Զահա Հատիտ

Զահա Մոհամմատ Հատիտ` (31 Հոկտեմբեր 1950(1950-10-31)[1][2][3][…], Պաղտատ, Իրաքի Թագաւորութիւն[4][5][6] - 31 Մարտ 2016(2016-03-31)[7][8][3][…], Մայամի, Ֆլորիտա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[9][10][11][…]), Մայեամի), ծնունդով իրաքցի բրիտանացի ճարտարապետ եւ ձեւաւորող: 2004 թուականին դարձած է Փրիթցքըրի մրցանակին արժանացած առաջին կին ճարտարապետը:

Զահա Հատիտ
արաբերէն՝ زها حديد
Zaha Hadid in Heydar Aliyev Cultural center in Baku nov 2013 (cropped).jpg
Ծնած է 31 Հոկտեմբեր 1950(1950-10-31)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Պաղտատ, Իրաքի Թագաւորութիւն[4][5][6]
Մահացած է 31 Մարտ 2016(2016-03-31)[7][8][3][…] (65 տարեկանին)
Մահուան վայր Մայամի, Ֆլորիտա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[9][10][11][…]
Քաղաքացիութիւն Flag of the United Kingdom.svg Միացեալ Թագաւորութիւն[12][13]
Flag of Iraq.svg Իրաք
Կրօնք Իսլամութիւն
Ուսումնավայր Ճարտարապետական ասոցիացիայի ճարտարապետական դպրոց?
Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Բերքհամստեդի դպրոց?
Երկեր/Գլխաւոր գործ Sheikh Zayed Bridge?, London Aquatics Centre?, Հեյդար Ալիևի կենտրոն?[10], Guangzhou Opera House?[14], Ցինցինատիի ժամանակակից արվեստի կենտրոն?[15], Dubai Opera House?, BMW Central Building?, Bridge Pavilion?, Lilium Tower?[16], Bergiselschanze?, Phaeno Science Center?, CMA CGM Tower?, Riverside Museum?, 21-րդ դարի արվեստի ազգային թանգարան?, one-north?, CityLife?, Port House?, Capital Hill Residence?[17] եւ Vitra Fire Station?
Տեսակ Ճարտարապետական նկարչություն?[18]
Մասնագիտութիւն ճարտարապետ, ձեւաւորող, համալսարանի դասախօս, ակնագործ, արուեստագէտ, քանդակագործ, նկարչուհի
Աշխատավայր Հարուըրտ Համալսարան
Իլինոյսի համալսարան Չիկագոյում?
Կիրառական արվեստի համալսարան?
Անդամութիւն Արուեստի թագաւորական Ակադեմիա, Լոնտոն
Ծնողներ հայր՝ Mohammed Ali Haded?
Կայքէջ zaha-hadid.com(անգլերէն)

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Ծնած է 1950 թուականին Պաղտատի մէջ, Իրաք: Թուաբանական կրթութիւն ստացած է Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն ներս, իսկ 1972-էն 1977-ը սորված է Լոնտոնի ճարտարապետական միութենէն ներս: Գործունէութիւնը նշանաւոր հոլանտացի ճարտարապետ Րիմ Քոոլհաասի արուեստանոցէն ներս սկսելով, 1980 թուականին Զահա Հատիտը կը հիմնէ իր սեփական ճարտարապետական Zaha Hadid Architects ընկերութիւնը:

Ստեղծագործական ԿեանքըԽմբագրել

Ըստ իրեն, Զահա Հատիտի ստեղծագործութիւններու հանդէպ հետաքրքրութիւնը սկսած է 1997 թուականին Ֆրենք Կերիի (անգլերէն՝ Frank Gehry) նախագծով Պիլպաոյ քաղաքին մէջ Կուկընհայմի թանգարանի շէնքի կառուցումէն ետք: Իսկ ահա, ԱՄՆ Սինսինաթի քաղաքին մէջ Րոզընտալի ժամանակակից արուեստի կեդրոնի շինարարութեանը մասնակցելէն ետք անոր գաղափարները կը դառնան իսկապէս պահանջուած:

Իր ստեղծագործութիւններուն բնորոշ են սովորական տարածութեան ընդարձակուած շրջանակները, աղաւաղուած հեռանկարները եւ կորագծերը:

Հեղինակած ՇինութիւններըԽմբագրել

ՊատկերաշարԽմբագրել

Զահա Հատիտի հեղինակած շինութիւնները
Թոնտեմունի ձեւաւորական կեդրոն
Սէուլ
Քորէա
2014
Ճոպանուղիի կայան
Ինսպրուք
Աւստրիա
2005
Galaxy SOHO
Պէյճին
Չինաստան
2010
կամրջի տաղաւար
Սարակոսայ
Սպանիա
2008

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 RKDartists
  2. 2,0 2,1 Zaha HadidOUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Discogs — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.nytimes.com/2016/04/01/arts/design/zaha-hadid-architect-dies.html
  5. 5,0 5,1 5,2 https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12151021v
  6. 6,0 6,1 6,2 Artnet — 1998.
  7. 7,0 7,1 7,2 Architect Dame Zaha Hadid dies after heart attack
  8. 8,0 8,1 8,2 Zaha Hadid, Groundbreaking Architect, Dies at 65
  9. 9,0 9,1 9,2 http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-35936768
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 http://nyti.ms/22S2VgZ
  11. 11,0 11,1 11,2 建築家ザハ・ハディドさん死去 新国立の旧計画デザイン朝日新聞社, 2017.
  12. http://www.nytimes.com/2008/12/23/arts/design/23arts-CHANELPAVILI_BRF.html
  13. Ժամանակակից արվեստի թանգարանի առցանց հավաքածու
  14. Guangzhou Opera House, Guangzhou, China
  15. https://www.archdaily.com/786968/ad-classics-rosenthal-center-for-contemporary-art-zaha-hadid-architects-usa
  16. Lilium tower
  17. Zaha Hadid's only house finally completes in Russian forest
  18. https://www.serpentinegalleries.org/whats-on/zaha-hadid-early-paintings-and-drawings/