 Հոկտեմբեր 1950(1950-10-31)[1][2][3][…], Պաղտատ, Իրաքի Թագաւորութիւն[4][5][6] - 31 Մարտ 2016(2016-03-31)[7][8][9][…], Մայամի, Ֆլորիտա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[10][8][9][…]), Մայեամի), ծնունդով իրաքցի բրիտանացի ճարտարապետ եւ ձեւաւորող: 2004 թուականին դարձած է Փրիթցքըրի մրցանակին արժանացած առաջին կին ճարտարապետը:

Զահա Հատիտ
արաբերէն՝ زها حديد
Zaha Hadid in Heydar Aliyev Cultural center in Baku nov 2013 (cropped).jpg
Ծնած է 31 Հոկտեմբեր 1950(1950-10-31)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Պաղտատ, Իրաքի Թագաւորութիւն[4][5][6]
Մահացած է 31 Մարտ 2016(2016-03-31)[7][8][9][…] (65 տարեկանին)
Մահուան վայր Մայամի, Ֆլորիտա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[10][8][9][…]
Քաղաքացիութիւն Flag of the United Kingdom.svg Միացեալ Թագաւորութիւն[11][12]
Flag of Iraq.svg Իրաք
Կրօնք Իսլամութիւն
Ուսումնավայր Ճարտարապետական ասոցիացիայի ճարտարապետական դպրոց?
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Բերքհամստեդի դպրոց?
Երկեր/Գլխաւոր գործ Sheikh Zayed Bridge?, London Aquatics Centre?[8], Հեյդար Ալիևի կենտրոն?[8], Guangzhou Opera House?[8], Ցինցինատիի ժամանակակից արվեստի կենտրոն?[8], Dubai Opera House?, BMW Central Building?, Bridge Pavilion?, Lilium Tower?[13], Bergiselschanze?, Phaeno Science Center?, CMA CGM Tower?, Riverside Museum?, 21-րդ դարի արվեստի ազգային թանգարան?, one-north?, CityLife?, Port House?, Capital Hill Residence?[14] եւ Vitra Fire Station?
Տեսակ Ճարտարապետական նկարչություն?[15]
Մասնագիտութիւն ճարտարապետ, ձեւաւորող, համալսարանի դասախօս, ակնագործ, արուեստագէտ, քանդակագործ, նկարչուհի
Աշխատավայր Հարուըրտ Համալսարան
Իլինոյսի համալսարան Չիկագոյում?
Կիրառական արվեստի համալսարան?
Անդամութիւն Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա?
Ծնողներ հայր՝ Mohammed Hadid?
Կայքէջ zaha-hadid.com(անգլերէն)

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է 1950 թուականին Պաղտատի մէջ, Իրաք: Թուաբանական կրթութիւն ստացած է Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ներս, իսկ 1972-էն 1977-ը սորված է Լոնտոնի ճարտարապետական միութենէն ներս: Գործունէութիւնը նշանաւոր հոլանտացի ճարտարապետ Րիմ Քոոլհաասի արուեստանոցէն ներս սկսելով, 1980 թուականին Զահա Հատիտը կը հիմնէ իր սեփական ճարտարապետական Zaha Hadid Architects ընկերութիւնը:

Ստեղծագործական ԿեանքըԽմբագրել

Ըստ իրեն, Զահա Հատիտի ստեղծագործութիւններու հանդէպ հետաքրքրութիւնը սկսած է 1997 թուականին Ֆրենք Կերիի (անգլերէն՝ Frank Gehry) նախագծով Պիլպաոյ քաղաքին մէջ Կուկընհայմի թանգարանի շէնքի կառուցումէն ետք: Իսկ ահա, ԱՄՆ Սինսինաթի քաղաքին մէջ Րոզընտալի ժամանակակից արուեստի կեդրոնի շինարարութեանը մասնակցելէն ետք անոր գաղափարները կը դառնան իսկապէս պահանջուած:

Իր ստեղծագործութիւններուն բնորոշ են սովորական տարածութեան ընդարձակուած շրջանակները, աղաւաղուած հեռանկարները եւ կորագծերը:

Հեղինակած ՇինութիւններըԽմբագրել

ՊատկերաշարԽմբագրել

Զահա Հատիտի հեղինակած շինութիւնները
Թոնտեմունի ձեւաւորական կեդրոն
Սէուլ
Քորէա
2014
Ճոպանուղիի կայան
Ինսպրուք
Աւստրիա
2005
Galaxy SOHO
Պէյճին
Չինաստան
2010
կամրջի տաղաւար
Սարակոսայ
Սպանիա
2008

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել