Բացել գլխավոր ցանկը

Մովսէս Պչաքճեան

ԿենսագրութիւնԽմբագրել

Նախակրթութիւնը ստացած է Կրթասիրաց վարժարանին մէջ. Ապա յաճախած է «Քարէն Եփփէ» ազգային ճեմարան, որուն արաբական պաքալորէայի դասընթացքը յաջողութեամբ աւարտելէ ետք՝ հետեւած է մասնագիտական ուսման, Դամասկոսի (Սուրիա) պետական համալսարանի մէջ, հետեւելով անգլերէնի եւ անգլիական գրականութեան ճիւղերուն ու վկայուելով իբրեւ լոսասիէ։

Մովսէս Պչաքճեան ծնած էր Հալէպ, 1940-ին, բայց 1976էն ի վեր կ՛ապրէր Փարիզ:

Մովսէսի քոյրը` Լուսին Պչաքճեան վաստակաւոր հայերէնի ուսուցչուհի է Լիոնի Մարգարեան-Փափազեան վարժարանին մէջ:

Բեղմնաւոր հեղինակ մըն էր Մովսէս Պչաքճեանը, որ շարունակ արտադրեց, մինչեւ որ ծանր հիւանդութիւն մը շատ բան կործանեց անոր առողջութեան մէջ: Երկար պայքարեցաւ խօսիլն ու իր գիտցած լեզուները մոռցնել տուող հիւանդութեան մը դէմ, յաղթահարեց, բայց մնաց դիւրաբեկ առողջութեան մէջ.

Մովսէս Պչաքճեան Լիոնի մէջ իր աչքերը փակեց 17 Հոկտեմբեր, 2016-ին:

Ուսուցչկան ասպարէզ եւ այլԽմբագրել

Մովսէս Պչաքճեան Եօթը տարի պաշտօնավարած է «Քարէն Եփփէ» ազգային ճեմարանին մէջ իբրեւ դասաւանդ ուսուցիչ հայերէնի, այլե՛ւ անգլերէնի՝ բարձրագոյն կարգերուն։

1970-ին փոխադրուած է Պէյրութ (Լիբանան), իբրեւ տնօրէն ճամբորդական գրասենեակի մը:

Ան պաշտօնավարած էր Փարիզի Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցւոյ մէջ որպէս դիւանապետ ու կը շարունակէր ապրիլ Փարիզ: Աշխատելով նոր գործերու վրայ՝ պատմուածքներ, վէպ, թատերակներ։

Աշխատութիւններ մամուլի հետԽմբագրել

Ուսանողական տարիներուն կը զուգադիպի գրական իր նախափորձերը՝ Ճեմարանի «Պարման» ու «Ծիլեր» պարբերաթերթին մէջ։

Աշխատակցած է Հալէպի «Արեւելք» եւ Պէյրութի «Այգ» օրաթերթերուն. Աւելի ուշ, 1970-ականներուն՝ «Բագին» գրական ամսագրին։

ԳրականութիւնԽմբագրել

Ան հանրաճանաչ դարձաւ իր բանաստեղծական, արձակ ու վիպական բարձրարժէք գրականութեամբ: Իր գրիչին կը պատկանին՝

  • «Անցողիկն ու Անժամանցելին»,
  • «Մինչեւ Վերջինը Արեւներուն»,
  • «Աշխարհահայեաց Պատուհան»,
  • «Լուսաւոր Աչքերով Օտարականը»,
  • «Վարագոյրը Իջնելէ Առաջ», Վէպ
  • «Խմելով Քաղաքը», Պատմուածք
  • «Անկատար Վերծանումներ»,
  • «Լուացք Փռուած Տանիքի Վրայ»,
  • «Անկարելի Կարելին»:

Մովսէս Պչաքճեան եղաւ այն բացառիկ բախտաւորը, որուն ամբողջական գործերը 8 հաստափոր հատորներով եւ գեղատիպ կազմով լոյս տեսան Հայաստանի մէջ:

Թարգմանչական աշխատանքԽմբագրել

1972-ին թարգմանաբար հրատարակուած է էրիք Սեկալի «Սիրոյ պատմութիւն» վիպակը[1]:

ՊարգեւներԽմբագրել

1981-ին Պչաքճանի «L’Imprevu» («Անկանխատեսելին») պատմուածքը ճանաչուած է Համազգային մշակութային միութեան «Բագին» գրական հանդէսի տարուայ լաւագոյն արձակ ստեղծագործութիւն:

1990-ին նրա «Ծիծեռնակները պիտի չսարսափին խրտուիլակներէն» վէպին շնորհուած է Թեքէեան մշակութային միութեան «Հայկաշէն Ուզունեան» գրական մրցանակ[2]:

2009-ին Հայաստանի նախագահին հրամանագիրով Պչաքճեան պարգեւատրուած է «Մովսէս Խորենացի» շքանշանով, իսկ 2010-ին Հայ գրողներու միութեան կողմէ` «Գրական վաստակի համար» շքանշանով:

ԾանօթագրութիւններԽմբագրել

  1. Մինաս Թէօլէօլեան, Դար մը գրականութիւն, հ. Բ, Հալէպ, էջ 539-540։
  2. «Մովսէս Պչաքճեան»։ արտագրուած է՝ 2016 Հոկտեմբեր 19 

Արտաքին յղումներԽմբագրել